6 kwietnia 2002 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski podpisał ustawę o ustroju miasta stołecznego Warszawy z dnia 15 marca, 2002 roku. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej uważa, że istniejący dotychczas ustrój m. st. Warszawy, dzielący Warszawę na samodzielne gminy nie tworzy czytelnej struktury administracyjnej miasta, nie sprzyja efektywnemu zarządzaniu i wypełnianiu funkcji stołecznych. Obecny system wymusza istnienie wielu organów kolegialnych, wielkiej rzeszy urzędników i związanego z tym zaplecza materialnego. Efekty działania tych struktur nie są adekwatne do oczekiwań społecznych i do kosztów ponoszonych na ich funkcjonowanie. W powszechnym odczuciu mieszkańców Warszawa jest miastem źle zarządzanym, w którym przeciętny obywatel rzadko jest zorientowany w kompetencjach poszczególnych ogniw władz miejskich. Nowa ustawa warszawska zmierza do uporządkowania istniejącego chaosu organizacyjnego. Zakłada jednoszczeblową strukturę administracyjną, zgodnie z którą Warszawa stanie się jedną gminą - miastem na prawach powiatu, podzielonym na jednostki pomocnicze - dzielnice. Taki ustrój m. st. Warszawy powinien zapewnić łatwiejszy dostęp mieszkańców do urzędów załatwiających ich podstawowe sprawy. Reforma ustroju Warszawy staje się szczególnie ważna w kontekście zbliżających się wyborów samorządowych. Zlikwidowanie rozbicia Warszawy na samodzielne gminy sprzyjać powinno uproszczeniu zarządzania sprawami o wymiarze ogólnomiejskim i zlikwidowaniu partykularyzmów, jakim sprzyjał obecny ustrój stolicy. Jednocześnie Prezydent RP wyraża przekonanie, że pod rządami nowej ustawy gminy tzw. "wianuszka około warszawskiego" nie utracą swoich możliwości rozwojowych. Wokół nowej ustawy warszawskiej narosło wiele emocji i kontrowersji. W związku z tym, przed podjęciem decyzji w sprawie ustawy, Prezydent RP zapoznał się ze stanowiskami ekspertów oraz przeprowadził konsultacje z przedstawicielami niektórych środowisk samorządowych stolicy. Warszawa jako stolica państwa wymaga zarządzania służącego rozwiązywaniu problemów ustrojowych, gospodarczych i komunikacyjnych właściwych metropoliom. Musi pełnić funkcje reprezentacyjne godne stolicy dużego państwa europejskiego. Dlatego też trzeba podjąć prace nad całościową strategią rozwoju Warszawy uwzględniającą integracyjne oddziaływanie stolicy na otaczające ją gminy. Oznacza to podjęcie przez wszystkie środowiska, dla których rola Warszawy jako stolicy państwa jest szczególnie ważna, działań w kierunku przygotowania założeń nowych regulacji ustrojowych dla przyszłego warszawskiego obszaru metropolitalnego. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zadeklarował patronowanie pracom studyjnym zmierzającym do realizacji tego projektu, a także możliwość wniesienia inicjatywy ustawodawczej w tej sprawie.