Ekscelencje, Szanowni Panowie Prezydenci,
ale w szczególności – Drogi Panie Prezydencie, Drogi Klausie!

Bardzo dziękujemy za zaproszenie i świetne zorganizowanie tego kolejnego szczytu państw Trójmorza, po raz drugi w Bukareszcie. Proszę Państwa, to spotkanie dzisiaj – bardzo liczne – na którym, jak Państwo widzicie, obecne są nie tylko państwa członkowskie Trójmorza od dawna, ale obecni są także partnerzy Trójmorza, a także państwa, które tymi partnerami Trójmorza chcą się stać. Wyjątkowo duża reprezentacja gości, można tak powiedzieć, ale przede wszystkim sukces tego szczytu, a mianowicie – przystąpienie Grecji do inicjatywy Trójmorza.

Grecja została przyjęta do Trójmorza jako państwo członkowskie Unii Europejskiej na pełnych prawach członkowskich. Ale również i przystąpienie – jako partnera stowarzyszonego, współdziałającego – Mołdawii, obok Ukrainy, a więc dwóch państw już w tej chwili jako właśnie partnerów stowarzyszonych, współdziałających, które są na ścieżce wejścia do Unii Europejskiej, bo to są państwa, które mają status kandydatów. Bardzo się z tego cieszymy.

Proszę Państwa, ten szczyt Trójmorza jest tak ważny, a zarazem jest tak liczny, ponieważ inicjatywa Trójmorza pokazała swoją wartość w szczególności w tym ostatnim czasie, kiedy zobaczyliśmy, jak bardzo ważne były wszystkie projekty infrastrukturalne, które już udało nam się w ramach inicjatywy Trójmorza zrealizować, czy jak bardzo potrzebne są tak naprawdę te, które zrealizować zamierzamy, albo te, które są w trakcie realizacji.

Wojna na Ukrainie, rosyjska napaść na Ukrainę, konieczność dostaw na Ukrainę i konieczność eksportowania produktów z Ukrainy po to, żeby Ukraina mogła w miarę normalnie funkcjonować w tej niezwykle trudnej sytuacji – pokazały, jak bardzo ważne są połączenia infrastrukturalne w naszej części Europy, w Europie Środkowej, i jak bardzo w związku z tym ważna jest ta współpraca pomiędzy naszymi krajami.

Z dumą możemy powiedzieć, że na przestrzeni lat 2018–2021 na same projekty infrastrukturalne państwa Trójmorza wydały 80 mld euro. Przy czym jeżeli do tych wydatków dodamy także wydatki na badania i rozwój, to już jest ponad 117 mld euro, a nowe projekty cały czas są analizowane, dyskutowane i negocjowane. Mam nadzieję, że będzie ich coraz więcej.

Dla nas jednym z takich sztandarowych projektów – obok połączeń interkonektorów gazowych, które udało nam się stworzyć razem z naszymi sąsiadami z Litwy, z Czech, z Niemiec, ze Słowacji – są, proszę Państwa, projekty infrastrukturalne drogowe, takie jak Via Carpatia, jak Via Baltica, to są też projekty kolejowe, takie jak choćby Rail Baltica.

Więc tych elementów jest bardzo dużo i my widzimy, jak bardzo one są dzisiaj ważne i jak strategiczne mają one znaczenie dla naszego bezpieczeństwa. A więc to nie jest, proszę Państwa, tylko handel, to nie jest tylko rozwój gospodarczy, to nie jest tylko turystyka, o której mówimy od samego początku, to nie jest tylko po prostu łączenie ludzi, umożliwianie nam podróżowania, cieszenia się radością odwiedzania sąsiadów, zwiedzania sąsiednich krajów, poznawania świata. Ale dzisiaj wojna na Ukrainie pokazała, że to jest także kwestia naszego bezpieczeństwa. Że czasami jest to po prostu być albo nie być – możliwość szybkiego przemieszczenia sprzętu, który służy obronie, czy możliwość przemieszczenia zapasów, zaopatrzenia, pomocy humanitarnej.

Ogromnie to wszystko jest istotne. Bez dróg, bez sprawnej komunikacji, bez dobrych połączeń kolejowych i drogowych, bez dobrych połączeń internetowych ta komunikacja i szybki transport po prostu nie są możliwe. Zwłaszcza w dzisiejszych czasach. I to jest bardzo często być albo nie być możliwości przetrwania. Więc stąd to pokazuje, jak bardzo ta współpraca jest ważna.

Dzisiaj z nami przy stole Trójmorza zasiadali przedstawiciele Turcji, dzisiaj z nami zasiadali przedstawiciele Francji, przedstawiciele Niemiec, przedstawiciele Stanów Zjednoczonych, przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Japonii z bardzo niezwykle ciekawym wystąpieniem – a więc także i zza oceanu, obok Stanów Zjednoczonych ze strony zachodniej, także i ze strony wschodniej. Również wielkich instytucji finansowych i banków. To pokazuje właśnie, jak bardzo duża jest wartość tej współpracy, którą tutaj realizujemy.

I co trzeba dodać, Proszę Państwa, każdy projekt, który realizujemy, każde euro, które wydajemy na infrastrukturę, wspiera także rozwój infrastrukturalny Unii Europejskiej. Wszyscy sobie doskonale zdają z tego sprawę i wszyscy doskonale to widzą, i to dodatkowo stanowi niezwykłą zachętę do tego, by społeczeństwo Ukrainy, społeczeństwo Mołdawii, także i władze tych państw podejmowały działania reformatorskie niezbędne do tego, by stać się państwami członkowskimi Unii Europejskiej. To działa.

Jutro mamy spotkanie biznesowe. Chcemy, aby stworzone zostało stowarzyszenie rozwoju biznesowego, rozwoju współpracy biznesowej właśnie w ramach państw Trójmorza. Będzie wielu przedstawicieli biznesu, nie tylko z państw Trójmorza, ale także właśnie i z państw, które są strategicznymi partnerami, partnerami współpracującymi i w ogóle zainteresowanymi rozwojem gospodarczym, inwestycjami w naszej części Europy. I to są – śmiało można powiedzieć – dobre znaki.

Co więcej, proszę Państwa – wkrótce pojedziemy na Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych, a to, co robimy w Trójmorzu, praktycznie dokładnie realizuje zarazem cele Agendy 2030 Organizacji Narodów Zjednoczonych. W istocie więc nasze działania tutaj wpisują się w te najważniejsze nurty działania międzynarodowego. Mówiliśmy dzisiaj także o ochronie środowiska. Mówiliśmy dzisiaj także o inwestycjach wspierających ochronę klimatu. Te wszystkie elementy się spinają i są niezwykle ważne dla rozwoju naszej części Europy w przyszłości.

Jeszcze raz chcę pogratulować Panu Prezydentowi organizacji tego szczytu i podziękować za znakomite przyjęcie nas. Chcę podziękować także Panu Prezydentowi Gitanasowi Nausėdzie za przyjęcie na siebie obowiązku przyszłego prowadzenia spraw Trójmorza w 2024 roku, a więc swoistej prezydencji Trójmorza i zorganizowania szczytu Trójmorza; więc będzie on na Litwie. Cieszymy się już w tej chwili na to spotkanie.

Ale jeszcze raz chcemy pogratulować i podziękować za udział zarówno Grecji, jak i właśnie także Mołdawii i innym naszym partnerom, bo to współdziałanie jest niezwykle istotne i pokazuje, w jaki sposób możemy się umacniać. To jest bardzo ważne. Tak że jeszcze raz wszystkim dziękuję za udział i cieszę się bardzo, że mogliśmy się po raz kolejny spotkać, bo tego typu dyskusje, spotkania i decyzje – zwłaszcza w trudnych czasach – pokazują, czy potrafimy sobie poradzić i rozwiązać skomplikowane sytuacje, z którymi się borykamy, czy nie. Jak widać, razem możemy więcej.

Dziękuję.

Wojciech Cegielski, Polskie Radio: Dzień dobry, czy w trakcie dzisiejszego spotkania pojawiły się jakieś nowe pomysły infrastrukturalne, jeśli chodzi o inicjatywę Trójmorza? Oczywiście chodzi mi o projekty, które nie były wcześniej omawiane. Albo konkretne projekty, albo jakieś zarysy nowych rozwiązań, które kraje inicjatywy Trójmorza chciałyby w przyszłości wdrożyć. Dziękuję bardzo.

Jeżeli chodzi o projekty infrastrukturalne, to nie jest tak, że na poczekaniu wymyślamy jakieś nowe rozwiązania. Pomysłów, które są, a które były niezrealizowane, jak Państwo pewnie wiecie, w relacjach pomiędzy naszymi krajami na przestrzeni – śmiało można powiedzieć – dziesięcioleci było wiele i dzisiaj część z nich jest realizowana.

Jednym z takich impulsów, które skłoniły nas do tego, by właśnie współpracować w ramach Trójmorza, było to, aby realizować projekty wspólnie, to znaczy – aby podejmować takie decyzje w krajach członkowskich Trójmorza, byśmy realizowali określone przedsięwzięcia infrastrukturalne w miarę jednocześnie. Tak, by na przykład kiedy budowana jest infrastruktura drogowa choćby na Słowacji, jednocześnie była ona budowana w tym samym kierunku w Polsce, tak aby te drogi mogły się połączyć i aby stanowiły komunikacyjny pas transgraniczny. Więc na tym polegała tutaj istota.

I dzisiaj cały szereg takich projektów jest realizowanych. Takim właśnie przykładem – można powiedzieć sztandarowym – jest wspomniana Via Carpatia, która jest realizowana w tej chwili w Polsce i która też już w tej chwili ma swój cykl realizacyjny właśnie na Słowacji, bo tam będzie szła, i dalej, na południe Europy, w kierunku Morza Czarnego.

Więc nie było dzisiaj jakichś zupełnie nowych projektów infrastrukturalnych, o których nigdy wcześniej nikt nie słyszał, które stałyby się pomysłem trójmorskim. Natomiast – oczywiście – cały czas realizujemy nasze zadania w tym zakresie. I mamy nadzieję, że właśnie dzięki temu wkrótce tych połączeń będzie znacznie więcej.

Pamiętajcie Państwo, że Trójmorze to nie tylko my, Prezydenci. Bardzo się cieszymy z tego, że Trójmorze dzieje się na różnych poziomach, także nawet na poziomie regionalnym, a więc takim, który my, w Polsce, nazwalibyśmy samorządowym. I takie spotkania też się odbywają, i tutaj też współpraca się toczy. Ale również właśnie m.in. Ministerstwa Infrastruktury w poszczególnych rządach państw członkowskich współpracują ze sobą.

I między innymi takim pomysłem, o którym w tej chwili bardzo dużo się mówi, jest budowa szybkiej kolei pomiędzy Kijowem, Warszawą i pozostałymi stolicami – tutaj – państw Trójmorza po to właśnie, żeby z kolei w tym kierunku bardziej wschodnim, ale przyszłego członka Unii Europejskiej, jakim jest Ukraina, takie zadanie inwestycyjne także realizować. Więc jakby myślimy również do przodu. I to jest rzeczywiście nowa idea, która pojawiła się nie tak dawno.