Dzień dobry Państwu!

A tutaj, w Pekinie, w zasadzie można powiedzieć – dobry wieczór. I to taki już dosyć głęboki wieczór. Przed momentem zakończyło się spotkanie z Panem Prezydentem, Przewodniczącym Xi Jinpingiem, które trwało dzisiaj w sumie we wszystkich formatach ponad cztery godziny. Więc to rzeczywiście – można powiedzieć – maraton. Ale bardzo ważny dla Polski od strony bezpieczeństwa, od strony politycznej, ale także – co najważniejsze – od strony współpracy gospodarczej.

Mówiliśmy dzisiaj o tych najważniejszych tematach – tak jak powiedziałem – przez cały dzień. Ten dzień w ogóle był bardzo dynamiczny, bo on się tu, w Pekinie, rano rozpoczął od mojego spotkania z Premierem. To było dzisiaj pierwsze spotkanie polityczne. Następnie spotkanie z Przewodniczącym Zgromadzenia Ludowego, czyli chińskiego parlamentu. I rzeczywiście kulminacyjnym momentem dzisiejszego dnia był ten cykl kilkuformatowych spotkań z Przewodniczącym, Prezydentem Xi Jinpingiem. Z których najważniejsze – z mojego punktu widzenia – było spotkanie z Panem Prezydentem w cztery oczy, które trwało prawie godzinę. Omówiliśmy dzisiaj wszystkie najważniejsze zagadnienia.

Ale co przede wszystkim? Proszę Państwa, przede wszystkim – patrząc od strony gospodarczej – porozumienia, które dzisiaj zawarliśmy o współpracy w dziedzinie technologii, o współpracy w dziedzinie rolnictwa. Cały szereg umów dotyczących eksportu polskiej żywności do Chin. Bardzo ważnych, największych chyba w historii w ogóle, otwierających rzeczywiście w istotnym stopniu rynek chiński dla polskiego rolnictwa.

Co najważniejsze – do końca roku będziemy mieli regionalizację, jeżeli chodzi o możliwość sprzedaży drobiu w Chinach. I to jest dla naszych producentów drobiu – a jesteśmy potęgą drobiarską w skali Europy – informacja niezwykle ważna. Do końca roku wszystkie związane z tym kwestie będą na pewno domknięte i ta regionalizacja sprzedaży drobiu będzie załatwiona. Będziemy czwartym krajem na świecie, który tę regionalizację będzie miał, więc to jest wyjątkowa pozycja – obok Francji, Stanów Zjednoczonych, także i my. Więc to jest bardzo ważne.

I myślę, że to jest całkowita zmiana rzeczywiście w okresie ostatnich lat, jeżeli chodzi o tę strategiczną współpracę z Chinami – faktyczne otwarcie na polskie produkty rolne, na polską żywność. Mam nadzieję i zachęcam wszystkich do tego, żeby tymi możliwościami eksportowymi do Chin się teraz zainteresować. Bo spektrum tych możliwości rzeczywiście od tego momentu jest szerokie.

Proszę Państwa, także jeżeli chodzi o współpracę naukową, podpisana została umowa na stworzenie „Wielkiego słownika polsko–chińskiego i chińsko–polskiego”. To też w dziedzinie tych relacji międzyludzkich przełomowe wydarzenie. Nie było tego jeszcze do tej pory.

Ale – co najważniejsze – dzisiaj po rozmowie ze mną Pan Prezydent Xi Jinping zadeklarował, że Polacy będą mieli ruch bezwizowy do Chin. Każdy, kto będzie chciał do Chin przyjechać – do 15 dni, a więc przede wszystkim w celach turystycznych czy właśnie w celach gospodarczych, biznesowych – będzie mógł do Chin przyjechać bez wiz. Te procedury już zostały w tej chwili uruchomione, więc sądzę, że możemy się spodziewać tego, że już w najbliższych dniach ten ruch bezwizowy stanie się faktem. Bo tak to tutaj się zwykle w praktyce dzieje po takiej jednoznacznej deklaracji złożonej przez Pana Prezydenta Xi Jinpinga. Cieszę się bardzo z tego, bo ta możliwość komunikacji międzyludzkiej jest dla mnie ogromnie istotna.

Proszę Państwa, ale – tak jak mówię – rozmawialiśmy również o współpracy technologicznej, także w dziedzinie elektromobilności.

Rozmawialiśmy o idei Pasa i Szlaku. No ale przede wszystkim – oczywiście – o tych zakłóceniach, które dzisiaj mają miejsce dla tej wielkiej idei. A więc o konflikcie militarnym, który dzieje się dzisiaj w Europie – o wojnie wywołanej przez Rosję na Ukrainie, o problemach, jakie dzisiaj na naszej granicy stwarza presja realizowana przez władze białoruskie – ten atak hybrydowy, który władze białoruskie przypuszczają na polską granicę od właściwie 2021 roku.

Wszystkie te kwestie szczegółowo przedstawiłem Panu Przewodniczącemu, Panu Prezydentowi Xi Jinpingowi. Omawialiśmy te szczegóły zarówno w czasie obrad plenarnych, jak również i w czasie rozmowy w cztery oczy. Przedstawiłem Panu Prezydentowi nasze spojrzenie na sytuację bezpieczeństwa dzisiaj w Europie i na świecie. Ale przede wszystkim w naszej części Europy. Wszystkie zagrożenia, które my – jako Polska – postrzegamy, nasz punkt widzenia na tę sytuację. I też to, że bardzo jest potrzebny pokój.

I mam nadzieję, że tutaj Chiny będą wspierały – jako światowe mocarstwo, także jako członek Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych – to, aby dążyć do pokojowego zakończenia wojny rozpoczętej przez Rosję na Ukrainie. Ale przede wszystkim takiego zakończenia – i ja bardzo na to liczę – które będzie zgodne z zasadami prawa międzynarodowego. Bo to ma znaczenie absolutnie fundamentalne.

Ja kilkakrotnie akcentowałem tutaj dzisiaj, że my absolutnie stoimy na stanowisku niezmieniania granic – tego, że granice nie mogą być siłą zmieniane ani w Europie, ani w żadnych innych miejscach na świecie. Tego, że muszą być szanowane suwerenność i niepodległość państw. I tego, że absolutny prymat prawa międzynarodowego musi być szanowany i musi być przywracany wszędzie tam, gdzie prawo międzynarodowe jest łamane. O tym też bardzo wyraźnie dzisiaj mówiłem w czasie obrad plenarnych.

Ale przede wszystkim mówiliśmy właśnie o tych relacjach gospodarczych pomiędzy Polską a Chinami, bardzo ważnych dla nas, o miejscu Polski w strukturze gospodarczej Europy. Mówiliśmy także o zbliżającej się naszej prezydencji w Unii Europejskiej i o szeroko zakrojonej współpracy międzynarodowej. Te wszystkie tematy były dzisiaj omawiane. Powtarzam: czterogodzinna nasza rozmowa z Panem Prezydentem Xi Jinpingiem w formacie delegacji, a także w formacie rozmowy w cztery oczy.

Chcę powiedzieć, że – z punktu widzenia polskiego – z całą pewnością jest to bardzo dobry dzień w Pekinie. Zwłaszcza jeżeli chodzi o kwestie bezpieczeństwa i kwestie gospodarcze. Bo jestem przekonany, że w wyniku tych dzisiaj zawartych porozumień i tych rozmów, które były prowadzone, będzie ta zmiana przede wszystkim dla polskich przedsiębiorców bardzo odczuwalna, z czego ogromnie się cieszę. Bo nikomu nie trzeba tłumaczyć, jak ogromnym rynkiem zbytu są Chiny.

I każdy doskonale wie o tym, jak wielka była do tej pory dysproporcja w zakresie tej wymiany gospodarczej, jak wielka była przewaga tutaj tego eksportu z Chin do Polski w stosunku do tego, co my eksportowaliśmy do Chin. To 15–krotnie więcej w sensie wartości było eksportowane z Chin do Polski niż w przeciwnym kierunku. Pan Prezydent podkreślał, że – no – rzeczywiście uzasadnione jest to, aby tutaj doszło do pewnej korekty, a więc zwiększenia tego wolumenu eksportu z Polski do Chin. I mam nadzieję, że w wyniku dzisiaj zawartych porozumień i tych wszystkich rozmów, które prowadziliśmy – w niedługim czasie stanie się to faktem.

*

Panie Prezydencie, co Pan usłyszał od Xi Jinpinga, jeżeli chodzi o jego spojrzenie na wojnę w Ukrainie? Czy te argumenty, które Pan przedstawił ze strony polskiej, polski punkt widzenia jest tutaj… trafił na podatny grunt, może w ten sposób? I czy Xi Jinping widzi perspektywę możliwości zakończenia tej wojny w takim wymiarze, o jakim Pan mówił?

Pan Przewodniczący, Pan Prezydent Xi Jinping kilkakrotnie podkreślał dzisiaj, że Chiny chcą pokoju, bo Chiny są państwem, które chce pokojowego rozwoju. Wielokrotnie to było dzisiaj podkreślane przez Pana Prezydenta Xi Jinpinga w naszej rozmowie.

Ja przedstawiłem w szczegółach naszą sytuację i nasz punkt widzenia. I mogę powiedzieć tak, że zostaliśmy wysłuchani. Nie chcę mówić tutaj o szczegółach naszej rozmowy w cztery oczy. Bo – jak Państwo rozumiecie – nawet nie wypada o tym mówić, jakie kwestie poruszaliśmy szczegółowo za zamkniętymi drzwiami.

Natomiast mogę powiedzieć tak: przedstawiłem pełne spektrum naszego punktu widzenia na sprawę bezpieczeństwa, również i wyjaśniając także naszą postawę na tle historycznym. Była to rzeczywiście bardzo szczegółowa rozmowa. I sądzę, że mogę powiedzieć, że ta informacja, którą dzisiaj ma Pan Prezydent Xi Jinping – jeżeli chodzi o sytuację w naszej części Europy, jeżeli chodzi o relacje pomiędzy krajami, pomiędzy Rosją a krajami jej sąsiedztwa – ta wiedza Pana Przewodniczącego przekazana z naszego, podkreślam, punktu widzenia jest w tym momencie na pewno szczegółowa. Zostaliśmy wysłuchani.

Panie Prezydencie, a czy Chiny chcą się włączyć w ten proces pokojowy? No bo jednak ich nie było na ostatnim szczycie w Szwajcarii.

Chiny działają po swojemu. Tak jak powiedziałem: są światowym mocarstwem. My nie ingerujemy w działania Chin. Chiny również są członkiem Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, mają swoją międzynarodową, światową pozycję. Mają również – co oczywiste – jak każde mocarstwo swoje interesy.

Myśmy przedstawili nasz punkt widzenia. Byliśmy i jesteśmy tutaj przyjmowani bardzo życzliwie, bardzo godnie i jesteśmy tutaj traktowani jak przyjaciele.

Panie Prezydencie, a czy Prezydent Xi Jinping dostrzega także to, jaki wpływ agresja Rosji na Ukrainę ma na zrywanie tych szlaków handlowych, na ideę Pasa i Szlaku? To, o czym Pan nam mówił przed przylotem jeszcze tutaj, do Pekinu.

Rozmawialiśmy i omawialiśmy tę sytuację bardzo szczegółowo. W związku z tym również i poinformowałem Pana Prezydenta o tragedii, jaka nas dotknęła – a mianowicie o śmierci polskiego żołnierza na granicy, o tym, jak głęboki wstrząs to wywołało w polskim społeczeństwie. To jest pierwszy żołnierz, który zginął na granicy – broniąc polskiej granicy – w zasadzie od II wojny światowej. Więc ten wstrząs jest ogromny.

I w ten sposób widać także i eskalację tych działań przeciwko Polsce, co w ogromnym stopniu powoduje także i usztywnienie naszego społeczeństwa na kwestię związaną z granicą, a także i przekraczaniem granicy – co jest oczywiste. I to w oczywisty sposób rodzi swoje reperkusje, także jeżeli chodzi o możliwości generalnie realizacji ruchu granicznego.

W związku z powyższym przedstawiłem tutaj Panu Prezydentowi – niestety – tę bardzo negatywną postawę, jaką w tym aspekcie prezentują i realizują władze białoruskie.

Dziękuję bardzo.