Dzień dobry Państwu!

Bardzo serdecznie witam jeszcze raz, bo już widzieliśmy się po odprawie dzisiaj, poprzedzającej Szczyt NATO w Wilnie i teraz właśnie następuje ten moment, na który czekaliśmy, śmiało można powiedzieć od miesięcy, i do którego przygotowywaliśmy się od dłuższego czasu. Zaraz wsiądziemy do samolotu i polecimy do Wilna właśnie po to, żeby jutro rozpocząć Szczyt NATO. Bardzo ważny, drugi Szczyt NATO w czasie toczącej się wojny na Ukrainie, po szczycie, który w zeszłym roku był w Madrycie. Mamy nadzieję, że to będzie szczyt decyzyjny w wielu punktach. Na pewno będzie tam omawianych co najmniej kilka bardzo ważnych kwestii. Wszystkie właściwie istotne z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa. Dlatego, że poczynając od kwestii wzmocnienia obecności natowskiej na wschodniej flance Sojuszu i przekształcenia batalionowych grup bojowych, z którymi mamy do czynienia cały czas jeszcze w tej chwili, w brygadowe grupy bojowe, gdzie decyzja została podjęta w Madrycie, ale w tej chwili ona jest realizowana i mamy nadzieję, że zostanie to ostatecznie potwierdzone wykonawczo właśnie teraz na Szczycie w Wilnie.

Poza tym tworzymy ogólne wzmocnienie na wypadek jakiegokolwiek poważnego zagrożenia dla wschodniej flanki. Państwo wiecie o tym nowym programie, który był już wielokrotnie zapowiadany. Następowało takie swoiste przygotowanie w ramach sztabów we wszystkich państwach NATO, wskazanie konkretnych jednostek, które miałyby zostać relokowane na wschodnią flankę, w sytuacji, gdyby doszło do jakiegokolwiek zagrożenia. Wiadomo, że to zagrożenie jest w tej chwili przez NATO zdefiniowane jasno i wyraźnie, jako zagrożenie rosyjskie, więc gdyby doszło do takiego zagrożenia, każde państwo natowskie ma zadanie wskazać konkretne jednostki, które wtedy będą relokowane. W sumie ma to być trzysta tysięcy żołnierzy, którzy zasilą wschodnią flankę w przypadku, gdyby doszło do ataku. To też będzie dyskutowane na szczycie w Wilnie i to także będzie z całą pewnością przedmiotem naszych obrad.

Poza tym na pewno będziemy podnosili kwestię rozbudowy rurociągów zasilających w paliwo, rurociągów natowskich. One dzisiaj kończą się w Republice Federalnej Niemiec. To są pozostałości tego, co zbudowano jeszcze w okresie zimnej wojny. Tam one działają, funkcjonują, no ale chcielibyśmy, żeby po ponad dwudziestu latach naszej obecności w Sojuszu Północnoatlantyckim, Sojusz wreszcie podjął decyzję o tym, że sfinansuje po prostu wspólnie – kraje Sojuszu sfinansują ich rozbudowę tak, aby sięgnęły one tutaj na wschodnią flankę NATO, aby w razie czego mogły zasilać paliwem także i potrzeby militarne tutaj, gdyby doszło do konieczności obrony wschodniej flanki.

No i wreszcie, proszę Państwa, tematy dwa bardzo istotne, bardzo świeże, a mianowicie, po pierwsze: akcesja Ukrainy do NATO, nad którą trwały bardzo żarliwe debaty przez ostatnie miesiące. Wiecie Państwo, że rozmawialiśmy o tym i w kwaterze głównej NATO przez ostanie miesiące i debatowaliśmy właściwie na wszystkich forach: i Bukaresztańskiej Dziewiątki, i Trójkąta Weimarskiego i ostatnio rozmawialiśmy o tym w Kijowie. I teraz na Litwie rozmawiałem też na ten temat, odbyłem wiele rozmów telefonicznych. To były długie miesiące przygotowań, negocjacji. Jesteśmy gorącym orędownikiem przyjęcia Ukrainy do Sojuszu Północnoatlantyckiego – my, Polska. Choć doskonale rozumiemy uwarunkowania, które są w tej chwili.

Chcemy, żeby Ukraina otrzymała jak najwięcej gwarancji, a przede wszystkim, żeby otrzymała jasne światło w tunelu, jak mówi Prezydent Wołodymyr Zełenski, a mianowicie taką klarowną perspektywę wstąpienia do NATO, żeby to nie było tylko ogólne powiedzenie – tak, drzwi do NATO są dla Ukrainy otwarte, bo generalnie jesteśmy zwolennikiem polityki otwartych drzwi i mamy nadzieję, że kolejne państwa będą mogły do NATO wstępować, ale Ukraina dzisiaj potrzebuje jasnego sygnału proceduralnego, że rzeczywiście zaczyna się do tego NATO zbliżać, że to nie jest tylko kwestia otwartych drzwi, ale że to to jest kwestia już toczącej się procedury, której finałem będzie przyjęcie Ukrainy do NATO.

Do dzisiaj nie ma decyzji o tym, żeby dać Ukrainie formalne zaproszenie do NATO, czego Ukraińcy bardzo by oczekiwali, ale mam nadzieję, że po pierwsze: tak jak do tej pory ustalaliśmy, powstanie Rada NATO – Ukraina w miejsce komitetu, który był do tej pory. Rada, która da Ukrainie znacznie większe możliwości działania w ramach NATO, między innymi zwoływania spotkań Rady w przypadku, gdyby dochodziło do jakiegokolwiek zagrożenia czy jeżeli Ukraina po prostu uzna to za stosowne. Że zostanie przygotowany kompleksowy plan wsparcia dla Ukrainy, który będzie miał postać pewnych dodatkowych gwarancji dla Ukrainy.

Mamy też nadzieję, i będziemy jeszcze o tym rozmawiali: być może uda się, że w postanowieniach tego Szczytu NATO będzie zawarte stwierdzenie, że Ministrowie Spraw Zagranicznych dokonają w listopadzie tego roku tak zwanego taskingu, czyli takiej formalnej czynności polegającej na ocenie przygotowania Ukrainy do przyszłego wstąpienia do Sojuszu Północnoatlantyckiego. To istotna czynność, jeszcze nie tak bliska wstąpieniu, jak zaproszenie do NATO, ale właśnie to już jest ta ścieżka do NATO. Gdyby taka decyzja zapadła, byłaby na pewno dla Ukrainy bardzo ważna. Taka propozycja pojawiła się z naszej strony ostatnio, w tej chwili jest ona jeszcze cały czas w grze. Mam nadzieję, że zostanie przyjęta. Dla nas, dla Polski, dla państw bałtyckich, i dla Ukrainy bardzo ważna będzie też kwestia dyskusji jaką mam nadzieję odbędziemy na temat Białorusi, a ściślej mówiąc tego, czego spodziewamy się na Białorusi w najbliższym czasie, i tego, co zapowiadał niestety Prezydent Rosji Władimir Putin, a mianowicie relokacji rosyjskiej taktycznej broni nuklearnej na Białoruś oraz przeniesienia tam żołnierzy grupy Wagnera, najemników. To jest ewidentna zmiana architektury bezpieczeństwa naszej części Europy, niebagatelna zmiana. Chcemy, żeby to zostało przez NATO przedyskutowane, także w kontekście pewnego przeglądu polityki nuklearnej NATO, który mam nadzieję, że również na tym Szczycie Sojuszu będzie realizowany. Więc to na pewno będą kwestie, które też będziemy chcieli z sojusznikami przedyskutować.

Jak Państwo widzicie, tych problemów jest dużo. Uważamy, że sprawa przeniesienia taktycznej rosyjskiej broni nuklearnej na Białoruś i potencjalnego znalezienia się tam najemników grupy Wagnera, wymaga w przyszłości decyzji ze strony NATO. Decyzji dotyczących przede wszystkim wzmocnienia wschodniej flanki, czujności, którą NATO cały czas ma nad tym obszarem. Powody, dla których grupa Wagnera znajdzie się na Białorusi naprawdę mogą być najróżniejsze. Jest kilka hipotez, trudno w tej chwili odpowiedzieć, jaki byłby cel ich obecności, ale wśród przewidywanych scenariuszy jest między innymi ten, że mogą spowodować zagrożenie dla wschodniej flanki sojuszu i musi to zostać wzięte przez NATO pod uwagę.

To są te problemy, o których będziemy dyskutowali. Będziemy też mówili o konieczności podniesienia przez państwo NATO wydatków na obronność. Ten poziom 2% PKB to w obecnych czasach, wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę, to jest tak naprawdę poziom minimum, który powinien być. My, jak państwo wiecie, wydajemy w tej chwili na obronność znacznie więcej. Jesteśmy rzeczywiście pod tym względem w awangardzie NATO. Rozumiemy dlaczego jest to ważne, ponieważ mamy rosyjską agresję za naszą granicą na Ukrainie, i wiemy, co to znaczy rosyjski imperializm i jak on się w ostatnich latach w sposób straszliwy przejawił. Wystarczy spojrzeć na Buczę, na Borodziankę i wszyscy doskonale widzą, co to znaczy rosyjska zbrodnia i do czego zdolna jest rosyjska armia.

W związku z powyższym nie mamy wątpliwości, że musimy wzmacniać nasze bezpieczeństwo. Będziemy chcieli, żeby takie decyzję podjęli również u siebie sojusznicy, żeby złożyli też dodatkowe zobowiązania. Zobaczymy, jak to będzie, ale dla nas bardzo ważne jest wzmocnienie właśnie wschodniej flanki NATO, wzmocnienie systemu dowodzenia, wdrożenie planów regionalnych, tych, o których wspominałem, że w przypadku agresji będzie rzeczywiście natychmiastowe podniesienie liczby żołnierzy natowskich na wschodniej flance do 300 000,  poprzez konkretne jednostki, które zostaną wskazane w państwach NATO do szybkiej – w ciągu 10–30 dni – relokacji na teren objęty zagrożeniem. Tak, żeby rzeczywiście każda piędź ziemi NATO była przez Sojusz broniona. To są bardzo ważne dla nas postanowienia. Na pewno będzie podczas tego Szczytu bardzo wiele dyskusji.

To ważny Szczyt. Litwa jest przygotowana, jak państwo wiecie, także i nasz kontyngent, który wysłaliśmy na Litwę, będzie wzmacniał bezpieczeństwo Szczytu i bezpieczeństwo Litwy w tym okresie.

Jesteśmy odpowiedzialną częścią Sojuszu Północnoatlantyckiego i z otwartą przyłbicą jedziemy na Szczyt.

Dziękuję bardzo.