Szanowny Panie Prezydencie,

Jego Magnificencjo Rektorze,

Drodzy Litewscy Przyjaciele,

Szanowni Państwo!

Związki polsko–litewskie liczą już blisko sześć i pół wieku. Partnerstwo i sojusz naszych państw oraz narodów pomnożyły wspólną siłę, przyniosły obopólną pomyślność i stworzyły nową jakość – polityczną i cywilizacyjną – na ogromnym terytorium Europy Środkowo–Wschodniej.

ENGLISH VERSION >>

Nie da się opowiedzieć europejskiej historii ani konstruować europejskiej przyszłości z pominięciem tego wielkiego dorobku, jaki my, Polacy i Litwini, razem stworzyliśmy.

To nasze wspaniałe dziedzictwo przywoływałem z dumą, gdy przed niespełna rokiem – 6 lipca – uczestniczyłem w Wilnie w obchodach święta narodowego Litwy. Wspólnie z Prezydentem Litwy obchodziliśmy wówczas 770. rocznicę koronacji Mendoga, założyciela jednolitego państwa litewskiego.

Dzisiaj spotykamy się w Kownie na uniwersytecie, który nosi imię Witolda Wielkiego – wybitnego władcy Litwy. Razem z polskim królem Władysławem Jagiełłą, wielki książę Witold był współtwórcą epokowego zwycięstwa pod Grunwaldem– Żalgirisem, które oznaczało przełom w strategicznym układzie sił w naszej części Europy.

Podobnie kluczowe znaczenie miał późniejszy akt, niebędący zwycięstwem militarnym, lecz dziełem naszej wzajemnej solidarności i mądrości politycznej. „Wolni z wolnymi, równi z równymi” stworzyliśmy w 1569 roku wspólne polsko–litewskie państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Ta potęga gospodarcza i wojskowa, oparta na filarach swobód obywatelskich, parlamentaryzmu i demokracji, przez wieki kształtowała bieg historii w naszej części świata, skutecznie stawiając czoła despotycznej, imperialnej Moskwie.

Państwo polsko–litewskie udowodniło, jak wielką moc ma współdziałanie wolnych, suwerennych narodów. Było to prekursorskie osiągnięcie w dziedzinie integracji europejskiej.

Pamiętamy słowa papieża Jana Pawła II: „Od unii lubelskiej do Unii Europejskiej”. W tej dziejowej refleksji wyraża się podziw dla wielkich dokonań Polaków i Litwinów w budowaniu fundamentów dzisiejszej zjednoczonej Europy.

Od 20 lat nasze narody uczestniczą w europejskiej wspólnocie. Był to wybór jednoznaczny i fundamentalny. Podobnie jak przed wiekami, kiedy wraz z przyjęciem chrześcijaństwa, weszliśmy do zachodniego kręgu kulturowego, tak teraz członkostwo w Unii Europejskiej i w NATO jest dla nas trwałym zakotwiczeniem w świecie Zachodu. Świecie, który w sensie cywilizacyjnym pozostaje od zawsze naszym domem.

Współtworzymy i umacniamy europejską przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i rozwoju. Udział w europejskiej wspólnocie ojczyzn to suwerenna decyzja naszych narodów.

To znakomicie wykorzystywana przez nas szansa na skok gospodarczy, powiększenie wymiany handlowej, ambitne wejście na międzynarodowe rynki, rozbudowę infrastruktury, pomnożenie dobrobytu naszych społeczeństw.

Kto szuka wzorca sukcesu – sukcesu na historyczną miarę – ten niech przywoła 20–letni dorobek Polski i Litwy w Unii Europejskiej.

Ten sukces jest również owocem naszego porozumienia, zbudowanego wspólnie zaufania i partnerstwa. To znamienne, że kilka dni przed jubileuszem obecności w europejskiej wspólnocie obchodzimy dziś również trzydziestą rocznicę podpisania między naszymi państwami Traktatu o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy.

Zbliżenie polsko–litewskie i przezwyciężenie bagażu naszej trudnej historii z XX wieku stało się jednym z aktów budowania zjednoczonej Europy po upadku komunizmu.

Wola wolności oraz odrzucenie przez Polaków i Litwinów sowieckiej dominacji potwierdziły, że ponad różnicami pamięci mocniej łączy nas poczucie wspólnoty.

Jesteśmy razem – jesteśmy partnerami, sojusznikami i  przyjaciółmi. Umiemy ze sobą rozmawiać na każde tematy, także te trudne. Dlatego wierzę, że niebawem będziemy mogli powiedzieć, że wszystkie zapisy Traktatu zostały w pełni wypełnione. Dla dobra obu naszych narodów. W imię dobrosąsiedzkiej współpracy.

Głęboko ufam, że dzięki naszej bliskości i współpracy przezwyciężymy wszystkie wyzwania i zagrożenia, które w dzisiejszych niespokojnych czasach, jak ciemne chmury, gromadzą się na wschodzie. Razem jesteśmy silniejsi, jesteśmy narodami sukcesu i zwycięstwa.

Niech żyje niepodległa Litwa!

Niech żyje niepodległa Polska!