Szanowni Panowie Prezydenci,
Szanowni Państwo!

Przede wszystkim chcę bardzo serdecznie podziękować Panu Prezydentowi Gitanasowi Nausėdzie za zaproszenie tutaj, do Kowna, na to spotkanie dotyczące przyszłości Europy, ale będące w istocie także elementem zwieńczenia okresu, kiedy Kowno jest europejską stolicą kultury.

Tak jak powiedzieliśmy w czasie naszego spotkania: wszyscy jesteśmy – my, jako narody Europy Środkowej – częścią szeroko pojętej kultury europejskiej, kultury Zachodu, kultury chrześcijańskiej. Zawsze byliśmy częścią Europy i byliśmy częścią wielkiej europejskiej wspólnoty niezależnie od tego, jak przez ostatnie tysiąc lat toczyły się meandry historii.

Właśnie dlatego jesteśmy tu dzisiaj, kiedy Rosja zaatakowała Ukrainę, właśnie dlatego że Ukraina chce być częścią Europy – tej Europy wolnej, niepodległej, demokratycznej. Stoimy dzisiaj wszyscy – my, Prezydenci państw Europy Centralnej – przy Ukrainie i za Ukrainą. I potwierdzamy to nie tylko w sensie werbalnym, nie tylko poprzez oświadczenia, ale także – jak powiedział przed chwilą Pan Prezydent Gitanas Nausėda – poprzez szeroko pojętą pomoc, którą na co dzień niesiemy Ukrainie i jej obrońcom.

Polska wspiera Ukrainę od początku – od czasu, kiedy Ukraina została napadnięta przez Rosję – wspiera obronę Ukrainy, wspiera ją cały czas i będzie ją wspierała. Jesteśmy częścią wolnego świata i tak jak pozostałe narody Europy Środkowej, zwłaszcza reprezentowane tu dziś przez Panów Prezydentów, wierzymy głęboko, że każdy naród europejski ma prawo do samostanowienia i decydowania o sobie.

Także oczywiste jest, że to samo prawo ma naród Ukrainy. Jeżeli naród Ukrainy chce, aby jego państwo było częścią Unii Europejskiej, jeżeli naród Ukrainy chce, by jego państwo było częścią Sojuszu Północnoatlantyckiego, ma do tego prawo i to prawo musi mu być przez wspólnotę międzynarodową zagwarantowane. Nikt nie ma prawa Ukrainie i Ukraińcom tego prawa odebrać.

Dlatego wszyscy razem tu, w Kownie, i w każdym innym miejscu, gdzie jesteśmy – jesteśmy przy nich i jesteśmy z nimi. I wierzę w to, że to jest istota dyskusji na temat przyszłości Europy. Każdy, kto chce, ma prawo być jej częścią. I to nie tylko pod względem geograficznym, ale właśnie także pod względem mentalnym i kulturowym. Jesteśmy tutaj po to, by to gwarantować. Jesteśmy solidarni wzajemnie i jesteśmy także solidarni z wszystkimi, którzy chcą być prawdziwie wolni, niepodlegli i suwerenni.

I dlatego – tak jak powiedziałem – stoimy przy Ukrainie, jesteśmy z Ukrainą, wspieramy ją i współdziałamy ze sobą w zakresie realizacji tego zadania. Współpracujemy ze sobą zarówno w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego, jak i wewnątrz Sojuszu Północnoatlantyckiego w ramach Bukaresztańskiej Dziewiątki – to kwestia bezpieczeństwa militarnego. Ale także współpracujemy ze sobą w ramach Trójmorza jako państwa Europy Środkowej, rozwijając naszą infrastrukturę – przede wszystkim cywilną – po to, by poprawić warunki do rozwoju gospodarczego.

Każde nasze spotkanie służy rozwijaniu tej współpracy i zarazem potwierdzeniu tej współpracy. Dlatego jeszcze raz bardzo dziękuję Panu Prezydentom za możliwość spotkania tu, w Kownie, i za dzisiejszą dyskusję.

*

[pytanie o propozycję przekazania Polsce zestawów Patriot]
Szanowni Państwo, z wojskowego punktu widzenia – oczywiście – byłoby najlepiej, gdyby dla ochrony także i polskiego terytorium te rakiety znajdowały się w pewnej odległości od polskiej granicy na terytorium Ukrainy. Wtedy rzeczywiście najwydajniej chroniłyby i pomagały w ochronie zarówno Ukrainy, jak i Polski.
Ale decyzja w sprawie ich rozmieszczenia – oczywiście – należy do strony, która dysponuje tymi rakietami i wyrzutniami, całym tym systemem, czyli w tym przypadku do strony niemieckiej, do naszych sojuszników w ramach NATO, do Niemiec. W związku z tym tę decyzję będą musieli podjąć nasi sojusznicy.

Ja mogę powiedzieć – jako Prezydent Polski – tylko tyle, że zależy mi na tym, żeby terytorium Polski było jak najlepiej chronione. To dla mnie sprawa oczywista, moim obowiązkiem – jako Prezydenta Rzeczypospolitej – jest w pierwszej kolejności ochrona polskich obywateli i polskiego terytorium.

Żaklina Skowrońska, TVP: Dzień dobry, chciałabym do Pana Prezydenta Andrzeja Dudy skierować swoje pytanie. Po pierwsze, Panie Prezydencie, jak i ile bliżej jesteśmy wyjaśnienia tego, co wydarzyło się w Przewodowie kilkanaście dni temu? Na jakim etapie jest to śledztwo?
I chciałabym jeszcze dopytać Pana Prezydenta w kontekście niemieckiej propozycji przekazania Polsce zestawów Patriot. Czy Pan Prezydent, jako zwierzchnik sił zbrojnych, także będzie się próbował w tę dyskusję… będzie chciał Pan Prezydent się w tę dyskusję włączyć? Jak Pan Prezydent widzi swoją rolę w tej dyskusji? Bardzo dziękuję.
Szanowna Pani Redaktor, niestety, w Przewodowie doszło do tragicznego wypadku, który zaistniał z winy rosyjskiej. To Rosja wywołała agresję, zaatakowała Ukrainę. I 15 listopada to właśnie Rosja wysłała dziesiątki rakiet, bombardując nimi terytorium Ukrainy. Ukraina się broniła, doszło do nieszczęśliwego wypadku. Śledztwo jest w toku, sprawa jest wyjaśniana, śledczy zakończyli swoje prace na miejscu zdarzenia.
W tej chwili trwają badania laboratoryjne. Według informacji, które do mnie docierają, nic nie zmienia tego, co Państwo do tej pory mogli ode mnie na ten temat usłyszeć. Tak to w tej chwili wygląda. Czekamy wszyscy na zakończenie czynności śledczych, oczywiście w żaden sposób w nie nie ingeruję.

[pytanie o tragedię w Przewodowie]
Szanowna Pani, wiem, że początkowo była informacja na temat tego, że były dwie rakiety. Podjęto w Polsce czynności śledcze i sprawdzające. Na terenie Polski nie znaleziono żadnego śladu drugiej rakiety. Mamy informacje, że rzeczywiście była druga rakieta, ale nie spadła na terytorium Polski, tylko była wyłącznie nad terytorium Ukrainy.