15 lipca 2000
15 lipca 2000 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski oraz Prezydent Republiki Litewskiej Valdas Adamkus wzięli udział w uroczystościach 590 rocznicy Bitwy pod Grunwaldem.
Przed rozpoczęciem głównych uroczystości obaj prezydenci spotkali się z grupą polskich i litewskich harcerzy i skautów.
Aleksander Kwaśniewski i Valdas Adamkus uczestniczyli w Apelu Grunwaldzkim. Podczas uroczystości Prezydent RP powiedział:
Szanowni Państwo! Żołnierze! Młodzi przyjaciele! W dniu takim jak dzisiaj wszystkich nas ogarnia duma z naszej narodowej historii. To wielka data dla Polaków i Litwinów, symbol ich chwały i świetności. Przed 590-laty nasze narody stanęły ramię w ramię w obronie niepodległości i suwerenności swoich państw. I choć wróg wydawał się być potężniejszy, o zwycięstwie zadecydowała niezwykła waleczność, umiejętność współdziałania oraz wielki patriotyzm naszych wojsk. W obliczu zagrożenia potrafiliśmy stworzyć armię, która rozbiła i pokonała jedną z największych potęg ówczesnej Europy.Grunwaldzka Wiktoria dowodzi, jak wielką wartością jest przyjaźń między narodami. Jak wiele można dokonać, gdy połączy się siły i dotrzyma sojuszniczych układów. Polsko-litewskie braterstwo broni zdało wtedy swój wielki egzamin. Udowodniliśmy sobie i światu, że potrafimy być wierni, oddani, skuteczni. Chwała za to naszym narodom, naszym armiom i ówczesnym przywódcom.
Współczesność dostarcza nam również wiele powodów do dumy. Polska jest dzisiaj krajem suwerennym, demokratycznym, rozwijającym się gospodarczo. A co najważniejsze - Polska jest znowu bezpieczna. Należymy do NATO, najpotężniejszego sojuszu wojskowego na świecie. Ułożyliśmy sobie przyjazne stosunki ze wszystkimi sąsiadami. Jesteśmy bliscy przystąpienia do Unii Europejskiej.
Nasze aspiracje sięgają dalej. Pragniemy, aby cała Europa Środkowa i Wschodnia stała się regionem pokoju, stabilizacji i dobrobytu. Aby ta ziemia tak ciężko doświadczona w ubiegłym stuleciu okropnościami dwóch wojen światowych, odnalazła się w XXI wieku jako obszar dający innym przykład przyjaznego życia narodów i wielkiej gospodarczej mobilności. Dlatego podejmujemy wiele inicjatyw regionalnych, staramy się umocnić współdziałanie naszych państw, rozwinąć wymianę gospodarczą, zbliżyć kultury i ludzi. Niezmiennie opowiadamy się za dalszym rozszerzaniem Paktu Północnoatlantyckiego oraz Unii Europejskiej. Uważamy, że prawdziwe bezpieczeństwo na naszym kontynencie można osiągnąć tylko rozwiązując problemy kompleksowo - integrując narody i znosząc granice, a nie tworząc nowe linie podziału, czy pozostawiając enklawy niedostatku i konfliktów. Stoimy przed historyczną szansą trwałej zmiany oblicza całej Europy. Uczynienia z tej najbardziej skonfliktowanej w przeszłości części świata - strefy pokoju i stabilizacji. Jestem pewien, że tym razem szansy nie zmarnujemy!
Szanowni Państwo! Bracia Litwini! Trudno byłoby wskazać dwa narody mocniej związane historią niż Polacy i Litwini. W sukcesach i w kłopotach, w dniach świetności i w chwilach niedoli - nasza przyjaźń przetrwała wieki. To dlatego obecnie mogło się odrodzić całe bogactwo polsko-litewskich związków. Od ścisłej współpracy politycznej i gospodarczej poczynając a na wymianie kulturalnej i licznych kontaktach międzyludzkich kończąc. Przez wieki Polacy mówili o mieszkańcach ziemi nad Wilią - Bracia Litwini. Myślę, że dzisiaj słowa te nabierają szczególnej aktualności. Trafnie oddają naszą bliskość i wzajemną serdeczność. Jednym z najbardziej wymownych owoców odrodzenia polsko-litewskich związków jest wspólny batalion, którego żołnierze biorą udział w dzisiejszej uroczystości. To nasza duma, dowód szacunku dla wspólnego dziedzictwa i zarazem krok w kierunku przyszłości. Zadaniem jednostki jest przeciwdziałanie zagrożeniom pokoju i niesienie pomocy humanitarnej ludności, która ucierpiała wskutek konfliktów zbrojnych. Żołnierze przechodzą gruntowne przeszkolenie i z powodzeniem mogą uczestniczyć w miarę potrzeb w operacjach międzynarodowych sił pokojowych. Serdecznie Wam gratuluję i życzę, aby Wasze misje zawsze kończyły się sukcesem. Aby na świecie było więcej pokoju i przyjaźni między narodami!
Szanowni mieszkańcy ziemi grunwaldzkiej!
Żołnierze 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Władysława Jagiełły! Harcerze! Jesteście najbliższymi spadkobiercami pięknej tradycji grunwaldzkiej glorii. To dzięki Wam kolejne rocznice mają tak uroczysty, podniosły i zarazem widowiskowy charakter. Dzięki Waszym inicjatywom, kolejne pokolenia Polaków mogą wzrastać w poczuciu patriotycznej dumy z dokonań swoich przodków. Jako prezydent Rzeczpospolitej chciałem Wam za to gorąco podziękować. I serdecznie zachęcić, abyście nie ustawali w Waszych wysiłkach!
Szanowni Państwo! Tu na Polach Grunwaldzkich zwracam się do wszystkich Polaków. Niech ten dzień, ta rocznica będzie okazją do umocnienia narodowego pojednania. Łączmy nasze wysiłki na rzecz Ojczyzny, bo była i jest ona dla nas wszystkich najwyższym dobrem.
Zwracam się do Litwinów. Podążajmy śladem ojców, którzy przed wiekami działając zgodnie i mądrze uczynili z Polski i Litwy jeden z najpotężniejszych regionów ówczesnej Europy. Zwracam się do wszystkich. Zróbmy co w naszej mocy, aby trwały pokój i wzajemna życzliwość zapanowały nie tylko między narodami, ale także w naszych sercach.
Podczas głównych uroczystości Prezydent Republiki Litewskiej Valdas Adamkus odznaczył orderem "Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina" dowódcę XV Warmińskiej Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej płk Lecha Stefaniaka, za wielki wkład w rozwój polsko-litewskiej współpracy wojskowej a Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył Krzyżem Oficerskim Orderu zasługi RP dowódcę Brygady Zmotoryzowanej "Żelazny Wilk" płk Vytautasa Żukasa, za wybitne zasługi w rozwoju polsko-litewskiej współpracy wojskowej.
Obaj prezydenci złożyli wieńce pod Pomnikiem Grunwaldzkim.
V. Adamkus i A. Kwaśniewski spotkali się z żołnierzami polsko - litewskiego batalionu LITPOLBAT.
W obecności prezydentów Polski i Litwy w Muzeum bitwy został podpisany "Protokół między Ministerstwem Obrony Narodowej RP i Ministerstwem Obrony Kraju RL dotyczącym rozszerzenia współpracy dwustronnej w 2000 roku i priorytetów na lata 2001 - 2003."
Po ceremonii podpisania dokumentów Aleksander Kwaśniewski powiedział:
Jesteśmy w historycznym momencie i w szczególnym historycznym miejscu. 590 lat temu odbywała się tu jedna z największych europejskich bitew owych czasów, bardzo znacząca dla całego regionu Europy Środkowej a szczególnie dla naszych narodów. Dzisiaj jesteśmy w nowej sytuacji, w innej Europie, Europie pokoju, Europie współpracy. Łączy nas z tamtą chwilą przez prawie 600 lat to, że Polacy i Litwini są ze sobą znowu razem, że mamy polskich i litewskich żołnierzy, którzy współpracują ze sobą w jednym wspólnym batalionie. Że jesteśmy politycznymi sojusznikami, jesteśmy przyjaciółmi oraz to, że Prezydent Litwy i Prezydent Polski spotykają się nie tylko z okazji tego historycznego dnia ale są ze sobą w codziennej współpracy. Myślę, że w tym jest cała symbolika dzisiejszego wydarzenia. Z historii wyciągnęliśmy prawidłowe wnioski. Polska i Litwa są wspólnie zaangażowane w tworzenie nowej, lepszej i pokojowej Europy.
Valdas Adamkus powiedział:
Chociaż jesteśmy bardzo oddaleni od tamtych, historycznych dni ale pewne fakty nigdy się nie zmieniają. Dzisiaj życie wymaga od nas takiej samej czynności jak wtedy, przed stuleciami. Jeżeli znaleźliśmy wspólny język , to sądzę, że w dzisiejszej Europie również możemy dobrze współpracować. Musimy dążyć do zapewnienia pokoju i najlepszych warunków dla żywotności naszych państw. Zatem niech ten historyczny dzień i to historyczne miejsce będą naszym źródłem do przyszłych osiągnięć.