Menu rozwijane

19 kwietnia 2002
19 kwietnia 2002 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski spotkał się w Pałacu Prezydenckim z organizatorami i laureatami konkursów "Historia i kultura Żydów Polskich" oraz "Na wspólnej ziemi". Konkursy "Historia i kultura Żydów Polskich" i "Na wspólnej ziemi", organizowane przez amerykańsko - polsko - izraelską Fundację Shalom, mają służyć poznawaniu żydowskiej kultury, historii i obyczajowości przez polskich uczniów. W tegorocznej edycji wzięło udział kilkuset uczniów szkół z całej Polski, którzy w swych pracach plastycznych czy literackich poruszali tematykę żydowską. Kilkudziesięciu laureatów przedstawiło w Pałacu Prezydenckim tematy swoich prac. W spotkaniu wzięli udział m.in. ambasador Izraela w Polsce Szewach Weiss, przedstawiciele polskiego i izraelskiego Ministerstwa Edukacji - patronów honorowych Konkursów - minister Krystyna Łybacka i Shlomo Achituv, pomysłodawca Konkursów - Gołda Tencer, minister Jolanta Szymanek - Deresz, szef Kancelarii Prezydenta RP, minister Marek Ungier, szef Gabinetu Prezydenta RP, Dariusz Szymczycha, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP oraz działacze na rzecz pojednania polsko - żydowskiego. W przemówieniu podczas uroczystości Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski powiedział m.in.: Witam serdecznie w Pałacu Prezydenckim. Jest mi niezmiernie miło, że mogę was gościć. Rangi temu wydarzeniu nadaje dzień, w którym się spotykamy - rocznica rozpoczęcia Powstania w Getcie. Chcę podkreślić, że jest wielce wzruszający fakt, że z tak wielu szkół przybyła młodzież, z tak wielu miejsc w Polsce. Konkurs "Historia i Kultura Żydów Polskich" odbywa się już po raz piąty. Idea polegająca na zdobywaniu wiedzy o kulturze i tradycji polskich Żydów, jest bardzo cenna, poruszająca i bliska mojemu sercu. Głęboko wierzę - a wasza tak liczna tu obecność na to pozwala - że takie inicjatywy, skierowane do młodzieży, to jeden z najlepszych pomysłów, służących przezwyciężaniu stereotypów, a przecież wszystkim nam zależy na zaleczeniu tej wielkiej rany, owego pustego miejsca po tych, których zgładzono. Powinno nam wszystkim zależeć, aby walczyć z ignorancją i zapomnieniem, z uprzedzeniami i obojętnością. To nie jest jedyna inicjatywa, którą wspieram. Wczoraj miałem okazję do rozmów na temat Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie, nad tą budową objąłem patronat. Byłem bardzo rad, że wczoraj mogliśmy z tej okazji gościć w Polsce Simona Peresa, złowieka, którego zasługi są znane w całym świecie, a który również uczestniczy w tym projekcie. Wszyscy znamy piękne słowa Talmudu, że kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat. Tę myśl chciałbym sparafrazować i powiedzieć, że prace uczestników konkursu, waszych nauczycieli, pedagogów, organizatorów są też swoistym ratowaniem świata - świata kultury i tradycji. I choć nad odkrywaniem tych pięknych kart, zapisanych na polskich ziemiach przez społeczność żydowską, już na zawsze i w nieunikniony sposób ciążyć będzie świadomość Zagłady, Holokaustu, choć do cierpienia ludzkich istot nigdy nie da się przyłożyć tej samej miary, co do najpoważniejszej nawet straty kulturowej, to jednak miejmy świadomość, że wciąż jeszcze możemy dołączyć do szeregu tych, którzy przeciwstawili się okrutnemu barbarzyństwu. Zwracam się szczególnie do obecnej tu młodzieży, bowiem angażując się w odkrywanie i refleksję nad kulturowym dorobkiem polskich Żydów, to właśnie wy stajecie się godnymi spadkobiercami nie tylko tych, których upamiętnia las polskich drzewek w Yad Vashem, ale też spadkobiercami tego wszystkiego, co najlepsze w polskiej kulturze, w jej różnorodności i otwartości. Wielkie osiągnięcia zrodzonej na polskiej ziemi żydowskiej myśli religijnej i społecznej, żydowskiej literatury i sztuki stanowią nieusuwalną, ale jakże często okrytą cieniem milczenia czy zapomnienia, część polskiej tradycji i duchowości. A więc trzeba wciąż przypominać, z jak bogatym dorobkiem spotyka się każdy badacz żydowskiej kultury w Polsce. To tutaj, na tej ziemi, która jeszcze do II wojny światowej była ojczyzną ponad połowy Żydów na całym świecie, wznoszono na przestrzeni wieków synagogi, to tutaj, w Polsce rodziły się dzieła żydowskiej literatury religijnej, to tutaj, w Polsce kształtowała się polityczna samoświadomość narodu żydowskiego. To Polska była kiedyś prawdziwym tyglem żydowskiej kultury, w którym mieszały się ze sobą najróżniejsze prądy i kierunki. Dość wspomnieć, że zwolenników znalazło tu z jednej strony żydowskie oświecenie, Haskala, z drugiej zaś to właśnie na polskiej ziemi zrodził się religijny ruch chasydyzmu, związana z nim mistyka, muzyka i literatura. Organizatorzy konkursów informują, że w tym roku zgłosiło się do uczestnictwa 280 szkół podstawowych, 300 gimnazjów i 250 szkół średnich. To są liczby naprawdę imponujące. W sumie, we wszystkich edycjach, wzięło udział około dziesięć tysięcy uczniów! To również jest zupełnie niesamowite. Te liczby to nie tylko powód do optymizmu, ale również - do dumy. Wszyscy, którzy organizowali te konkursy, pedagogowie, którzy pomagali młodzieży, sama młodzież dają nam powody do dumy. Odkrywanie historii i duchowości Żydów polskich przez Was, młodych Polaków, przywraca naszej kulturze różnorodność i bogactwo, które stanowiło zawsze jej istotę i siłę, które dziś pragniemy wnieść do jednoczącej się Europy. Wasza postawa, wasz udział w tym konkursie to dla mnie osobiście dowód waszej otwartości, ciekawości i tego, że jesteście zaszczepieni przeciwko ksenofobii, nietolerancji, rasizmowi, antysemityzmowi. To jest wspaniała wartość, na której możemy budować naszą przyszłość. Komentując tekst Talmudu, Emmanuel Levinas napisał: "Nie będzie pokoju w świecie, w którym zabrakło słów pocieszenia." A słowami pocieszenia, które płyną dziś z Warszawy, są wieści o sukcesie waszych wysiłków, o waszych pracach, o czasie, jaki spędziliście nad nimi i ocenie, którą uzyskaliście, a jest to ocena jak najwyższa. Pozwólcie, że poza gratulacjami dla laureatów . serdecznie pogratuluję Fundacji Shalom i pani Goudzie Tencer, dziękuję Komitetowi Organizacyjnemu, Instytutowi Historycznemu UW, Instytutowi Pamięci Narodowej, Żydowskiemu Instytutowi Historycznemu, a także wszystkim tym, którzy zaangażowali się z Wojewódzkich Ośrodków Metodycznych i Kuratoriów Oświaty, wszystkim entuzjastom, sponsorom, wszystkim, którzy wykazali ten trud i poświęcenie. Ale poza liczbami, poza statystykami, poza gratulacjami chciałem powiedzieć, że jestem pełen podziwu dla was, dziewczęta i chłopcy. Jestem przekonany, że to, co uczyniliście to nie tylko było studiowanie, zainteresowanie, ale to był też dowód waszej młodzieńczej fantazji, która będzie miała jeszcze swój własny ciąg, która zabłyśnie iskrami, które będą dalej przenosić pamięć o tej kulturze, tradycji na kolejne polskie pokolenia. Zachęcam więc was do kontynuowania tych wysiłków, dziękuję za to wszystko, co już uczyniliście. Naprawdę jestem pod ogromnym wrażeniem, bowiem jestem przekonany, że młodzi Polacy stanowią właśnie dzisiaj nasze polskie bogactwo - otwartości, tolerancji, bogactwo stosunku do drugiego człowieka, pełnego zaufania, szczerości, życzliwości, przyjaźni. Za to wszystko wam dziękuję i proszę, byście do takiego sposobu myślenia, do takich zachowań również wciągali swoich rówieśników, koleżanki i kolegów, bowiem obok was są również i inni, ci, którzy jeszcze nie wyleczyli się z choroby uprzedzeń, niechęci, nienawiści czy czasami po prostu braku wiedzy przynoszącego same niedobre skutki. Dlatego niech wasz przykład będzie również przykładem dla waszych rówieśników i dla wielu dorosłych Polaków, ponieważ to, co wy proponujecie, godne jest najwyższego szacunku i stanowi wielką wartość, która daje nam powody do dumy, a wam - powody do ogromnej satysfakcji. Laureatom gratuluję, waszym wychowawcom również, wszystkim organizatorom składam słowa najserdeczniejszego podziękowania. Wierzę, że kolejne konkursy będą miały nie mniej udane plony i nie mniejszą liczbę uczestników. Wszystkiego dobrego!