Ekscelencjo, Wielce Szanowny Panie Prezydencie,
Szanowni Państwo!

Przede wszystkim chcę bardzo podziękować Panu Prezydentowi Begajowi za zaproszenie tutaj, do Tirany, do Albanii, za możliwość odbycia tej wizyty – pierwszej wizyty oficjalnej, państwowej Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej od 20 lat. Więc jest to bez wątpienia dla nas, dla Polski bardzo ważne wydarzenie. Cieszymy się, że ta wizyta ma miejsce.

Mam nadzieję, że stanowi ona taki sygnał ożywienia relacji dyplomatycznych pomiędzy Polską a Albanią. Że wpisze się również w bardzo istotne ożywienie relacji gospodarczych na przestrzeni ostatnich lat, ale będzie zarazem takim początkiem dynamicznej współpracy z Albanią jako państwem, które dzisiaj kandyduje do Unii Europejskiej i które także dzięki wsparciu Polski – co już na wstępie chcę bardzo mocno zaznaczyć – wkrótce, mam nadzieję, będzie członkiem europejskiej wspólnoty i w związku z powyższym będziemy w tej wielkiej europejskiej rodzinie w pełnym tego słowa znaczeniu razem.

Panie Prezydencie!
Dziękuję za wiele ciepłych słów pod adresem Polski i moich rodaków, jeżeli chodzi o naszą postawę – postawę Polski i Polaków – wobec agresji rosyjskiej na Ukrainę. Rzeczywiście przyjęliśmy w naszym kraju miliony naszych sąsiadów, którzy uciekali przed rosyjskimi bombami. Uważaliśmy, że tak po prostu powinniśmy zrobić jako ludzie, jako sąsiedzi, jako bratni naród – pomóc w potrzebie. I po prostu to realizujemy.

Ale chciałem także podziękować Panu Prezydentowi, władzom Albanii i społeczeństwu Albanii za wsparcie dla Ukrainy, które jest okazywane. Chciałem podziękować za bardzo jasną – po pierwsze – polityczną pozycję Albanii wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę, za nazwanie spraw po imieniu: że jest to agresja, która jest przeciwko niepodległemu, suwerennemu państwu; agresja w żaden sposób niesprowokowana, która stanowi jaskrawe kolejne złamanie przez Rosję zasad prawa międzynarodowego; agresja, która musi się zakończyć.

Bardzo mocno akcentuję, że ona musi się zakończyć nie inaczej, jak poprzez opuszczenie przez rosyjską armię terenów okupowanych – terenów Ukrainy, które są częścią ukraińskiego państwa zgodnie z międzynarodowymi regulacjami; zgodnie z tym, jak społeczność międzynarodowa granice państwowe Ukrainy uznaje. Musi ona wrócić do pełnej kontroli nad swoimi granicami. Tak powinien wyglądać koniec tej wojny.

Dziękujemy tutaj za wsparcie jasne, polityczne, także i humanitarne ze strony Albanii. Dziękujemy za obecność militarną Albanii na wschodniej flance NATO. Jesteśmy razem członkami Sojuszu Północnoatlantyckiego i Albania także jest tym członkiem aktywnym, który kieruje swoich żołnierzy tam, gdzie NATO tego potrzebuje. Dzisiaj żołnierze albańscy są obecni choćby w ramach Enhanced Forward Presence na Łotwie, za co jesteśmy bardzo wdzięczni.

Zbliża się szczyt NATO w Wilnie. Prosiłem Pana Prezydenta, aby Albania wsparła tutaj nasze starania o to, by wzmocnić obecność Sojuszu Północnoatlantyckiego na wschodniej flance NATO – to jest dzisiaj ten najbardziej newralgiczny i niebezpieczny rejon świata, gdzie potencjalna agresja cały czas jest możliwa, zwłaszcza wobec tego, co dzieje się dzisiaj na Ukrainie i wobec postawy Rosji.

Prosiłem o to, aby w pełni popierać realizację wszystkich postanowień szczytu w Madrycie i abyśmy podjęli kolejne decyzje wzmacniające bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO, które – oczywiście – muszą być decyzjami kolektywnymi i o których w tej chwili cały czas dyskutuje się w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli i także w naszych relacjach bilateralnych i multilateralnych pomiędzy państwami członkowskimi.

Proszę Państwa!
Oczywiście – po raz kolejny jasno i wyraźnie zadeklarowałem także i nasze, polskie poparcie dla starań Albanii o członkostwo w Unii Europejskiej. Powiedziałem Panu Prezydentowi, że nie tak dawno – dosłownie kilka dni temu, bo 1 maja – mieliśmy konferencję prasową z Panem Premierem Mateuszem Morawieckim, gdzie powiedzieliśmy jasno w kontekście zbliżającej się polskiej prezydencji w ramach Unii Europejskiej, która będzie miała miejsce w pierwszej połowie 2025 roku, jakie będą priorytety tej prezydencji – takie, które zakładamy dzisiaj.

Wśród tych priorytetów – obok wzmacniania więzi euroatlantyckich, czyli pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi, wzmacniającymi bezpieczeństwo Europy, ale także i poprawiającymi relacje gospodarcze – będziemy z całą pewnością jako drugi priorytet mieli członkostwo w Unii Europejskiej dla Ukrainy, Mołdawii i państw Bałkanów Zachodnich, wśród nich, oczywiście, Albanii, która tutaj jest w absolutnej awangardzie wśród tych państw, jeżeli chodzi o spełnianie warunków do tego, by móc się stać członkiem Unii Europejskiej.

Popieramy te ambicje. Nie tylko jesteśmy po prostu zwolennikami otwartych drzwi do Unii Europejskiej, ale też znakomicie pamiętamy o tym, że 19 lat temu sami byliśmy do Unii Europejskiej przyjmowani. Staraliśmy się o to wcześniej. Polskie społeczeństwo ponosiło z tego tytułu wiele wyrzeczeń i znakomicie rozumiemy, że także i wiele wyrzeczeń Albanię i społeczeństwo Albanii kosztuje to, by zrealizować wszystkie reformy i wszystkie konieczne zmiany, których Unia Europejska wymaga.

Widać gołym okiem, że one są realizowane, i że Albania bardzo dynamicznie się rozwija. Przede wszystkim pod względem gospodarczym, infrastrukturalnym. Nie mam żadnych wątpliwości, że zasługuje na to, by być jak najszybciej przyjęta do Unii Europejskiej. Jest to w naszym interesie i w interesie całej Unii Europejskiej. Nie mamy co do tego żadnych wątpliwości. W związku z czym zapewniłem Pana Prezydenta, że będziemy to członkostwo w Unii Europejskiej ze wszystkich sił wspierali.

Szanowni Państwo!
Rozmawialiśmy z Panem Prezydentem również o kwestiach gospodarczych – bardzo ważnych. Podziękowałem Panu Prezydentowi za to, że jednym z najważniejszych punktów mojej wizyty tutaj jest nasze wspólne z Panem Prezydentem uczestnictwo w Polsko–Albańskim Forum Gospodarczym. Przyjechali wraz ze mną tutaj, do Tirany, polscy przedsiębiorcy, którzy przedstawiają swoje oferty potencjalnym kontrahentom z Albanii.

Mam nadzieję, że efektem tych spotkań będą nowe kontrakty, będzie jeszcze większe zacieśnienie więzi gospodarczych i jeszcze większy wzrost naszej wymiany handlowej. Ona faktycznie w ostatnich latach imponująco rośnie. O 60 proc. wzrosła w 2022 roku. Uśmiechaliśmy się dzisiaj z Panem Prezydentem, że gdyby tak rosła w przyszłości co roku, to moglibyśmy ze spokojem obserwować tę dynamikę, bo byłaby ona rzeczywiście imponująca.

Ale przede wszystkim powiem tak: Szanowni Państwo, jest ogromny potencjał. Ta wymiana handlowa pomiędzy naszymi krajami to jest tylko 200 mln euro. Powtarzam jeszcze raz: tylko. Bo powinna być ona wielokrotnie większa. I mam nadzieję, że taka też będzie i że będzie to ten czas, w którym dochodząc do członkostwa w Unii Europejskiej, Albania także będzie zacieśniała właśnie swoje więzi gospodarcze z Polską. I to nie tylko na tym prostym polu gospodarczym, ale także w zakresie rozwoju infrastruktury.

Mówiliśmy o tym, że – głęboko w to wierzę – także w związku z członkostwem w Unii Europejskiej Albania w przyszłości będzie członkiem inicjatywy Trójmorza, będzie wśród tych państw. Krótko mówiąc: będzie częścią inicjatywy Trójmorza. Ale już dzisiaj chcielibyśmy, żeby współpracowała z państwami Trójmorza właśnie przede wszystkim w zakresie tego rozwoju infrastrukturalnego, który dla naszej współpracy i dla rozwoju naszej części Europy ma znaczenie zupełnie kluczowe. Europa Środkowa ogromnie tego rozwoju potrzebuje.

Taką ideą, która przyświecała w ogóle powstaniu całej inicjatywy Trójmorza, był właśnie rozwój infrastruktury w państwach, które kiedyś były za żelazną kurtyną – które kiedyś w związku z tym nie miały tak dynamicznego rozwoju gospodarczego, infrastrukturalnego jak zachód Europy. Dzisiaj, kiedy stają się częścią Unii Europejskiej, w ramach Unii Europejskiej otrzymują wsparcie z programów spójności po to właśnie, by im pomóc w rozwoju infrastrukturalnym. By tym samym umożliwić realizację podstawowych wolności, które mają fundamentalne znaczenie dla Unii Europejskiej – czyli wolności przemieszczania się, wolności prowadzenie działalności gospodarczej.

Tam, gdzie jest infrastruktura, tam, gdzie można dojechać, tam, gdzie można przesłać informacje – tam natychmiast następuje rozwój biznesowy, dlatego że tworzy to możliwości dla rozwoju tego biznesu, a tym samym dla rozwoju kraju i całej wspólnoty. Więc jest bez wątpienia kluczowe, aby także właśnie idąc w kierunku Unii Europejskiej, Albania już mogła współpracować w zakresie rozwoju infrastrukturalnego z naszymi krajami w Europie Środkowej, z krajami Unii Europejskiej właśnie po to, by ten rozwój – już w tym momencie, kiedy będzie wstępowała do Unii Europejskiej, uzyskiwała pełne członkostwo – był jak najbardziej zawansowany. I chcielibyśmy w tym zakresie współpracować.

Szanowni Państwo!
Oczywiście rozmawialiśmy o naszej współpracy na różnych forach międzynarodowych, także i Organizacji Narodów Zjednoczonych, jeżeli chodzi o wymianę poparć chociażby pomiędzy naszymi krajami do różnych gremiów Organizacji Narodów Zjednoczonych, o czym mówiliśmy z Panem Prezydentem.

Ale przede wszystkim cieszymy się bardzo z tego, że pomiędzy Polską a Albanią wzrasta także ruch turystyczny. Że coraz więcej polskich turystów przyjeżdża cieszyć się tutaj wspaniałymi walorami turystycznymi, wypoczynkowymi, jakie oferuje Albania: wspaniałe wybrzeże Adriatyku, przepiękne miejsca, wspaniała, piękna przyroda, wspaniałe góry. Jest tutaj mnóstwo, mnóstwo także i pomników historii, pomników kultury – miejsc, które warto odwiedzić.

Zapewniłem Pana Prezydenta, że ten ruch turystyczny z Polski, który dzisiaj jest na poziomie ok. 200 tys. turystów – tak było w poprzednim roku – z całą pewnością w najbliższych latach będzie wzrastał. Bo rzeczywiście Albania jest bardzo atrakcyjnym partnerem pod tym względem i bardzo atrakcyjnym miejscem do rozwijania swojej wiedzy na temat kultury, na temat geografii Europy w ogóle, ale także i – proszę Państwa – po prostu na wypoczynek. Jest tutaj rzeczywiście wiele wspaniałych miejsc, niezwykłych, powiedziałbym wręcz: zachwycających przyrodniczo. Więc o tym mówiliśmy i to też jest bardzo ważny element naszej współpracy gospodarczej na przyszłość. Wierzę w to, że ona będzie się znakomicie rozwijała.

Szanowni Państwo, to są te najważniejsze kwestie, które dzisiaj poruszyliśmy z Panem Prezydentem. Oczywiście mówiliśmy także i o Kosowie. Zapewniłem Pana Prezydenta, że my jesteśmy tym krajem, który nigdy nie kwestionował miejsca Kosowa we wspólnocie państw, we wspólnocie międzynarodowej. Uznaliśmy niepodległość Kosowa praktycznie od razu jako państwo. Nawiązaliśmy w ostatnim czasie z Kosowem relacje konsularne. Wsparliśmy także Kosowo, jeżeli chodzi o aplikowanie do liberalizacji polityki wizowej dla obywateli Kosowa w ramach Unii Europejskiej. W związku z powyższym jakby mamy kwestię Kosowa cały czas na względzie i zapewniłem o tym, że jest to przedmiotem zainteresowania i troski polskich władz i będzie także w przyszłości.

Natomiast jeszcze raz chcę powtórzyć: bardzo dziękujemy Panu Prezydentowi za zaproszenie. To jest już moja druga obecność – jako Prezydenta Rzeczypospolitej – tutaj, w Albanii, w Tiranie. Poprzednio cztery lata temu byłem nie z oficjalną wizytą państwową, tylko jako uczestnik, jako gość spotkania państw w formule Brdo–Brijuni – tutaj, państw bałkańskich. Ale ogromnie się cieszę, że dzisiaj mogę być, reprezentując tutaj – w pełnym tego słowa znaczeniu – państwo polskie właśnie w relacjach szczegółowo z Albanią, z władzami albańskimi.

Dzisiaj jeszcze spotkania moje także i z Panem Premierem, i z Przewodniczącą Parlamentu, więc można śmiało powiedzieć, że ta wizyta jest rzeczywiście pod względem programu politycznego bardzo rozbudowana. Ale jeszcze raz zasygnalizuję: także i programu gospodarczego, bo Forum Biznesowe jest bardzo ważnym elementem tej wizyty, w którym razem z Panem Prezydentem dosłownie za chwilę weźmiemy udział.

Bardzo dziękuję.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Żaklina Skowrońska, Telewizja Polska, TVP Info: Dzień dobry, Pan Prezydent Andrzej Duda przed chwilą wspomniał o Forum Gospodarczym, okrągłym stole gospodarczym, który przed nami. Chciałabym zapytać zatem: co z perspektywy zarówno Polski, jak też Albanii jest najważniejsze, jeżeli chodzi o współpracę gospodarczą? Pan Prezydent Duda na pokład swojego samolotu zabrał też przedsiębiorców właśnie z Polski. W jakich dziedzinach ta współpraca może być jeszcze rozwijana? Bardzo dziękuję.

Szanowna Pani Redaktor, nie mam wątpliwości, że tutaj, jeżeli chodzi o możliwości rozwojowe, tych dziedzin jest całe spektrum. Choćby to, o czym już tutaj wspomnieliśmy: rozwój współpracy turystycznej, gdzie to jest jak gdyby – można powiedzieć – taki, wydaje się, najprostszy i najszybszy stosunkowo element wśród tego szeroko pojętego spektrum możliwych form i pól współpracy gospodarczej.

Ale to także i budownictwo. Jak Państwo widzicie, kiedy spojrzy się tutaj na chociażby tylko stolicę – ale nie tylko – to widać, jak bardzo dynamicznie dzisiaj Albania się rozwija i jak bardzo wielkie zapotrzebowanie jest generalnie na wszystko, co związane z budownictwem. Więc nie tylko po prostu firmy budowlane, ale także i wszelkiego rodzaju materiały budowlane. Współpraca w tym zakresie z całą pewnością jest tym elementem, gdzie polscy przedsiębiorcy przy ich doświadczeniu śmiało mogliby tutaj realizować swoje interesy.

Ale to jest także właśnie rozwój infrastruktury – tej dużej infrastruktury. Mówimy tutaj o wielkich inwestycjach drogowych, mówimy o wielkich inwestycjach kolejowych. Mówimy także o współpracy takiej, która ma charakter częściowo biznesowy – bo o współpracy w zakresie edukacji. Mówimy o współpracy także i kulturalnej.

Tych form jest tutaj całe spektrum i nie sposób – myślę – wymienić w tej chwili szczegółowo wszystkich obszarów, na których ta współpraca mogłaby się odbywać.

Karol Darmoros, Polskie Radio: Dzień dobry, pytanie do obu Panów Prezydentów. Kanclerz Niemiec Olaf Scholz mówi wprost, że w Unii Europejskiej trzeba odejść od zasady jednomyślności na rzecz większości kwalifikowanej, chociażby w sprawach polityki zagranicznej. Jednocześnie Niemcy sugerują, że od tej zmiany zależy zgoda Berlina na rozszerzenie wspólnoty, co także – jak rozumiem – interesuje Albanię. Jak Panowie Prezydenci oceniają ten pomysł i takie postawienie sprawy przez Niemców?

I druga krótka kwestia do Prezydenta Dudy: co może nam Pan powiedzieć o rakiecie, która spadła pod Bydgoszczą? Co Pan wie na ten temat?

Szanowni Państwo, ja powiem tak: kwestia sposobu podejmowania decyzji w ramach Unii Europejskiej jest przedmiotem wielu debat, dyskusji i wątpliwości. I władze Niemiec z Kanclerzem na czele także doskonale zdają sobie z tego sprawę.

Powiem tak: byłoby niedobrze, gdyby jakiekolwiek państwo członkowskie zastosowało taki swoisty szantaż wobec pozostałej części wspólnoty i wobec państw kandydujących do Unii Europejskiej, że jeżeli jego żądania, roszczenia nie zostaną spełnione, to będzie ono blokowało procesy akcesyjne. Bo uważam, że byłoby to sprzeczne z interesami całej europejskiej wspólnoty.

Zawsze to podkreślam, że w szczególności wobec brexitu – wobec decyzji podjętej kilka lat temu przez społeczeństwo Wielkiej Brytanii o wyjściu z Unii Europejskiej – przyjęcie nowych krajów członkowskich, przyjęcie nowych społeczeństw do Unii Europejskiej jest bardzo ważnym znakiem żywotności Unii Europejskiej, atrakcyjności Unii Europejskiej, pokazania nie tylko narodom Unii, ale całemu światu, że Unia Europejska jest żywym, rozwijającym się, ambitnym projektem.

W związku z powyższym stawianie sprawy na zasadzie „jeżeli nasze roszczenia, żądania co do naszej hegemonii w Unii Europejskiej nie zostaną zrealizowane, to my się nie zgodzimy na przyjęcie nowych krajów członkowskich”, jest w istocie sprzeczne z interesami Unii Europejskiej jako wspólnoty. A przypominam, że krajów członkowskich w Unii Europejskiej jest wiele – niektóre z nich są większe, niektóre z nich są mniejsze. Unia Europejska jako taka opierała się w swoim założeniu na braterskiej współpracy tych krajów, która miała dać Europie pokój i znakomity rozwój gospodarczy.

Ta braterska współpraca miała polegać m.in. na tym, że te kraje współdecydują – rzeczywiście współdecydują – o swoich najważniejszych sprawach i o rozwoju wspólnoty, tak aby miały poczucie sprawiedliwości wewnątrz wspólnoty europejskiej, a nie tego, że jedne państwa forsują swoje interesy kosztem innych państw, mając ku temu instrumenty instytucjonalne. To jest moja odpowiedź w tej części.

Natomiast jeżeli chodzi o kwestię tego, co zostało znalezione pod Bydgoszczą. Panie Redaktorze, nie ma jeszcze ostatecznych wyników postępowania prokuratury w tej kwestii. Jak pamiętamy, podnoszono tutaj różne głosy. Ja czekam na oficjalne informacje w tej sprawie. Oczywiście wiele wskazuje na to, że mógł być to faktycznie upadek rakiety.

Natomiast nie było tam żadnej eksplozji, nie było tam żadnego ładunku wybuchowego. W istocie nie stworzyło to żadnego poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej. I to jest dla mnie – jako Prezydenta Rzeczypospolitej – najważniejsze.