Szanowni Państwo,

dobrze, że możemy spotkać się na Konferencji ONZ, która porusza tak ważny temat, jakim jest pomoc dla państw najsłabiej rozwiniętych.

Występuję przed Państwem jako prezydent kraju, u granic którego toczy się teraz brutalna, neokolonialna wojna. Tak, rosyjska agresja na Ukrainę to wojna neokolonialna. Imperium napadło na sąsiedni kraj, aby mu zabrać jego ziemię i ukryte w niej bogactwa i czerpać z nich zyski.

Ale imperium porywa też ludzi, w tym dzieci, i wysyła w głąb Rosji. Według szacunków Ukraińców ponad sto tysięcy dzieci zostało porwanych przez Rosjan. A tych, którzy nie chcą się podporządkować jego woli – imperium zabija. Czy to Państwu czegoś nie przypomina? Czy nie taka była historia wielu z Państwa krajów?

Mówię o tym w sposób otwarty, ponieważ Polska sama była ofiarą brutalnej polityki sąsiednich imperiów. Dzisiaj jesteśmy zaliczani do krajów rozwiniętych. Ale ta tragiczna przeszłość jest dla mnie zobowiązaniem do głośnego mówienia o potrzebie solidarności rozwiniętej Północy z Globalnym Południem. Jest też zobowiązaniem do sprzeciwu wobec sytuacji, gdy jedno silne państw próbuje zdominować inne kraje, narzucając im swoją wolę lub po prostu je atakując. Polska opowiada się za współpracą równych i suwerennych państw, za multilateralizmem. Historia uczy nas bowiem, że tylko równość wszystkich państw wobec prawa międzynarodowego i jego bezwzględne przestrzeganie są najlepszymi gwarantami pokoju, bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego. Jest to oczywiście wyzwanie trudne do realizacji, ale trzeciej drogi nie ma. Prymat prawa międzynarodowego w relacjach międzypaństwowych– takie było i jest stanowisko Polski.

Szanowni Państwo,

Mam pełną świadomość wyzwań występujących w innych częściach świata. Zdaję sobie również sprawę z oczekiwań, jakie wobec bogatej Północy, której reprezentantem się czuję, mają państwa Globalnego Południa. Wiem, że skala wyzwań jest olbrzymia. To nie tylko wojna na Ukrainie, ale także przedłużający się brak stabilizacji w Jemenie, Syrii czy w Afganistanie. To także rosnąca liczba uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych. Mówimy o ponad stu milionach ludzi, najczęściej kobiet i dzieci. To także katastrofy naturalne, jak dotkliwe susze bądź powodzie w Pakistanie i w Sudanie Południowym.

W końcu to także rosnące ceny energii i żywności, które w połączeniu z wciąż odczuwanymi gospodarczymi skutkami pandemii Covid–19 sprawiają, że liczba osób niedożywionych wyniosła w 2021 r. ponad 800 milionów, a osób doświadczających ostrego głodu niemal się potroiła w ciągu ostatnich 3 lat i wynosi już ponad 300 milionów osób. Są to zatrważające liczby.

Panie i Panowie,

Rozumiem, że kraje najsłabiej rozwinięte mogą obawiać się, że wojna u granic Unii Europejskiej jeszcze bardziej zmniejszy i tak niewystarczające środki dla nich samych. Rozumiem te obawy, bo byłaby to bardzo zła wiadomość, szczególnie w sytuacji gdy Unia Europejska jest największym na świecie dawcą pomocy rozwojowej. Tylko w 2021 r. Wspólnota przeznaczyła na ten cel 70 mld euro, co stanowi niemal 50% całej światowej pomocy rozwojowej. Jako prezydent szóstego największego kraju członkowskiego UE będę dbał o to, aby wyzwania z jakimi muszą mierzyć się kraje najsłabiej rozwinięte nadal były wysoko na liście unijnych priorytetów. Dlatego popieram decyzję Unii o przeznaczeniu ponad 2 miliardów Euro na pomoc w walce z głodem dla państw rozwijających się, głównie afrykańskich.

Zresztą sami, jako Polska, podejmujemy wysiłki na rzecz między innymi odbudowy łańcuchów dostaw ukraińskich zbóż, aby w ten sposób załagodzić skutki kryzysu żywnościowego, który przecież w głównej mierze dotknął kraje najsłabiej rozwinięte.

Wbrew rosyjskiej narracji, to właśnie decyzja prezydenta Putina o agresji na Ukrainę jest poważnym ciosem dla światowej gospodarki, który hamuje tempo globalnego wzrostu gospodarczego i podnosi ceny wielu produktów. Niestety jej skutki gospodarcze są coraz bardziej odczuwalne nie tylko w Europie, ale także na innych kontynentach, w tym w Afryce czy Azji oraz na Bliskim Wschodzie, a w szczególności w krajach najsłabiej rozwiniętych.

Szanowni Państwo,

W świetle obecnej, szczególnie trudnej sytuacji dla państw najsłabiej rozwiniętych, Polska jest przekonana o konieczności podejmowania dalszych wysiłków mających na celu zwiększenie odporności gospodarek tych państw oraz wsparcie rozwoju ich wewnętrznych rynków.

Dlatego wspieramy The Doha Programme of Action for the Least Developed Countries for the Decade 2022–2031. Mam nadzieję, że przyczyni się on do widocznego zmniejszenia nierówności, do wykorzystania potencjału kobiet i dziewcząt na drodze do ekonomicznego i społecznego rozwoju tych państw, a także do zaangażowania społeczności lokalnych na rzecz trwałego pokoju i zrównoważonego rozwoju.

Zdajemy sobie również sprawę z rosnącego zapotrzebowania na długofalową pomoc zmniejszającą podatność państw rozwijających się na zewnętrzne kryzysy: żywnościowy, energetyczny i klimatyczny. W tym ostatnim przypadku chcę zwrócić uwagę na ideę Sprawiedliwej transformacji tak, aby konieczne zmiany gospodarcze, mające na celu ochronę klimatu, uwzględniały wymiar ludzki.

Ponadto od wielu lat realizujemy projekty pomocowe w zakresie edukacji, dostępu do ochrony zdrowia czy też wspierania przedsiębiorczości. Dlatego pragnę podkreślić – jesteśmy otwarci na współpracę i z chęcią będziemy się dzielić naszymi rozwiązaniami i doświadczeniami!

Właśnie w tym celu rozbudowujemy sieć placówek dyplomatycznych m.in. w Afryce. Jesteśmy zdeterminowani, aby rozwijać kontakty polityczne, a także gospodarcze i naukowe, ponieważ wierzymy, że dzięki szerokiej współpracy, wymianie wiedzy i doświadczeń możemy skutecznie pomóc krajom najsłabiej rozwiniętym. Ponadto polskie firmy mają w swojej ofercie sprawdzone i konkurencyjne cenowo maszyny rolnicze, a także rozwiązania teleinformatyczne, które mogą zostać wykorzystane w sektorze finansowym i ubezpieczeniowym.

Szanowni Państwo,

Liczę, że debata na tegorocznej Konferencji będzie stanowiła kolejny symbol międzynarodowej solidarności i pozwoli wypracować konkretne plany i decyzje wzmacniające światowy handel i przede wszystkim poprawiające sytuację w państwach, które najbardziej tego potrzebują.

Serdecznie dziękuję za możliwość zabrania głosu podczas Debaty Ogólnej Konferencji ONZ ws. państw najsłabiej rozwiniętych.

ENGLISH VERSION>>