25 marca 1999 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski otworzył w Pałacu Prezydenckim dwudniową konferencję pt. "Strategia państwa w przeciwdziałaniu zorganizowanej przestępczości i korupcji". Konferencję, pod patronatem Prezydenta RP i Ministra Sprawiedliwości, zorganizował Ośrodek Informacji Rady Europy oraz Instytut Spraw Publicznych z okazji 50-lecia Rady Europy. Uczestniczyli w niej polscy i zagraniczni naukowcy, eksperci oraz przedstawiciele organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Zwracając się do zebranych prezydent Aleksander Kwaśniewski powiedział m.in: (....) Konferencja dzisiejsza jest ważnym elementem obchodów jubileuszu 50-lecia działalności ogromnie zasłużonej dla naszego kontynentu instytucji: Rady Europy. Jej temat związany jest z tzw. III filarem i dotyczy problematyki, której waga w społecznej percepcji nieustannie rośnie. Każde spotkanie międzynarodowe, które służy wymianie doświadczeń jest kolejnym krokiem w kierunku skutecznej walki z przestępczością zorganizowaną i korupcją. Poznanie doświadczeń innych, na polu zwalczania międzynarodowego świata przestępczego, daje możliwość obiektywnych porównań z tym co robimy u nas w kraju. Musimy się dzisiaj zastanowić, jak doskonalić polską strategię w tej dziedzinie? Co powinniśmy zrobić, aby polskie uregulowania prawne oraz metody działania policji i wymiaru sprawiedliwości były skuteczne? (...). Polska zawsze przykładała dużą wagę do problemów bezpieczeństwa obywateli. W 1996 roku miałem zaszczyt w imieniu naszego kraju przedłożyć na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ projekt konwencji "na rzecz zwiększenia międzynarodowego współdziałania i ułatwienia pracy organom wymiaru sprawiedliwości w zakresie zwalczania transnarodowej przestępczości zorganizowanej". Była to nowatorska inicjatywa zmierzająca do powołania systemu współpracy państw zagrożonych działaniem organizacji przestępczych. Konwencja nie została uchwalona do dzisiaj, jednak wiele z pomysłów w niej zawartych znalazło się w innych uregulowaniach międzynarodowych. Spotykacie się Państwo niemal dokładnie w rok po rozpoczęciu przez Polskę negocjacji o uzyskanie członkostwa w Unii Europejskiej. Uważam, że negocjacje te miały obiecujący początek. Towarzyszyło im przekonanie o wadze i znaczeniu rozszerzenia Unii Europejskiej dla kształtu przyszłej Europy. Polska aktywnie podjęła realizację zobowiązań związanych z wymogami procesu negocjacji. Nie można jednak zapominać, że zamknięto dotąd rozmowy jedynie w trzech obszarach negocjacyjnych. W następnych latach czeka nas jeszcze ogromny wysiłek związany z dostosowaniem prawa. Materia negocjacyjna zaczyna obejmować obszary coraz trudniejsze, mające bardziej istotne konsekwencje dla polskiej gospodarki i społeczeństwa. Nie tylko w tym kontekście dostrzegamy wagę zagrożeń jakie niesie brak poszanowania prawa, przestępczość zorganizowana, korupcja i handel narkotykami. Nasza granica lądowa jest jednym z najdłuższych odcinków granic NATO, a w przyszłości również granic Unii Europejskiej. Do najważniejszych zadań jakie stoją przed Polską w najbliższych latach w ramach tzw. III filaru należy zaliczyć: rozbudowę infrastruktury ochrony granic, usprawnienie aparatu sprawiedliwości; szkolenie odpowiednich służb, dostosowanie polskiego reżimu wizowo - migracyjnego do systemu wspólnotowego i ogólna harmonizacja prawa. Potrzebne jest nam zdecydowanie lepsze zorganizowanie współpracy z instytucjami europejskimi w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej, korupcji, przemytu narkotyków i materiałów radioaktywnych, handlu skradzionymi samochodami, prania brudnych pieniędzy. W każdej z tych dziedzin możemy liczyć na finansowe i szkoleniowe wsparcie Unii. Jednak zasadnicza część pracy musi być wykonana przez nas samych. Jestem przekonany, że uda nam się zmobilizować ludzi i instytucje, przede wszystkim rząd i parlament, do szybszego tempa i większej precyzji w działaniach integracyjnych. Dotrzymanie założonych terminów to dzisiaj nasze najważniejsze zadanie (...). Obchodzimy jubileusz Rady Europy. Demokracja, prawa człowieka, rządy prawa - to najbardziej fundamentalne wartości. System wypracowanych przez Radę politycznych i prawnych standardów, a także mechanizm ich stosowania, pozostaje wzorem dla wielu narodów, także w innych częściach świata. Rada Europy przez te wszystkie lata promowała świadomość wspólnej kulturalnej tożsamości Europy, poszukiwała rozwiązań dla problemów społecznych. To dzięki jej pracy wykonywanej przez ostatnie półwiecze powstawały konwencje i umowy europejskie, tworzące ramy prawne dla rządów państw członkowskich. Nie wolno również zapomnieć jak fundamentalne znaczenie dla społeczności międzynarodowej miała - przyjęta w 1950 r. przez Radę Europy - Konwencja Praw Człowieka i będący jej konsekwencją, Trybunał Praw Człowieka, z jego olbrzymim dorobkiem orzeczniczym, promieniującym na wszystkie państwa świata. Przypomnijmy też o osiągnięciach Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i jego międzynarodowym autorytecie. Polacy dobrze pamiętają, że to właśnie Rada Europy najwcześniej otworzyła się na "nowe demokracje". Minęło już niemal 8 lat odkąd Polska stała się jej pełnoprawnym członkiem. Nasz aktywny udział w pracach tej najstarszej na kontynencie organizacji paneuropejskiej sprzyja modernizacji kraju. Nigdy nie traktowaliśmy Rady Europy jako "przedpokoju". Uważamy, ze członkostwo w tej instytucji ma wartość samą w sobie. Do tej pory nasz kraj ratyfikował ponad 50 konwencji i protokołów Rady. Jesteśmy pod tym względem, jak sądzę, liderem wśród krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Zgłosiliśmy też wiele własnych inicjatyw i pomysłów. (...) Z punktu widzenia procesu integracji europejskiej jest szczególnie ważne, aby Rada Europy ściśle współpracowała z Unią Europejską. Polska wita z satysfakcją rozwój wspólnych programów pomocowych obu organizacji, zorientowanych na potrzeby krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Te programy służą dobrej sprawie. Integracja europejska ma wiele wymiarów. Obecnie zarówno Unia Europejska, jak i kraje kandydujące skupione są, pozwolę sobie powiedzieć, na odrabianiu zadań domowych. Unia postawiła sobie za cel przyjęcie Agendy 2000 do końca marca br. oraz zaawansowanie prac nad reformą instytucjonalną. W ostatnich dniach aktualna stała się także kwestia powołania nowej Komisji Europejskiej. Chciałbym wyrazić przekonanie, że zarówno powołanie pana Romano Prodi, który już deklaruje swoją wolę rozszerzania Unii Europejskiej, a także całej Komisji w najbliższych tygodniach nie opóźni negocjacji z państwami stowarzyszonymi. Patrząc na ostatnie wydarzenia w Brukseli z punktu widzenia Polaków, wyrażamy nadzieję, że szybkie doprowadzenie do zamknięcia negocjacji w sprawie Agendy 2000 byłoby ważnym i oczekiwanym przez nas osiągnięciem niemieckiego przewodnictwa w Unii. Byłoby też wymiernym dowodem orientacji rządu niemieckiego na rozszerzenie struktur unijnych. Kraje kandydujące do Unii Europejskiej, w tym Polska, często zadają sobie pytanie, czy klimat dla rozszerzenia jest w stolicach "piętnastki" korzystny, czy też nie. Jak sądzę, będziemy sobie stawiać to pytanie cały czas, aż do momentu akcesji. Trzeba stworzyć korzystną atmosferę w tych krajach w opinii publicznej, współdziałając w różnych dziedzinach, a zadania związane z III filarem mogą w kształtowaniu opinii publicznej odegrać wyjątkowo ważną rolę. Chciałbym, żeby konkluzje tego spotkania były dowodem, że jesteśmy wszyscy wspólnie zaangażowani w rozwiązanie trudnych i dojmujących społecznie problemów, o jakich będziemy mówić i że nie brakuje nikomu determinacji. Spotkanie dzisiejsze traktuję także jako szansę do poznania Waszych doświadczeń Szanowni Państwo, do przeniesienia niektórych doświadczeń do Polski, ale chciałbym również by nasi goście zagraniczni usłyszeli o przedsięwzięciach jakie w Polsce podejmujemy w tych sprawach, jako dowód naszej determinacji w drodze do Unii Europejskiej, na której chcemy eliminować zjawiska negatywne i chcemy być waszym poważnym i solidnym partnerem. W swoim wystąpieniu podczas konferencji minister sprawiedliwości Hanna Suchocka zwracając się do obradujących powiedziała m.in. Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli. Te słowa zapisane w art. 2 i 5 Konstytucji RP decydują o kierunku strategii państwa w sferze przeciwdziałania przestępczości, która godzi w konstytucyjnie chronione dobra. W dobie rozwijającej się technologii, zanikania granic i globalizacji ekonomii, zwalczanie korupcji i międzynarodowej zorganizowanej przestępczości stało się priorytetowym zagadnieniem w demokratycznych państwach na całym świecie. Powstała konieczność spojrzenia na problem przestępczości nie tylko przez pryzmat wewnętrznej polityki ale także z punktu widzenia międzynarodowej polityki państwa.(...) Mimo że międzynarodowe organizacje takie jak ONZ, Rada Europy, Wspólnota Europejska, OECD przedstawiają swym członkom różne rekomendacje w jakim kierunku powinna zmierzać walka z przestępczością, należy pamiętać, że konkretne rozwiązania muszą uwzględniać specyfikę poszczególnych państw. Dlatego zobowiązane są one do wprowadzenia własnych rozwiązań w oparciu o własny system prawny.(...) Struktury demokratyczne mają największe szanse na zwalczanie korupcyjnej infiltracji, gdy zasady ich działania są przejrzyste. W związku z tym podstawy do podejmowania decyzji przez organy państwowe muszą być jasne, czytelne i łatwe do sprawdzenia. Wprowadzenie w życie takich instytucji jak ustawa o zamówieniach publicznych jest niezbędnym elementem w ogólnej strategii zwalczania korupcji. Czytelne prawo jednolicie stosowane, jest warunkiem koniecznym skutecznej walki z przestępczością.(...) Faktem stały się zjawiska dotychczas praktycznie w Polsce nie występujące, zabójstwa na zlecenie, wymuszenia okupu, zamachy na życie i zdrowie sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy policji. Te zjawiska to: narkotyki, nielegalna imigracja, handel kobietami, prostytucja, przemyt towarów i inne oszustwa w skali międzynarodowej, korupcja funkcjonariuszy publicznych. Ze względu na swoje położenie geograficzne Polska stała się krajem, przez który przebiegają szlaki kurierskie międzynarodowych grup przestępczych handlujących kokainą, heroiną, haszyszem i marihuaną. Po 1990 r. masowego charakteru nabrało w Polsce zjawisko nielegalnej imigracji z krajów południowej i południowo-wschodniej Azji oraz Bliskiego Wschodu. Spora część nielegalnych imigrantów traktuje Polskę jako przystanek przed dalszą imigracją do państw Europy Zachodniej. Zmiana systemu gospodarowania, masowość międzynarodowego ruchu osobowego i towarowego oraz wymuszona tym liberalizacja kontroli granicznej, przy jednoczesnych różnicach cen towarów, przyczyniają się do rozwoju przemytu towarów o wysokiej stopie opodatkowania, oszustw związanych z krajowymi systemami dotowania niektórych towarów. Sygnalizowane zjawiska mają zasadniczy wpływ na określenie celów państwa w dziedzinie walki z przestępczością, do których należy zaliczyć: usprawnienie wymiaru sprawiedliwości, wzmocnienie jednostek organizacyjnych specjalizujących się w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, dostosowywanie systemu prawa wewnętrznego do standardów międzynarodowych.(...) Polska rozbudowując własny system organizacyjny i prawny przyłącza się i popiera wszelkie działania tworzące w układach zbiorowych i bilateralnych zorganizowany i skuteczny mechanizm walki ze zjawiskiem korupcji. Trwają obecnie prace dostosowawcze norm prawa polskiego do standardów konwencji międzynarodowych w ramach Rady Europy i OECD. Uzupełnienie tych działań stanowi uczestnictwo naszego kraju w realizacji porozumienia z maja 1996 r. pomiędzy Radą Europy a Komisją Europejską o ustanowieniu wspólnego programu walki z korupcją i zorganizowaną przestępczością w państwach Centralnej i Wschodniej Europy zwanego "Projektem OCTOPUS".(...) Innym przejawem aktywności Polski w dziedzinie walki z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, wykraczającym poza rejon Europy jest inicjatywa przedstawiona Zgromadzeniu Ogólnemu Narodów Zjednoczonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, we wrześniu 1996r, zawierająca propozycję opracowania Konwencji ONZ o zwalczaniu przestępczości zorganizowanej.(...) Zasługą Rady Europy, obchodzącej swoje 50-lecie jest to, że zarówno jej jak i państwom członkowskim oraz państwom z nią współpracującym udaje się wypracować podstawy strategii krajowej i ponadnarodowej, godzącej zasady państwa prawnego ze współczesnymi wymaganiami walki z ogólnoświatowym fenomenem przestępczości zorganizowanej. Polska już kilka lat temu włączyła się w proces międzynarodowej współpracy w tej dziedzinie i będzie w nim uczestniczyć świadoma swego miejsca w Europie i zobowiązań jakie w tym zakresie ciążą na każdym demokratycznym państwie prawnym.