11 listopada 1998
Prezydent Republiki Czeskiej Vaclav Havel
Chciałbym naszym polskim przyjaciołom złożyć gratulacje z okazji rocznicy odzyskania niepodległości. Kilka dni temu minęło też 80 lat od powstania niepodległej Czechosłowacji. Nasze dzieje, Polski i Republiki Czeskiej w szczególny sposób przeplatały się. Były chwile, kiedy nasze państwa łączyły wspólne cele i wartości i kiedy dochodziło między nami do napięć i konfrontacji. Niemniej jednak łączy nas to, że w roku 1918 wywalczyliśmy, odzyskaliśmy niepodległość, która przechodziła zawiłe koleje losu. Polska jest krajem większym i strategicznie bardziej znaczącym, toteż zapewne podczas wszystkich dramatów XX wieku Polacy musieli ucierpieć więcej niż Czesi. Dobrze też pamiętamy wydarzenia poznańskie 1956 roku i powstanie "Solidarności", kiedy spotykaliśmy się z polskimi prezydentami jeszcze w okresie komunizmu. Dużo nas w tym czasie łączyło, ale teraz najważniejsze jest to, że po 80 latach złożonej historii niepodległości, która tak naprawdę w czasach komunizmu nie była niepodległością. Nareszcie otwiera się przed nami możliwość życia w pokoju, wolności i demokracji. Możliwość stania się pełnoprawnymi członkami europejskich struktur politycznych, struktur bezpieczeństwa i struktur gospodarczych. Teraz jest bardzo ważne żebyśmy jak najściślej współdziałali, współpracowali w tym procesie naszego dochodzenia do demokratycznych instytucji europejskich i sądzę, że tak właśnie się dzieje. Rzadko kiedy w historii, stosunki między naszymi krajami były tak dobre, jak teraz i wierzę, że nadal tak będzie, że będą się one umacniać i dalej rozwijać, i że my sąsiedzi staniemy się wkrótce pełnoprawnymi członkami rodziny europejskich państw demokratycznych.
Prezydent Republiki Estonii Lennart Meri
Drodzy przyjaciele,
W imieniu narodu estońskiego pragnę złożyć Wam najserdeczniejsze życzenia i gratulacje z okazji 80 rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę. Jesteśmy w obecnej Europie dziećmi jednego pokolenia. Republika Estońska obchodziła 80 rocznicę swych narodzin 24 lutego tego roku. Powiem więcej, jesteśmy jak członkowie jednej rodziny, których na długo rozdzielono i starano się zerwać więzi między nimi, lecz dla których ból i udręki krewnego są zrozumiałe bez słów, a jego radość jest powodem do wspólnej radości. Działania "Solidarności " były również działaniami na rzecz wolnej Estonii, zaś istnienie niepodległej Estonii sprawia, iż również Polska czuje się pewniej.
Tak właśnie splatają się żywe doświadczenia historyczne Polski i Estonii, z których wyrosła ich odpowiedzialność za demokrację. Łączące nas wspólne Morze Bałtyckie może stać się osią procesu kształtowania wspólnej Europy. Od dziś Polska i Estonia zasiadają przy wspólnym stole rozmów z Unią Europejską, jako koledzy, a nie konkurenci. Oczywiste jest, iż po otrzymaniu członkostwa Polska stanie się jednym z dużych państw Unii Europejskie, którego słowo mieć będzie wagę. Tak samo oczywiste jest, iż Estonia pozostanie jednym z najmniejszych. Jednak zarówno Polska, jak i Estonia, ich szybko rozwijające się gospodarki i dynamiczne społeczeństwa wniosą swój własny wkład do Europy. Nasze więzi powinny stać się o wiele bardziej ścisłe niż kiedykolwiek indziej i to z jednego prostego powodu - w okresie rozmów wśród państw kandydujących do Unii Europejskiej winno panować zaufanie. Zaufanie jednak nie rodzi się bez dogłębnego poznania się.
Z zadowoleniem stwierdzam, iż dwustronne dyplomatyczne stosunki między Polską i Estonią wchodzą w stadium, które odzwierciedla ten właśnie pogląd - mamy solidną bazę traktatową, nasi działacze państwowi często składają wizyty, jak i rewizyty. Ta geograficzna prawda iż Polska jest najbliższym Estonii, przyjaznym, dużym państwem stała się dla dyplomacji dnia powszedniego aksjomatem. Obserwatorzy międzynarodowi nie będą wątpić w to, iż Polskę i Estonię łączy wspólnota interesów, która jeszcze bardziej uwypukla się we współpracy.
Właśnie dzięki odpowiedzialnemu stosunkowi Polski, prawdopodobnie niezbyt daleki jest ten dzień, kiedy to państwa bałtyckie spożytkują doświadczenia państw Europy Środkowej przystępując do NATO. Na równi z politycznymi oświadczeniami Polska również czynem udowodniła, iż serce Polaka dopóty nie zna spokoju, dopóki także Estończyk nie poczuje się pewnie - potwierdzeniem tego jest zarówno aktywność przejawiania przez Polskę w regionalnej współpracy wojskowej, czy też szkolenie estońskich oficerów w Polsce.
Serdecznie dziękuję naszym polskim przyjaciołom oraz życzę całemu narodowi polskiemu miłego święta oraz mądrego i pełnego owocnych działań dnia powszedniego!
Prezydent Republiki Litewskiej Valdas Adamkus
Szanowni Państwo!
W imieniu obywateli Litwy składam gratulacje z okazji podniosłej rocznicy Niepodległości Państwa Polskiego. Podzielam Waszą radość i składam hołd pamięci tych, którzy zginęli w walce o wolność Waszego państwa.
Przed 80 laty, stając się niepodległym państwem, Rzeczpospolita Polska włączyła się do procesu budowy współczesnej Europy. W tym samym roku 1918 niepodległość swą wywalczyła również Litwa. Te dwa momenty dziejowe były świadectwem upadku wielkich imperiów na kontynencie, miały wielkie znaczenie dla budowy nowej Europy - nowoczesnej i demokratycznej.
U schyłku XX wieku Litwie i Polsce raz jeszcze przypadła ważna rola w burzeniu ostatniego imperium - sowieckiego. Polski ruch robotniczy "Solidarność" i natchniony przezeń litewski "Sajudis" nadały przyśpieszenia procesowi demokratycznemu w regionie Europy Środkowej i Wschodniej. Narody nasze potrafiły raz jeszcze udowodnić, że nie można zdławić przemocą ludzkiego pragnienia wolnego i demokratycznego życia. W dniu dzisiejszym jest mi niezwykle miło zaznaczyć, iż niepodległe Litwa i Polska w ciągu ostatnich ośmiu lat ustaliły takie wzajemne stosunki, które zasadnie określane są jako najlepsze w całej historii naszych narodów.
Litwa i Polska intensywnie współpracują w realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych nakreślając kierunki polityki regionalnej, wspierając się nawzajem w procesie integracji z Unią Europejską i NATO. Wspólne instytucje Litwy i Polski na szczeblu prezydenckim, rządowym i parlamentarnym - to unikalne zjawisko w Europie doby obecnej.
Duch współpracy przekroczył już granice naszych państw. Wspólne działania i inicjatywy wychodźstwa litewskiego i polskiego stały się ważnym wkładem w dążeniu do litewskich i polskich celów integracji ze strukturami euroatlantyckimi. Wierzę, iż ta współpraca w imię wspólnych celów będzie się pogłębiała i utwierdzała również w codziennych stosunkach między obywatelami naszych państw.
Kiedy zbliża się wiek XXI, stary kontynent stał się wolny, jednocześnie jednak odczuwamy i przyjmujemy coraz większą odpowiedzialność. Litwa i Polska aktywnie uczestniczą w rozwiązywaniu regionalnych problemów Europy Środkowej i Wschodniej oraz w budowie modelu stosunków międzypaństwowych w nowym tysiącleciu.
Stosunki dobrosąsiedzkie między naszymi państwami oraz opierająca się o nie intensywna współpraca w sposób dodatni wpływają na cały klimat polityczno - gospodarczy w regionie i są jakościowym wkładem w budowę stabilnej, bezpiecznej, dostatniej i zjednoczonej Europy.
Mieszkańcy Litwy pamiętają bardzo znaczące słowa Prezydenta Rzeczypospolitej Aleksandra Kwaśniewskiego wypowiedziane na Litwie wiosną 1996 roku: "... bez bezpiecznej Litwy nie będzie bezpiecznej Polski i nie będzie bezpiecznej Litwy bez bezpiecznej Polski!" Cieszy nas, że słowa te stały się fundamentem sąsiedzkiego współżycia naszych państw.
Szanowni Państwo!
Przez kilkaset lat żyjąc we wspólnym państwie razem dzieliliśmy sławę historyczną i historyczne upadki. Dzisiaj jednak musimy być wdzięczni historii i sobie, że znów możemy być razem i sami możemy układać naszą wspólną przyszłość.
W imieniu Państwa Litewskiego oraz jego obywateli życzę rozkwitu Państwu Polskiemu, zaś jego obywatelom - dobrobytu i szczęścia!
Prezydent Łotwy Gunitis Ulmanis
Szanowni obywatele Polski, przyjaciele!
Z głębokim wzruszeniem w sercu i prawdziwą satysfakcją przybyłem do Warszawy na zaproszenie Jego Ekscelencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego, żeby uczestniczyć w uroczystościach z okazji Święta Odzyskania Niepodległości przez Polskę.
Przemawiając w imieniu narodu łotewskiego do Państwa, jako narodu przyjaznego dla Łotwy pragnę z okazji tego Święta wyrazić Państwu głęboki szacunek i sympatię. Wolność i możliwość niezależnego kształtowania swojego losu należy do najcenniejszych wartości narodu. W zawiłym rozwoju wydarzeń historycznych regionu państw Europy Środkowej i Morza Bałtyckiego te wartości w naszych państwach mają szczególne znaczenie.
Miłość do wolności, patriotyzm oraz chrześcijaństwo to cechy, które przez wieki charakteryzowały polski naród. Na przestrzeni dziejów, poczynając od czasów dynastii Jagiellonów Polska wielokrotnie potrafiła podjąć decyzje ważkie dla całej Europy.
Sięgając do historii Łotwy i Polski zauważalne jest to, że Łotysze i Polacy wielokrotnie kroczyli wspólną drogą, Położenie geopolityczne niejednokrotnie powodowało, że nasze państwa przeżywały wspólne tragiczne chwile. Bliskość geograficzna oraz pielęgnowanie przez wieki wspólnych wartości przesądziły o solidarności Łotyszy i Polaków na rzecz wolności i kształtowania narodowej tożsamości.
Za tydzień 18 listopada naród Łotewski również będzie obchodzić 80-lecie Święta Odzyskania Niepodległości. W listopadzie 1918 roku Łotwa i Polska stały się aktywnym uczestnikiem rozwoju przyszłej Europy. Skomplikowana sytuacja powojenna w Europie zmusiła nasze państwa do kolejnych zmagań. Należało obronić wolność. Zostało to dokonane wspólnym wysiłkiem. O tamtych burzliwych dniach w łotewskim mieście Daugavpils dzisiaj przypominają mogiły polskich żołnierzy poległych w walkach z bolszewikami. Ci żołnierze pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego oddali swoje życia zarówno za Polskę 11 - to listopadową, jak i za Łotwę 18 - to listopadową. Dlatego Święto Polski jest również Świętem dla Łotwy. Jednocześnie są to Święta ważne dla epoki, w której gruzach tyranii odrodził się albo od nowa powstał cały szereg nowych państw w Europie.
Ciąg wydarzeń politycznych w Europie XX wieku potwierdza tezę, że losy Łotwy i Polski są ściśle powiązane. Uzyskanie wolności w 1918 roku, tragiczny początek II Wojny Światowej oraz wyzwolenie się od reżimu totalitaryzmu radzieckiego potwierdza prawdziwość danej tezy. Ruch solidarnościowy w latach osiemdziesiątych w Polsce również dla nas mieszkających na Łotwie zapoczątkował wiarę w lepszą przyszłość.
W październiku b.r. obywatele Łotwy brali udział w referendum dotyczącym zmiany w Ustawie o obywatelstwie. Popierając te zmiany, Polakom mieszkającym na Łotwie są dane możliwości uzyskania obywatelstwa Łotwy w trybie przyśpieszonym. W związku z dokonanym wyborem obywateli Łotwy zlikwidowaliśmy jeszcze jedną przeszkodę powstałą w wyniku tragicznej przeszłości oraz utworzyliśmy nowe możliwości współpracy narodów łotewskiego i polskiego, przenikanie się bogatych kultur, których korzenie leżą w cywilizacji zachodniej.
Dzisiaj, kiedy na zawsze pożegnaliśmy strony niedawnej przeszłości i w naszych państwach ukształtowały się społeczności demokratyczne i społeczności oparte na wartościach gospodarki rynkowej, wspólnie dążymy do struktur współpracy euroatlantyckiej. Cieszą nas sukcesy Polski w drodze do Unii Europejskiej i NATO, ponieważ mamy świadomość, że sukces Polski jest również sukcesem dla Łotwy.
Jeszcze raz z całego serca pozdrawiam Polski Naród z okazji Święta i życzę dobrobytu, dynamicznego rozwoju oraz spełnienia marzeń!
Prezydent Rumunii Emil Constantinescu
Drodzy Polscy Przyjaciele, Przyjaciele Polacy,
Osiemdziesięciolecie odzyskania przez Polskę niepodległości państwowej stwarza mi radosną okazję, by złożyć Wam serdeczne przesłanie sympatii i solidarności w imieniu Rumunii i narodu rumuńskiego. My pozdrawiamy i kochamy Polskę, jako jedną z kolebek europejskiej kultury i cywilizacji, jako kraj z niewyczerpanymi zasobami postępu, z powołaniem wolności i szacunku do istotnych wartości ludzkości.
Wy, Polacy, udowadnialiście nieustannie i udowadniacie również teraz, że siła prawdy, sprawiedliwości i wolności jest zawsze mocniejsza od wszelkiego napięcia, bądź ucisku rodzonego z kłamstwa i bezprawia.
1-go grudnia, Rumunia także będzie obchodziła osiemdziesieciolecie powołania jednolitego narodowego państwa rumuńskiego. Nie chodzi tu o zwykły splot wydarzeń. Historia zanotowała, w ciągu ponad pięciu wieków, stałe zbliżenie losów Rumunii i Polski.
Prawda i istota tych specjalnych więzów między Rumunami a Polakami została najbardziej przekonująco wyrażona przez samego Marszałka Piłsudskiego, wielkiego polityka, z którego nazwiskiem jest związane historyczne wydarzenie, które dziś obchodzimy.
Podczas jednej ze swoich wizyt w Rumunii, Marszałek Piłsudski powiedział: "Ogniwo łączące Polskę i Rumunię tkwi w tym, że oba kraje odrodziły się z tej samej męki; obydwa stanowią żywy obraz zwycięstwa sprawiedliwości i równości. Z podobieństw naszych dróg związanych z tą wspólną przeszłością wynika logicznie wspólna droga teraźniejsza, która będzie kontynuowana - nie wątpię - również w przyszłości, bowiem odzwierciedla ona wspólny los obu naszych narodów, wiązanych między sobą zarówno swoimi potrzebami i celami, jak również tym samym szacunkiem do wolności, sprawiedliwości i pokoju".
Historia w pełni zatwierdziła te myśli. Przeszliśmy wspólnie cierpienie spowodowane przez komunistyczny system totalitarny i jesteśmy, dziś, razem na drodze naszego powrotu do europejskiej przestrzeni uznanych demokracji. Jest to przestrzeń, do której od zawsze należeliśmy i do której budowy wnieśliśmy również my, Polacy i Rumuni, istotny wkład.
Drodzy Przyjaciele,
Dziękuję Wam za to, że, w waszej bohaterskiej walce podczas komunizmu, byliście nosicielami naszych nadziei do godniejszego życia i do społeczeństwa demokratycznego i wolnego, których naród rumuński zdobył poświęceniem i krwią w Rewolucji z grudnia 1989 r.
Za to wszystko, za wszystko, co uczyniliście i za to, co stanowicie we współczesnym świecie, proszę, jeszcze raz, przyjąć najserdeczniejsze wyrazy poszanowania, uznania i szacunku.
Tak nam dopomóż Bóg!
Prezydent Ukrainy Leonid Kuczma
Drodzy Polscy Przyjaciele!
Jestem szczerze rad, że mogę pozdrowić was w imieniu narodu ukraińskiego i we własnym z okazji tej znamienitej daty - 80 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
Święto sąsiadującej z nami Polski jest bliskie Ukraińcom, którzy również stuleciami walczyli o swoją wolność, niezależność i państwowość. Losy historyczne naszych narodów połączyło wiele wspólnych wydarzeń. Zarówno jaskrawych, jak też tragicznych. Były czasy, kiedy nasze państwa znikały nawet z mapy. Ale nigdy nie znikała ich świadomość narodowa, nieprzezwyciężone dążenie ku wolności i niezależności. 80 lat temu w wyniku rozpadu dwóch imperiów na mapie Europy zjawiły się odrodzone państwa, ukraińskie i polskie. Niestety, Ukrainie nie udało się wtedy obronić swojej niepodległości. Lecz jej dążenie do wolności trwało i na początku lat 90-ych zwieńczyło się epokowym sukcesem.
W czasach współczesnych los znowu nas połączył. Polacy i Ukraińcy przetrwali ciężkie próby reżimów totalitarnych. I obecnie na rubieży stuleci w pełni odczuwamy czym jest prawdziwa wolność i niezależność. Ukraina i Polska współdziałają dzisiaj w atmosferze porozumienia i dobrosąsiedztwa, ich stosunki podniesione zostały do rangi partnerstwa strategicznego.
Widzę w tym przejaw i konsekwencję wspólnego głębokiego uświadomienia sobie historycznej konieczności bycia razem, koordynowania i łączenia wspólnych wysiłków w rozwiązywaniu aktualnych problemów politycznych, społeczno - ekonomicznych i humanitarnych.
Paletę przyjacielskich stosunków między naszymi państwami wzbogacają wzajemnie ukraińska mniejszość narodowa w Polsce i polska mniejszość narodowa na Ukrainie.
Z zadowoleniem odnotowujemy sukcesy Polski na drodze do pełnoprawnego członkostwa w Unii Europejskiej. Już za kilka miesięcy będzie ona członkiem odnowionego Paktu Północno-Atlantyckiego. W związku z tym chciałbym podkreślić, że integracja ze strukturami europejskimi i euroatlantyckimi jest również strategicznym wyborem Ukrainy. Kroczymy drogą procesów odbywających się w Europie Środkowej reformując gospodarkę narodową i zwiększają