Dzień dobry Państwu, witam serdecznie w Szanghaju. To już ostatnie akordy naszej oficjalnej wizyty w Chinach. 

Proszę Państwa, bardzo się cieszę z tego, że się odbyła i cieszę się, że z tego, że przygotowaliśmy i zrealizowaliśmy tak bardzo intensywny, ale bardzo ważny dla polskich interesów program tej wizyty – poczynając od tej najistotniejszej części politycznej, oficjalnej, czyli spotkań z najważniejszymi przywódcami Chin. Ten cykl spotkań rozpoczął się od spotkania z Premierem, potem było spotkanie z Przewodniczącym Zgromadzenia Ludowego i wreszcie to najważniejsze – z Prezydentem, Przewodniczącym Xi Jinpingiem, które trwało w sumie we wszystkich formatach cztery godziny. Omówiliśmy wszystkie kwestie związane z naszą współpracą, poczynając od kwestii gospodarczych, poprzez kwestie polityczne i wreszcie poprzez te najistotniejsze dzisiaj, związane z bezpieczeństwem.

Tak jak Państwu mówiłem dwa dni temu, w szczegółach omówiłem sytuację bezpieczeństwa, przekazałem ją Panu Przewodniczącemu – przede wszystkim w formacie spotkania w cztery oczy – jakie jest nasze stanowisko, jakie są nasze doświadczenia przede wszystkim związane z rosyjską agresją na Ukrainę i hybrydowym atakiem ze strony Białorusi na polską granicę. Mówiłem też o tragedii, jaką przeżyliśmy w związku z zamordowaniem na granicy polskiego żołnierza.

Mówiłem to w kontekście kwestii bilateralnych, jakie mamy z Chinami, i polityki, którą razem realizujemy od lat, właściwie od początku mojej prezydentury – od 2015 roku. To realizacja idei Pasa i Szlaku, gdzie z założenia Polska miała być partnerem Chin, takim oknem dla Chin na Europę. Nie tylko naszą część Europy, nie tylko na Europę Centralną, ale także na całą Unię Europejską. Bo to właśnie do nas – właściwie wprost z Chin, z Chengdu – biegną linie kolejowe. Jeden z tych szlaków kolejowych biegnie przez Ukrainę – jest w tej chwili cały czas zakłócony trwającą wojną. A drugi biegnie przez Białoruś. I właśnie ten białoruski atak hybrydowy na naszą granicę – no niestety – mocno wpływa na te możliwości wymiany handlowej i zaburza tę ideę Pasa i Szlaku. Dzieliłem się tymi faktami z Panem Prezydentem Xi Jinpingiem.

Proszę Państwa, ale rozmawialiśmy – oczywiście – także o naszej współpracy gospodarczej. Rozmawialiśmy o wzroście inwestycji chińskich w Polsce. Myślimy przede wszystkim o inwestycjach związanych z nowoczesnymi technologiami. Zresztą podpisano porozumienia dotyczące właśnie współpracy w zakresie technologicznym, jak również w zakresie inwestycyjnym. Podpisane zostały umowy także dotyczące otwarcia chińskiego rynku na polskie produkty rolne. I tutaj najważniejsze z nich wszystkich to ustanowienie takiej – można powiedzieć – mapy drogowej, ale w istocie już porozumienia dotyczącego regionalizacji w odniesieniu do sprzedaży drobiu i mięsa drobiowego. Bardzo ważne dla nas postanowienie. Bardzo ważne dla naszych drobiarzy, dla producentów drobiu w Polsce.

My jesteśmy w skali Europy w absolutnej czołówce, jeżeli chodzi o produkcję drobiu. Więc to dla polskiej gospodarki jest bardzo istotne. A tylko trzy państwa na świecie do tej pory miały taką regionalizację – do tej pory tylko trzy państwa na świecie uzyskały to od Chin. My będziemy tym czwartym państwem. Cieszę się z tego bardzo, bo to w istotny sposób zmieni naszą sytuację. Mieliśmy cały czas problemy związane z kwestiami fitosanitarnymi, jeżeli chodzi o wymogi strony chińskiej związane z ptasią grypą. Ta regionalizacja pozwoli na rozwiązanie tych wszystkich kwestii i swobodny rzeczywiście eksport do Chin naszego mięsa drobiowego. Więc to jest duży krok naprzód.

Poniekąd z tymi kwestiami gospodarczymi – ale nie tylko gospodarczymi, bo także po prostu międzyludzkimi – związana jest jednostronna deklaracja, którą przedstawił Pan Prezydent Xi Jinping, a mianowicie o ruchu bezwizowym dla Polaków do Chin. Na okres do 15 dni będzie można przyjeżdżać do Chin bez wizy. W tej rozmowie, którą prowadziliśmy, Pan Prezydent powiedział, że to będzie ustanowione bardzo szybko. Ale dzisiaj właśnie już mamy informację, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chińskiej Republiki Ludowej ogłosiło, że ten ruch bezwizowy będzie możliwy od 1 lipca, więc dosłownie za kilka dni. Muszę powiedzieć, że bardzo się z tego cieszę.

Dla mnie każdy ruch bezwizowy to jest oznaka pewnej wolności i zaufania, dobrych relacji pomiędzy państwami – sprzyja budowaniu właśnie tych więzi międzyludzkich. Sprzyja także turystyce. Mogę powiedzieć, że w związku z tym zachęcam wszystkich moich rodaków do tego, by rozważyć ewentualną podróż tutaj i zobaczyć Chiny nie tylko gospodarczo, ale także właśnie turystycznie, krajoznawczo. Coraz więcej naszych rodaków jest już w takiej sytuacji materialnej, że mogą sobie pozwolić na różne dalekie wyprawy. Jeżeli ktoś takie wyprawy dalekie lubi i realizuje, ma takie możliwości, to zachęcam również do rozważenia podróży do Chin, bo jest to niezwykły kraj i kryje w sobie wiele wspaniałych tajemnic i wiele niezwykłych miejsc, jeżeli chodzi o walory historyczne i przyrodnicze.

Ale – proszę Państwa – to jest przede wszystkim dla naszego biznesu. Z tego się najbardziej cieszę. Bo rzeczywiście wiadomo, że biznesmeni – kiedy przyjeżdżają – to zazwyczaj załatwiają sprawy w kilka dni. Uzyskiwanie tych wiz było dosyć uciążliwe do tej pory. 15 dni to okres zupełnie wystarczający, żeby załatwić wszystkie interesy – tak przynajmniej sądzę. Myślę, że to będzie duże ułatwienie. Dla mnie to taki elegancki gest, dobry znak przyjaźni ze strony chińskiej, który ja osobiście bardzo doceniam.

Więc – proszę Państwa – w kwestiach tych spotkań rzeczywiście politycznych, tak jak mówię: omówiliśmy wszystkie najistotniejsze kwestie, omówiliśmy wszystkie najistotniejsze zagadnienia związane ze współpracą. Tym celem takim najważniejszym jest to, byśmy zmniejszyli deficyt w handlu z Chinami. Dzisiaj Chiny eksportują do Polski 15–krotnie czy nawet 16–krotnie więcej, niż my eksportujemy do Chin. Chciałbym, żeby to się przynajmniej częściowo zrównało. Pewnie zupełnie nie wyrówna się nigdy, bo to także kwestia dysproporcji państw i potencjałów. Ale – mam nadzieję – że zdołamy trochę zniwelować tę dysproporcję.

A zmniejszenie tych obciążeń dla naszego biznesu, dla naszego eksportu – zarówno jeżeli chodzi właśnie o produkty rolne, o mięso wołowe, drobiowe, ale także jeżeli chodzi np. o kosmetyki; bo również o branży kosmetycznej rozmawialiśmy – [jest po to], aby ułatwić procedury rejestracyjne, aby łatwiej było wejść polskim przedsiębiorcom na rynek chiński. Mam nadzieję, że to wszystko pomoże w tym, żeby więcej towarów tutaj, na tym rynku chińskim, z Polski się pojawiło.

Proszę Państwa, to była ta część, która była sensu stricto polityczna, ale w warstwie gospodarczej, jeżeli chodzi o nasze działania tutaj promujące Polskę, miałem także dodatkowo wizytę w Dalian. Tam odbywa się w tej chwili Światowe Forum Ekonomiczne. Taka – można powiedzieć – azjatycka część forum światowego, które w zimie odbywa się w Davos. Ta letnia edycja odbywa się tutaj, po drugiej stronie kuli ziemskiej.

I też – co bardzo ważne dla mnie – mamy tutaj zupełnie odmienną niż w Europie reprezentację. W Europie przede wszystkim obecni są przedstawiciele obszaru euroatlantyckiego: Stany Zjednoczone, Europa, zawsze jest trochę uczestników z Bliskiego Wschodu. Tu natomiast – no oczywiście – byli obecni przedstawiciele ze wszystkich krańców Azji, z całej tutaj tej części świata.

Więc ten nasz polski głos właśnie w kwestiach gospodarczych, naszej pozycji, naszych planów, naszej sytuacji, jaką dzisiaj mamy, a także polskiego potencjału – wybrzmiał tam. Cieszę się, że miałem możliwość wystąpienia, cieszę się, że miałem możliwość wzięcia udziału w panelu otwierającym razem z Premierem Chin i Premierem Wietnamu.

Na marginesie tego Forum odbyłem też spotkanie bilateralne z Premierem Wietnamu, które dotyczyło – oczywiście – naszych relacji gospodarczych. Też mam nadzieję, że będziemy bardziej obecni na rynku wietnamskim. Spodziewamy się wizyty Premiera Wietnamu w Polsce. Więc budujemy te relacje, bo Wietnam też jest tutaj takim – śmiało można powiedzieć – no już nie tyle nawet wschodzącym, co właściwie obecnym tygrysem azjatyckim; kolejnym państwem, które ma wielkie ambicje rozwojowe i które te wielkie ambicje rozwojowe realizuje. Więc chcemy mieć jak najbardziej partnerskie, dobre relacje i także wchodzić na rynek wietnamski z naszą, z polską ofertą. Tym bardziej że jako kraj jesteśmy tam rozpoznawalni.

Nie tylko dlatego, że wspólnotę wietnamską w Polsce liczymy na około 35 tys. osób, a więc jest to wspólnota spora, która pozostaje cały czas w kontaktach ze swoją ojczyzną, z Wietnamem, ale także dlatego, że bardzo wielu obywateli Wietnamu studiowało w Polsce. Dzisiaj ci ludzie zajmują w Wietnamie bardzo poważne pozycje polityczne, gospodarcze, są szefami wielkich firm. Mają z Polską związane ciepłe i dobre wspomnienia. Bardzo chętnie powołują się na ten czas, kiedy zdobywali w Polsce wykształcenie, kiedy w Polsce przebywali, mają w Polsce przyjaciół. Są w jakimś sensie naszymi takimi dobrymi ambasadorami tam, w Wietnamie, więc korzystamy z tego. Ja – kiedy odbywałem oficjalną wizytę w Wietnamie kilka lat temu – również miałem spotkanie z tą społecznością i wiem, jak wielka jest jej wartość. Więc te relacje również staramy się budować.

Wczoraj, proszę Państwa, przybyliśmy tutaj, do Szanghaju, do stolicy gospodarczej Chin – miasta, które rozwija się w niebywałym tempie i dzisiaj z całą pewnością stanowi też jedną ze stolic gospodarczych świata. I tutaj wczoraj spotkanie z władzami miasta. A dzisiaj cały cykl spotkań o charakterze właśnie także gospodarczo–politycznym. Takich dyskusji budowania tutaj – można powiedzieć – w jakimś sensie polskich wpływów, ale zarazem prezentowania naszego dzisiaj spojrzenia na świat, naszego punktu widzenia, jeżeli chodzi o rozwój gospodarczy, jeżeli chodzi także o sytuację polityczną.

Ja ten dzień dzisiejszy rozpocząłem od otwarcia Polsko–Chińskiego Forum Gospodarczego tutaj, w Szanghaju. Tak jak w 2015 roku, kiedy tutaj byłem ostatni raz, tak i tym razem to forum gospodarcze zostało zorganizowane, odbyło się. Brali w nim udział przedsiębiorcy. Są w tej chwili, dalej uczestniczą w dyskusjach, w debatach – bardzo się z tego cieszę. Mam nadzieję, że zaowocuje to kolejnymi kontraktami.

Ale – proszę Państwa – miałem dzisiaj także spotkanie na Uniwersytecie Fudan, gdzie spotkałem się ze studentami, gdzie mówiłem im o sytuacji w naszej części Europy, gdzie prezentowałem im polskie spojrzenie właśnie na kwestie związane z bezpieczeństwem, z budowaniem ładu i pokoju na świecie. Bardzo ciekawe spotkanie z młodymi ludźmi, cieszę się, że miałem tę sposobność. Byli także i studenci, którzy są obecni na tym uniwersytecie, a którzy tutaj przyjechali z Polski – nasi młodzi rodacy. Cieszę się i dziękuję im za wzięcie udziału w tym spotkaniu.

I wreszcie, proszę Państwa, odbyło się także spotkanie – tym razem w formule już zupełnie zamkniętej – z chińskimi ekspertami, z przedstawicielami chińskich think tanków w Szanghajskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Dyskutowaliśmy właśnie o tych najważniejszych kwestiach politycznych, dzieliliśmy się spojrzeniami na to, jak wygląda dzisiaj kwestia ładu światowego, jak wygląda kwestia światowego bezpieczeństwa – zarówno tutaj, w tej części świata, jak i w naszej – jak wygląda dzisiaj sytuacja w Europie, relacje pomiędzy Unią Europejską a Chinami. Wszystkie te najbardziej w tej chwili ciekawe i wrażliwe tematy poruszyliśmy w trakcie tej debaty.

Powtarzam jeszcze raz: ona miała ogromną wartość. Oba zresztą te spotkania – i z młodzieżą, która studiuje tutaj na jednym z najbardziej znanych i uznanych chińskich uniwersytetów, więc można powiedzieć, że to są takie młode chińskie elity, ale także z tymi, którzy dzisiaj już z całą pewnością te elity intelektualne stanowią. Właśnie profesorowie, eksperci w Instytucie to są te osoby o dużych wpływach, o dużej sile opiniotwórczej, które mają tutaj wielkie znaczenie dla budowania opinii, dla budowania także stanowiska. Część z nich stanowi również konsultantów również najwyższych władz chińskich – więc bardzo interesujące spotkanie.

I tym – proszę Państwa – de facto zamykamy tę wizytę tutaj, w Chinach. Za kilka godzin udamy się na lotnisko, będziemy wracali do Polski. Tak że myślę, że mogę ogólnie powiedzieć przede wszystkim, że zrealizowaliśmy wszystkie założone wcześniej punkty programu. Bardzo się z tego cieszę. Każde z tych spotkań, a w szczególności te spotkania polityczne – z Panem Prezydentem Xi Jinpingiem – uważam za bardzo owocne, ważne dla Polski. Mam nadzieję, że przyniosą nam widoczne i pozytywne rezultaty, tak jak zakładaliśmy.

Dziękuję bardzo.