11 lutego br. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej. Zgodnie z art. 111 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Sejm może powołać komisję śledczą do zbadania określonej sprawy. Tryb działania komisji śledczej określa ustawa. W opinii Prezydenta RP sposób uregulowania trybu działania komisji określony w ustawie z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej jest sprzeczny z art. 111 Konstytucji. W ustawie przewidziano bowiem możliwość stosowania do komisji śledczej regulaminu Sejmu bez ścisłego określenia zakresu spraw, do jakich miałyby zastosowanie przepisy regulaminowe. Tymczasem działalność sejmowej komisji śledczej może wpływać na zakres praw i obowiązków obywateli oraz dotyczyć działalności organów państwa, w stosunku do których Sejm nie ma uprawnień kontrolnych. Konstytucyjny przepis określający ustawowy tryb działania komisji śledczej ma charakter bezwzględny. Oznacza, że ustawa o sejmowej komisji śledczej powinna wyczerpująco normować tryb działania komisji. Możliwość zaś stosowania w tym zakresie przepisów regulaminu Sejmu ewidentnie narusza ten przepis Konstytucji. Zgodnie z art. 111 Konstytucji RP komisję śledczą powołuje się do zbadania określonej sprawy. Jednak w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. ustawodawca upoważnił sejmową komisję śledczą do badania sprawy nawet wtedy, gdy jest ona przedmiotem postępowania przed sądem (trybunałem) lub została prawomocnie zakończona. Taka regulacja jest - w opinii Prezydenta RP - sprzeczna z dwiema zasadami konstytucyjnymi: zasadą niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadą podziału władz (art. 10 Konstytucji RP). Komisje śledcze sprawują kontrolę polityczną, sądy natomiast wymierzają sprawiedliwość. Należy jednak wykluczyć możliwość wpływania przez posłów - poprzez oceny lub komentarze polityczne - na tok spraw rozpatrywanych przez sądy. Dlatego - zdaniem Prezydenta - ustawa o sejmowej komisji śledczej powinna zobowiązywać komisję śledczą do zawieszenia swojej działalności do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed sądem (trybunałem). Możliwość prowadzenia postępowania przed komisją śledczą wykluczać powinno również prawomocne zakończenie postępowania przed sądem (trybunałem). Sądy i trybunały są bowiem organami państwowymi powołanymi do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych i wydawania wyroków w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa zakończona wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego nie powinna być - w opinii Prezydenta - uznawana za jedną z kategorii "określonych spraw", które mogą być przedmiotem badania sejmowej komisji śledczej. Możliwość bowiem formułowania przez komisję śledczą politycznych ocen dotyczących prawomocnych wyroków sądowych, zwłaszcza kwestionujących zasadność orzeczeń, podważa zasadę zaufania obywateli do państwa oraz przeczy potrzebie zapewnienia im bezpieczeństwa prawnego.