16 września 1999
Sześćdziesiąt lat temu, 17 września 1939 roku, Związek Radziecki - bez formalnego wypowiedzenia wojny, łamiąc pakt o nieagresji, realizując uzgodnienia tajnego protokołu Ribbentrop - Mołotow, dokonał inwazji na Rzeczpospolitą Polską. Armia Czerwona wkroczyła na terytorium państwa polskiego, pochłoniętego obroną przed najazdem hitlerowskim.
Zgodnie z rozkazami Naczelnego Dowództwa, oddziały armii polskiej unikały starć z wojskami radzieckimi. Mimo to, wielu oficerom i żołnierzom Wojska Polskiego przemocą został narzucony los jeńców wojennych. Radzieckiej agresji, a następnie okupacji i aneksji wschodnich terenów Rzeczypospolitej towarzyszyły nasilające się represje wobec ludności cywilnej - aresztowania, masowe deportacje oraz egzekucje.
Pamiętając o tych tragicznych wydarzeniach, udaję się do Katynia i Charkowa, aby złożyć hołd poległym i zamordowanym Polakom - ofiarom stalinowskiego totalitaryzmu. W imieniu Trzeciej Rzeczypospolitej, która pamięta o męczennikach naszej historii, chcę złożyć pokłon prochom polskich oficerów, więźniów radzieckich obozów jenieckich, zgładzonych wiosną 1940 roku.
Ważnym celem mojej wizyty jest przekazanie przesłania obecnym i i przyszłym pokoleniom, że tylko konsekwentne umacnianie demokratycznych przemian i dobrosąsiedzkich stosunków jest gwarancją, iż nigdy więcej nie powtórzą się tragiczne doświadczenia z przeszłości. Niech pamięć o umiłowaniu wolności, o odwadze i determinacji, o cierpieniach narodów w czasach terroru łączy nas - a nie dzieli; niech będzie podstawą pojednania i współpracy.