ENGLISH VERSION>>

Panie Prezydencie Litwy, Nasz Drogi Gospodarzu,

Koleżanki i Koledzy Prezydenci, Pani Przewodnicząca,

Szanowni Państwo,

Przede wszystkim pragnę podziękować mojemu przyjacielowi – panu Prezydentowi Gitanasowi Nausėdzie za zaproszenie do Wilna, gdzie jesteśmy świadkami prawdziwie historycznej chwili we współczesnej historii Europy Środkowej i Wschodniej,  oraz świadkami znaczącego osiągnięcia na drodze do zapewnienia naszemu regionowi większego bezpieczeństwa i odporności.

W grudniu 2024 roku spotkaliśmy się w Kłajpedzie na uroczystości podniesienia bandery na pływającej jednostce LNG “Independence”. Z kolei dzisiaj w Wilnie jesteśmy świadkami integracji państw bałtyckich z unijną siecią elektryczną.  

Chciałbym z tej okazji pogratulować wszystkim Państwu Prezydentom Państw Bałtyckich oraz Pani Przewodniczącej Komisji Europejskiej.

Panie i Panowie!

Wydarzenie, którego jesteśmy dziś świadkami w Wilnie, jest rzeczywiście kamieniem milowym nie tylko dla państw bałtyckich, ale także dla całej Unii Europejskiej.

Jest to ostatni krok w kierunku emancypacji z postsowieckiej sfery zależności – w tym przypadku w sektorze energetycznym. Kończy członkostwo państw bałtyckich w systemie BRELL, który do tej pory dzieliły jedynie z Rosją i Białorusią.

Jest to również ważny dzień dla Polski, ponieważ jesteśmy pomostem między krajami bałtyckimi a resztą Europy. Synchronizacja znacząco wzmacnia nasze bezpieczeństwo i suwerenność.

W czasie, gdy Polska i kraje naszego regionu apelowały o zaprzestanie współpracy energetycznej z Rosją, część państw członkowskich Unii Europejskiej stawiała na ożywienie tych relacji. Przykładem takich karygodnych głosów i decyzji podyktowanych egoistycznym interesem był NordStream 2.

Luty 2022 wytyczył kompletną zmianę dla całej UE. W tym kontekście, pod względem bezpieczeństwa energetycznego i odporności gospodarczej, synchronizacja sieci energetycznych państw bałtyckich z resztą Unii Europejskiej ma kluczowe znaczenie.

Drodzy Przyjaciele,

Wybiegnijmy spojrzeniem poza nasz region. Wzajemne połączenia między systemami energetycznymi sąsiednich państw są niezbędne  zarówno z punktu widzenia solidarności i wsparcia w sytuacjach kryzysowych, jak również konieczne dla dobrego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Same w sobie nie są jednak wystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Dowodem na to są niezwykle częste uszkodzenia energetycznej i cyfrowej infrastruktury morskiej na Morzu Bałtyckim.

Dlatego nasza dzisiejsza dyskusja skupi się m.in. na konieczności wzmocnienia ochrony naszej infrastruktury energetycznej – naszych podwodnych złączy, aktywów offshore, ale także naszej sieci lądowej i elektrowni.

Wraz z pojawieniem się tak ambitnych projektów, jak interkonektor Harmony Link między Polską a Litwą, Via Baltica i Rail Baltica, musimy w trybie pilnym wypracować skuteczne środki ochrony tej infrastruktury krytycznej.

Kraje naszego regionu – regionu Trójmorza – oczekują jeszcze bardziej znaczącego zaangażowania ze strony Komisji Europejskiej. Musimy również rozwijać strategiczne stosunki ze Stanami Zjednoczonymi. Wreszcie, musimy wspierać Ukrainę i wzmocnić naszą politykę sankcji wobec Rosji.

Są to tematy dzisiejszej dyskusji, a zarazem kluczowe tematy 10. Szczytu Inicjatywy Trójmorza i Forum Biznesu w Warszawie w kwietniu tego roku.

Chciałbym skorzystać z okazji i zaprosić wszystkich, którzy uczestniczą w projekcie Inicjatywy Trójmorza do Polski w dniach 28–29 kwietnia, gdzie będziemy dyskutować na temat doświadczeń ostatniej dekady udanego wzrostu i budowania odporności.

Ponawiam gratulacje dla Litwy, Łotwy i Estonii oraz całej Unii Europejskiej z okazji tego ważnego wydarzenia. To chwila wielkiej wagi.

Dziękuję.