Ekscelencje, Organizatorzy i Uczestnicy tego Szczytu,
Za kilka dni rosyjska nielegalna i niesprowokowana agresja na Ukrainę będzie trwała 28 miesięcy. Minęły dwa i pół roku zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości popełnianych przez reżim rosyjski i armię rosyjską na całej Ukrainie.
Ta wojna jest nie tylko brutalna i pełna zbrodni – ma charakter imperialny i kolonialny. Kreml zamierza zniewolić naród ukraiński, jego dzieci, wykorzystać zasoby Ukrainy, zniszczyć jej kulturę i pozbawić Ukrainę prawa do swobodnego wyboru ścieżki rozwoju i ustaleń dotyczących bezpieczeństwa.
W części świata, którą reprezentuję, Rosję często nazywa się „więzieniem narodów” – i nie bez powodu. Bo jest domem dla prawie 200 grup etnicznych – z których większość stała się mieszkańcami Rosji w wyniku metod stosowanych dziś na Ukrainie. Rosja pozostaje największym imperium kolonialnym na świecie, które w przeciwieństwie do mocarstw europejskich nigdy nie przeszło procesu dekolonizacji i nigdy nie było w stanie uporać się z demonami swojej przeszłości. Jako członkowie społeczności międzynarodowej musimy wreszcie powiedzieć: we współczesnym świecie nie ma już miejsca na kolonializm!
Panie i Panowie,
Chcę jasno stwierdzić: za wojnę odpowiedzialna jest wyłącznie Moskwa. Nie oznacza to jednak, że Rosja działa sama. Mam tu na myśli haniebną rolę, jaką marionetka Putina na Białorusi – Aleksander Łukaszenka, odegrała w tej wojnie, prześladując własny naród. Chcę wszystkim przypomnieć, że nie tylko pozwolił armii rosyjskiej zaatakować Ukrainę z terytorium Białorusi, ale także zainicjował serię ataków hybrydowych na państwa bałtyckie i wschodnie granice Polski – ataków, które trwają trzy lata.
Ukraina, jako ofiara tej agresji, ma pełne prawo do obrony swojej suwerenności i niepodległości wszelkimi środkami zgodnymi z prawem międzynarodowym. I obowiązkiem całej społeczności międzynarodowej jest nie szczędzić wysiłków we wspieraniu Kijowa w jego zmaganiach.
Porozumienie pokojowe, które ostatecznie zostanie wypracowane, musi zapewniać Ukrainie suwerenność, pełne praktyczne możliwości obrony jej niepodległości, a także swobodne i nieskrępowane prawo do kształtowania swojej polityki wewnętrznej i zagranicznej – bez wpływu Moskwy.
Ekscelencje,
Droga do osiągnięcia trwałego pokoju będzie długa i pełna wyzwań. Doceniam decyzję organizatorów tego wydarzenia, aby skupić się na mniej kontrowersyjnych kwestiach. Mam nadzieję, że postęp osiągnięty w tych obszarach pozwoli nam na dalsze wywieranie nacisku na Kreml, aby zaprzestał on agresji i wycofał swoje siły z Ukrainy w jej uznanych międzynarodowo granicach.
Powodzenie tej inicjatywy zależy od zaangażowania szerokiej reprezentacji członków ONZ i wsparcia Karty Narodów Zjednoczonych. Tylko przy szerokim wsparciu międzynarodowym i kompleksowych konsultacjach możemy wypracować podstawę przyszłego porozumienia pokojowego. Mogłoby to również – i powinno – służyć jako uniwersalna podstawa porozumień pokojowych w innych konfliktach.
Dziękuję.