Ekscelencje!
Szanowni Państwo!

Rada Europy powstała w bardzo szczególnym czasie i została powołana w bardzo konkretnym celu. Był to moment, gdy cały świat, a szczególnie Europa budziła się w zgliszczach po wojennej pożodze. Pożar starego świata został wywołany przez imperializm i narodowe egoizmy. Implikowały one, między innymi, brak poszanowania dla wolności obywateli, wartości życia ludzkiego, praworządności czy demokracji. Rada Europy powstała właśnie w obronie tychże wartości. To one nas jednoczą i stanowią fundament dla naszej wyjątkowej wspólnoty. Musimy o tym pamiętać rozpoczynając dzisiejsze obrady! Stanowimy wspólnotę wartości i naszym obowiązkiem jest ich bronić!

ENGLISH VERSION >>

Szanowni Państwo,

Szczyty Rady Europy nie odbywają się co roku. Nie odbywają się także regularnie. Odbywają się one w znamiennych i historycznych momentach, które wymagają pogłębionej refleksji nad wartościami leżącymi u podstaw naszej organizacji. Zwłaszcza pierwszy szczyt w Wiedniu w październiku 1993 roku, który miał miejsce niedługo po upadku żelaznej kurtyny, a także trzeci szczyt w Warszawie w 2005 r., zorganizowany wkrótce po największym rozszerzeniu Unii Europejskiej, odbywały się w momentach strategicznych dla przyszłości Europy. Tak też jest i dzisiaj. Niestety szczyt w Reykjaviku odbywa się w momencie największego zamachu na demokratyczne wartości od czasu upadku totalitaryzmów na Starym Kontynencie.

Rosja napadając na Ukrainę pragnie nie tylko zniszczyć ten kraj, ale także dokonać rewizji wszystkich wartości, które stoją u podstaw Rady Europy. Miejmy na uwadze, że plan Putina w szerszym kontekście obejmuje budowę alternatywnego porządku. Porządku opartego na wartościach przeciwnych naszym. W tym świecie demokracja staje się wydmuszką. Liczy się tylko naga siła. Prawa człowieka są fasadowe, ponieważ każdy obywatel może zostać wysłany na dziesięciolecia do kolonii karnych, czy stracić życie z byle powodu.

Wszyscy tu zebrani musimy mieć tego pełną świadomość! Na poprzednich szczytach nasze państwa debatowały o kierunkach rozwoju po spektakularnych triumfach demokracji. Dziś spotykamy się w momencie krytycznym. Gdy Rosja – państwo będące członkiem Rady Europy jeszcze rok temu – wraz ze swoim wasalem – Łukaszenką – dokonuje ataku na cały wolny świat. Nie możemy się temu poddać.

Tym bardziej musimy być silni i zjednoczeni! Wykorzystajmy ten moment do wzmocnienia naszej tożsamości oraz jedności. Mamy szanse dać temu wyraz podczas rozpoczynających się obrad.

Dlatego tak ważna jest deklaracja, którą tu przyjmiemy. Potwierdza ona przede wszystkim naszą wspólną odpowiedzialność i determinację do wspierania Ukrainy tak długo jak będzie to konieczne.

Tak samo ważną kwestią będzie ustanowienie Rejestru Szkód spowodowanych przez rosyjską agresję na Ukrainę. Jest to ważny krok w kierunku pociągnięcia do odpowiedzialności winnych popełnienia zbrodni na Ukrainie.

Zbrodnie muszą zostać rozliczone! Jest to kluczowe dla zadośćuczynienia ofiarom i ich bliskim. Ale jest to także warunkiem pokoju i stabilności w przyszłości.

Szanowni Państwo,  

Na zakończenie, pragnę przypomnieć słowa, które wygłaszałem już wielokrotnie. Dzisiaj to Ukraina przelewa krew i oddaje życie w imię wartości leżących u podstaw naszej tożsamości!

My – wolny świat – musimy być zdeterminowani, by wspierać ich w tej walce. Bez tego wsparcia wszystkie nasze deklaracje pozostaną puste!

Dziękuję.