27 sierpnia 1998
27 sierpnia 1998 roku prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski wziął udział w otwarciu 12 Międzynarodowego Kongresu Slawistów, który odbywa się w Krakowie. Uczestniczy w nim 1100 badaczy Słowiańszczyzny z 41 krajów.
Podczas uroczystości otwarcia prezydent Aleksander Kwaśniewski wygłosił przemówienie.
Podajemy pełny tekst wystąpienia
Szanowni Państwo!
Witam serdecznie w Polsce wszystkich uczestników XII Międzynarodowego Kongresu Slawistów. Kongres Wasz to ważne wydarzenie w światowym życiu naukowym. Liczne grono badaczy historii, kultury, folkloru, literatury i języków narodów słowiańskich, przybyło do Krakowa z całego świata. Potwierdza to spotkanie wysoką rangę Waszej dziedziny nauki we współczesnej humanistyce. Potwierdza też fakt rosnącego w świecie zainteresowania Słowianami.
Odczuwamy wielką satysfakcję, że w siedemdziesięcioletniej tradycji takich kongresów, Polska już po raz trzeci ma okazję być gospodarzem spotkania slawistów. Jest to z pewnością zaszczytny dowód uznania dla polskiej slawistyki. Jesteśmy dumni, że na dzisiejszy wysoki autorytet tej dziedziny pracowały całe pokolenia wybitnych uczonych. Warto też podkreślić, że u samych źródeł polskiej slawistyki jest geniusz najwybitniejszych Polaków swoich czasów - Adama Mickiewicza, Joachima Lelewela, Samuela Bogumiła Lindego, Aleksandra Brücknera i Jana Baudouina de Courtenay. Podejmujemy tym razem naszych gości w Krakowie. To wyjątkowe miasto, piękne,
przesycone historią. Ale jest Kraków godny szacunku także za dorobek krakowskich uczonych, którzy od lat współtworzą tradycję kulturalną i naukowy klimat tego królewskiego miasta - dawnej stolicy Polski.
Panie i Panowie!
Sprowadziła Was tutaj chęć wymiany doświadczeń. Badania nad Słowiańszczyzną przed blisko dwoma wiekami zrodziły się ze wspólnej, duchowej potrzeby, która pojawiła się - niemal równolegle - w wielu miejscach i wielu krajach. Przemiany dziejowe tamtej epoki przyspieszyły odrodzenie wielu narodów słowiańskich. Mimo oczywistych kontekstów politycznych trzeba doceniać, jak wiele świadomość narodowa Słowian zyskała dzięki nauce, dzięki badaczom historii i kultury. Dzięki temu społeczeństwa tej części Europy umacniały się w poczuciu własnej wartości, uświadamiały sobie swoje prawo do samodzielnego bytu, dążyły do zapewnienia podmiotowości.
Kolejne dziesięciolecia wieków XIX i XX dokonywały tego, co nieuchronne. Mapa Europy po każdym historycznym przełomie wzbogacała się o odradzające się i rodzące państwa słowiańskie. Dziś wszystkie nasze narody cieszą się samodzielnością politycznego bytu. Na obecnej mapie Europy odnajdujemy bowiem aż dwanaście słowiańskich państw. I to prawda, że proces ich powstawania bywał niekiedy bolesny. Dlatego tak ważna jest dzisiaj wśród naszych narodów umiejętność przezwyciężania trudnej przeszłości, umiejętność poszukiwania tego co nas - Słowian - łączy, co pomaga tworzyć lepszą przyszłość naszych narodów. I to powinność nie tylko polityków. Trudno Szanowni Państwo ukryć satysfakcję, że cieszące się tak wielkim społecznym autorytetem środowiska naukowców - slawistów biorą aktywny udział w budowaniu klimatu, dialogu, współpracy i zrozumienia. Za ten wysiłek składam wam najgłębsze podziękowanie.
Drodzy Państwo!
Humanistyka swoje inspiracje zawsze czerpie z otaczającego życia. Przy okazji wielkich przemian społecznych i politycznych zyskuje więc nowe pola badań, obserwacji. Radykalnie odmieniona polityczna rzeczywistość, w jakiej znalazły się w latach dziewięćdziesiątych XX wieku państwa i narody słowiańskie, niesie z pewnością dla uczonych liczne nowe wyzwania. Nowych problemów do rozpoznania, opisania i objaśnienia tak, by przemówiły do współczesnych - ciągle przybywa.
Przemiany polityczno-ustrojowe, stworzyły naszym krajom nowe perspektywy. Dały szansę dołączenia do nowoczesnej Europy, której instytucje demokratyczne, wolności obywatelskie i standardy intelektualne są podstawą pomyślności, sukcesu gospodarczego i bezpieczeństwa militarnego.
Proces Integracji Europejskiej jest nieodwracalny. Rozpoczęte negocjacje powinny przynieść naszym krajom udział w najbardziej udanym przedsięwzięciu politycznym i gospodarczym naszego kontynentu - Unii Europejskiej już wkrótce, z początkiem nowego wieku. Jestem pewien, że słowiański czynnik doda wkrótce naszej starej Europie nowej dynamiki, że umocni jej tożsamość i pomoże zakończyć historyczne spory.
Szanowni Państwo!
Nowoczesne państwa i społeczeństwa wysoko cenią możliwość dialogu z przedstawicielami nauki i chętnie korzystają z wyników ich prac.
I z wynikami prac Waszego Kongresu łączymy poważne nadzieje. Mamy świadomość, że szansa pomyślnego ukształtowania naszej przyszłości od nas samych głównie zależy. Z zainteresowaniem jednak zawsze oczekiwać będziemy naukowych konstatacji, opinii o sprawach i zjawiskach społecznych i kulturowych. Zarówno tych, które nas do założonego celu zbliżają, jak i tych które mogą nas od niego oddalić i przed czym chcielibyście nas przestrzec.
W tym duchu i z przekonaniem, że uczestniczymy wszyscy razem w ogromnie ważnym wydarzeniu, życzę wszystkim uczestnikom ciekawych, inspirujących, owocnych obrad. Życzę satysfakcji z prowadzonych badań i z międzynarodowej współpracy. Życzę udanego pobytu w starym, królewskim pięknym Krakowie i życzę jak najwięcej wrażeń ze zmieniającej się, rozwijającej Polski.