Wielce Szanowny Panie Premierze,

Szanowna Pani Minister,

Szanowny Panie Ministrze Obrony Narodowej,

Szanowni Panowie Ministrowie,

Szanowny Panie Przewodniczący,

Wszyscy Szanowni Panowie Generałowie z Szefem Sztabu Generalnego na czele,

Panie i Panowie Oficerowie,

Panie i Panowie Podoficerowie,

Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,

Wszyscy Wielcy Szanowni Państwo,

Dzisiejsza odprawa ma charakter nadzwyczajny. Została zwołana nie tylko w celu omówienia bieżących kierunków działań i rozwoju Sił Zbrojnych, ale jest najważniejszym spotkaniem z udziałem przedstawicieli najwyższych dowódców Wojska Polskiego w przeddzień Szczytu NATO w Wilnie. Drugiego po Szczycie w Madrycie, Szczytu Sojuszu Północnoatlantyckiego, który odbywa się w trakcie wojny toczącej się realnie tuż przy granicach Sojuszu, tuż przy niestety także i wschodniej flace i naszej granicy państwowej. A w związku z tym także i granicy Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Panie i Panowie, wraz z ponad 170 tys. podległych Państwu żołnierzy – jesteście Państwo głównym argumentem i siłą jaką Rzeczypospolita wnosi do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Budujecie polską pozycję w NATO. Dlatego szczególnie ważne było dla mnie spotkać się właśnie z Państwem, z Panami Generałami, którzy niosą na swoich barkach ten największy ciężar dowodzenia. Spotkać się po to, żeby przedyskutować wszystkie kwestie związane z naszym bezpieczeństwem w kontekście zbliżającego się Szczytu NATO i bezpieczeństwem tej części Europy i świata, ale też dlatego, że Państwa służba jest dla mnie również zobowiązaniem, by zabiegać, także i w tym sensie politycznym – co jest moją odpowiedzialnością – o jak najsilniejsze gwarancje bezpieczeństwa dla Polski. Właśnie także te gwarancje polityczne. To jest nasze zadanie.

Mam świadomość oczekiwań, jakie wiążą się ze Szczytem na Litwie. Liczę, że tak jak Warszawa przed 7 laty, tak i Wilno będzie sukcesem NATO, ale w szczególności będzie też sukcesem wschodniej flanki Sojuszu i zapisze kolejne paragrafy sojuszniczej konstytucji dla rzeczywistości bezpieczeństwa, w szczególności tej, która powstała w związku z agresją Rosji na Ukrainę.

Jednocześnie mają Państwo najlepszą świadomość, że równą wagę, co do składanych na Szczycie politycznych deklaracji, powinniśmy przywiązywać do pracy prowadzonej przez ostatnie miesiące w sojuszniczych sztabach. A więc pracy sensu stricte wojskowej. To ta praca, związana właśnie z realizacją wojskowych postanowień Szczytu w Madrycie, daje rękojmię, że w momencie kryzysu NATO będzie miało właściwe narzędzia, by stanąć w obronie każdego centymetra traktatowego terytorium, by stanąć w tej obronie realnie z odpowiednią siłą.

Dlatego w Wilnie oczekujemy przede wszystkim wzmocnienia wymiaru wojskowego Sojuszu. Oczekujemy decyzji w sprawie nowych planów obronnych, które będą najbardziej zaawansowanymi dokumentami planistycznymi, jakimi NATO dysponowało kiedykolwiek od zimnej wojny.

Oczekujemy deklaracji ze strony sojuszników o utrzymywaniu w gotowości sił do szybkiego przemieszczenia w rejon kryzysu. Związany z tym jest postulat zwiększenia stanów magazynowych sprzętu i uzbrojenia w państwach flanki m.in. właśnie flanki wschodniej.

Oczekujemy wzmocnienia łańcucha sojuszniczego dowodzenia, tak, aby były one przystosowane do szybkiego przejścia ze stanu pokoju do stanu kryzysu i dowodzenia siłami liczącymi nawet kilkaset tysięcy żołnierzy.

Oczekujemy też szeregu decyzji, które zapewnią perspektywę stałego rozwoju sojuszniczego potencjału. Dotyczy to zwiększenia budżetów obronnych, jak również i zwiększenia możliwości i współpracy naszych przemysłów obronnych. W tym kontekście zaznaczę, że w Wilnie będzie dla mnie szczególnym przywilejem reprezentować Siły Zbrojne – zgodnie z najnowszymi sojuszniczymi trendami – o najwyższym w NATO poziomie finansowania, wynoszącym 3.9 procenta PKB. Naszego PKB.

Panie Premierze, Panie Ministrze, dziękuję za to ogromnie, bo rzeczywiście jest to świetny wynik pokazujący także i naszą odpowiedzialność jako sojusznika, jako państwa w sytuacji z jaką dzisiaj mamy do czynienia, a więc wobec realnego zagrożenia wojną, z uwagi na rosyjską agresje na Ukrainie.

Te decyzje potwierdzą, że za retorycznym zwrotem – jakim było uznanie Rosji w koncepcji strategicznej NATO za największe zagrożenie – idą realne, konkretne, polityczne i wojskowe działania.  

Podczas Szczytu oczekujemy, że wybrzmi kwestia zacieśniania relacji NATO z Ukrainą. Mamy pełną świadomość traktatowych uwarunkowań związanych z członkostwem Ukrainy. Uwarunkowania te rozumie także Ukraina. Niemniej trudno sobie wyobrazić przyszłą architekturę bezpieczeństwa w Europie bez Ukrainy w NATO. A także bez Ukrainy w Unii Europejskiej. Co najważniejsze – trudno sobie wyobrazić bezpieczeństwo Polski, bez wolnej, niepodległej i stabilnej Ukrainy. To od dekad stała zasada polskiej polityki bezpieczeństwa, której dziś nikt nie powinien podważać.  

Szanowni Państwo, przyszłe NATO to NATO pod względem wojskowym mocniej zaangażowane w obronę sojuszników. Również Polska, jako najsilniejsze państwo na wschodniej flance, swoją strategię bezpieczeństwa powinna opierać na zapewnianiu bezpieczeństwa w szerszym, także i regionalnym wymiarze. Mam tu na myśli zacieśnianie współpracy wojskowej z państwami regionu, intensyfikację ćwiczeń, a także stałą obecność wojskową w innych państwach.

Dlatego oczekuję, że wraz ze wzrostem potencjału militarnego, Siły Zbrojne będą rozwijały także potencjał wspierania sojuszników, projekcji siły i realizowania wspólnych interesów poza granicami państwa. Tak jak dziś robimy to na Litwie, Łotwie oraz w Rumunii – a także ośmiu kolejnych kontyngentach wojskowych w innych krajach.

Jednocześnie fundamentalnym zadaniem Sił Zbrojnych pozostanie zapewnienie bezpieczeństwa naszego, tutaj – w granicach Rzeczypospolitej i granic Rzeczypospolitej. Przypominam przy tym o wytycznych, które przedstawiłem podczas zeszłorocznej odprawy kierowniczej kadry: wszelkie działania obronne planowane powinny być ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa granicy oraz ochrony ludności cywilnej na terenach przygranicznych. Cieszę się, że dziś znajduje to swoje odbicie m.in. we wzmacnianiu jednostek wojskowych na ścianie wschodniej.

Szanowni Państwo, ta dzisiejsza odprawa ma także nadzwyczajny charakter, ponieważ odbywa się w momencie szczególnej eskalacji niebezpieczeństwa ze strony Federacji Rosyjskiej. Groźbę przesunięcia taktycznej broni jądrowej na Białoruś – tuż przy granicach państw NATO: Polski, Litwy i Łotwy – traktujemy z absolutnie najwyższą powagą.

Decyzja ta, wraz z agresywną retoryką, groźbą zamachu na Zaporoską Elektrownię Atomową, wypowiedzeniem traktatu o konwencjonalnych siłach zbrojnych i zawieszeniem udziału w Traktacie o redukcji strategicznej broni ofensywnej – trzeba sobie to jasno powiedzieć jest wejściem Rosji na ścieżkę eskalacji jądrowej i przekreśleniem dekad budowania mechanizmów kontroli i nieproliferacji. Niepokoją nas także sygnały o możliwej aktywności Grupy Wagnera prowadzonej być może w przyszłości również z terytorium Białorusi.

Tych przejawów agresji i eskalacji absolutnie nie wolno nam ignorować. Polska zawsze będzie działała w sposób wyważony i przemyślany. Naszym celem nie jest nadmierna reakcja. Natomiast naszym obowiązkiem, jako sojusznika strzegącego wschodniej granicy NATO, jest apelować o głęboką analizę oraz uwzględnienie tych gróźb w polityce odstraszania i obrony NATO.

Przypominam, że tak samo realizowaliśmy swoją rolę ostrzegając przez lata o zagrożeniu rosyjskim dla europejskiego bezpieczeństwa. A także alarmując, że hybrydowy atak migracyjny na polską granicę w 2021 r., był ściśle powiązany z gromadzeniem sił rosyjskich wokół granic Ukrainy oraz rosyjskimi ćwiczeniami ZAPAD, które odbywały się tuż przy granicach państw NATO.

Dlatego przed kilkoma dniami, wraz z Litwą i Łotwą, pozostałymi państwami graniczącymi z Rosją i Białorusią, zwróciliśmy się w specjalnym liście do Sekretarza Generalnego NATO oraz wszystkich przywódców państw członkowskich o podjęcie działań wzmacniających strategiczne bezpieczeństwo wschodniej flanki. W tym wnosząc o uwzględnienie obecnej sytuacji w trwającym przeglądzie sojuszniczej polityki odstraszania nuklearnego.

W tym kontekście cieszę się, że w dzisiejszej odprawie uczestniczy asystent Sekretarza Generalnego NATO ds. polityki i planowania obronnego, w tym polityki nuklearnej Pan Angus Lapsley.

Na jutrzejszym Szczycie NATO z Warszawy popłynie silny sygnał, że polityka rosyjska posługująca się groźbami eskalacji jądrowej przeciwko państwom NATO, nie może pozostać bez odpowiedzi. To właśnie m.in. temu służy ten list, swoistemu przygotowaniu do podjęcia tego tematu, który tak niedawno z taką siłą wyniknął. Myślę tutaj o groźbach przemieszczenia – realnym przemieszczaniu rosyjskiej broni taktycznej, broni nuklearnej na Białoruś oraz w perspektywie przemieszczenie tam również najemników z Grupy Wagnera. Nie pozostaje bez wpływu na architekturę bezpieczeństwa, w szczególności wschodniej flanki NATO, co z całą pewnością wymaga reakcji Sojuszniczej, co z całą pewnością wymaga sojuszniczych decyzji – o czym wierzę głęboko będziemy w żywy, aktywny i konstruktywny sposób dyskutowali już w ciągu najbliższych godzin w Wilnie.

Szanowni Państwo, wobec stojących przed nami zagrożeń, wyrażam satysfakcję z działań, które Polska podejmuje w celu wzmocnienia swojego bezpieczeństwa.

Przede wszystkim dotyczy to procesu modernizacji technicznej Sił Zbrojnych, którego tempo oraz skala są w ostatnich latach bezprecedensowe. Wyrażam satysfakcję, że ta modernizacja ma charakter kompleksowy. Dotyczy wszystkich rodzajów wojsk – sił lądowych, morskich oraz powietrznych. A także wkracza na obszary nowych technologii związanych ze zdolnościami kosmicznymi, szerokim wykorzystaniem cyberprzestrzeni oraz sztuczną inteligencją.

Szczególnie dobrze oceniam postępy dotyczące priorytetowych potrzeb – jak obrona powietrzna. Ale także dotyczące rozwoju zdolności, które przez dekady były niestety ofiarą zaniedbań, jak Marynarka Wojenna. Liczę, że po uruchomieniu programu pozyskania fregat wielozadaniowych, szybko rozpocznie się procedura pozyskania przez Polskę, także i nowych okrętów podwodnych. Tak bardzo potrzebnych naszej Marynarce Wojennej, ale przede wszystkim tak bardzo potrzebna naszemu bezpieczeństwu nie tylko od strony Morza Bałtyckiego, bo wiemy o tym, że te okręty odpowiednie mogą obsługiwać daleko więcej niż tylko obszar samego Morza Bałtyckiego i wybrzeża.

Szanowni Państwo, wyrażam także satysfakcję z działań prowadzących do zwiększenia liczebności Sił Zbrojnych do poziomu 300 tys. Jestem również zwolennikiem stworzenia obywatelom jak najszerszej możliwości odbywania przeszkolenia wojskowego. Uważam, że w tym kierunku powinna podążyć w przyszłych latach dyskusja dotycząca zwiększania odporności społeczeństwa na zagrożenia oraz budowania rezerw mobilizacyjnych.  

Procesy wzmacniające armię mają dziś silną podstawę w Ustawie o obronie Ojczyzny, a także w wydanych przeze mnie w marcu tego roku „Głównych kierunkach rozwoju Sił Zbrojnych i ich przygotowań do obrony państwa na lata 2025–2039”.

Jednocześnie chcę z tego miejsca jeszcze z całą mocą podziękować, Panu Premierowi, Panu Premierowi Jarosławowi Kaczyńskiemu oraz Panu Ministrowi Obrony Narodowej Mariuszowi Błaszczakowi, za tą politykę, która prowadzona jest w ostatnich latach – za ustawę o obronie Ojczyzny, za przygotowanie kompleksowych planów finansowych i zakupy, które są realizowane w ostatnim czasie. Ogromnie dziękuję za to współdziałanie dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej i niezwykle odpowiedzialną a także i odważną politykę. Chcę podkreślić, że cieszę się ogromnie, że rozumieją tą politykę także nasi rodacy, włącznie z przedstawicielami opozycji. Jak Państwo widzicie nie ma sprzeciwów na scenie politycznej, jak również nie ma sprzeciwów społecznych wobec tej polityki, która w ciągu ostatniego czasu, zwłaszcza w ciągu ostatnich kilku lat jest realizowana, w szczególności ostatniego ponad półtora roku, od momentu frontalnej rosyjskiej napaści na Ukrainę. To jest polityka, która rzeczywiście skutecznie wzmacnia nasze państwo i skutecznie wzmacnia wschodnią flankę NATO. Polityka, która jest niezbędna, ale polityka która wymaga także i wielkiego zaangażowania, twórczego myślenia i rzeczywiście niezwykle aktywnego poszukiwania możliwości wzmacniania bezpieczeństwa Polski i rozwoju polskich Sił Zbrojnych. Dziękuję za to z całego serca i chcę wyrazić dumę, że mogę w tym procesie uczestniczyć. Jest dla mnie wielką satysfakcją, że w ręce Państwa, jako dowódców i w ręce naszych żołnierzy możemy oddawać nowoczesny sprzęt i widzieć tą radość w ich oczach kiedy ten sprzęt otrzymują. Kiedy widzą, że rzeczywiście najnowocześniejsze jakie jest dostępne na świecie wyposażeniem będą mogli służyć Rzeczypospolitej. Jest to dla mnie osobiście jako Zwierzchnika Sił Zbrojnych i obywatela Rzeczypospolitej niezwykle ważne i także jest to dla mnie wielki moment osobistej satysfakcji.

Szanowni Państwo, jednocześnie ostatnie kilkanaście miesięcy to czas głębokiej analizy przebiegu wojny na Ukrainie, oceny polskich rozwiązań legislacyjnych dotyczących kierowania bezpieczeństwem narodowym oraz przeprowadzenia szeregu ćwiczeń, w które zaangażowane były cywilne jak również i wojskowe instytucje. W tym także analizy sytuacji kryzysowych na naszym terytorium, jak choćby upadek rakiety w Przewodowie.

Chciałbym Państwa poinformować, że na podstawie zgromadzonych wniosków i doświadczeń, postanowiliśmy uruchomić proces wdrożenia na poziomie ustawowym kilkudziesięciu daleko idących rozwiązań prawnych wzmacniających system planowania obronnego w państwie.

Celem tych przyszłych zmian jest wzmocnienie koordynacji władz politycznych oraz wojskowych w planowaniu obronnym, zarówno podczas  pokoju, jak i podczas potencjalnego kryzysu. Zwiększenie szybkości podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych. Wzmocnienie systemu obronnego w sytuacji zagrożeń o charakterze hybrydowym i podprogowym, które są dzisiaj niestety realizowane przez Federację Rosyjską.

W najbliższych dniach, jako prezydencka inicjatywa, do Sejmu skierowany zostanie stosowny projekt ustawy. Projekt przygotowany został w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej. Traktuję go, jako szczególnie pilny z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa i mam nadzieję na jego szybkie przyjęcie. Jego założenia zostaną także przedstawione już w niedługim czasie.

Szanowni Państwo, poszczególne tematy rozwinę podczas zamkniętej części dzisiejszej odprawy. W tym momencie chciałbym podziękować stronie rządowej, z Panem Premierem, Ministrem Obrony Narodowej na czele oraz kadrą resortu obrony, dowódcom wojskowym na czele z Szefem Sztabu Generalnego oraz dowódcami generalnym, operacyjnym i Wojsk Obrony Terytorialnej, a także wszystkim zgromadzonym za absolutnie ponadstandardowe zaangażowanie w ostatnich miesiącach na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa państwa.

Szczególne podziękowania chciałbym przekazać też naszym rodakom, współobywatelom za głębokie zrozumienie zagrożeń oraz wsparcie wysiłku, jaki ponosi państwo wzmacniając bezpieczeństwo i rozwijając Siły Zbrojne. W przeddzień Szczytu NATO dziękuję też, że w polskim społeczeństwie poparcie dla NATO jest na rekordowym poziomie.

To poparcie jest powodem do szczególnej dumy i szczególnie dumnej postawy wobec naszych sojuszników. Jeszcze raz dziękuję Państwu za znakomitą realizację – w tym bardzo trudnym czasie – zadań, które przyjęliście Państwo na siebie i które na Was spoczywają. Dziękuję także za niezwykle skuteczną politykę.