Na zakończenie pierwszego dnia wizyty w Polsce Prezydenta Federacji Rosyjskiej, Władimira Putina, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Aleksander Kwaśniewski wydał w Pałacu Prezydenckim na cześć Prezydenta FR oficjalny obiad. Po zajęciu miejsc w sali Kolumnowej przez obu prezydentów, Małżonkę Prezydenta RP oraz przez polskich i rosyjskich gości, orkiestra reprezentacyjna WP odegrała hymny Federacji Rosyjskiej i Polski. Prezydent RP wzniósł toast: Szanowny Panie Prezydencie! Panie i Panowie! Z wielką radością witam Prezydenta Federacji Rosyjskiej na polskiej ziemi. Witam przywódcę państwa, które współkształtuje obraz dzisiejszego świata – ze względu na swe znaczenie geopolityczne, dokonania gospodarcze, naukowe i kulturalne, a także zasoby surowcowe i potencjał militarny. Rosja wzbudza szacunek i sympatię rozmachem prowadzonych reform; zaangażowaniem w sprawy światowego pokoju i bezpieczeństwa. Nowy wizerunek demokratycznej, przeżywającej historyczne, głębokie przemiany Rosji – łączy się z osobą Pana Prezydenta Władimira Putina. W imieniu Polski i Polaków składam Panu, Panie Prezydencie, wyrazy szczerego uznania. Tej dzisiejszej Rosji, wypełnionej budowaniem, odnajdującej się na nowo w pejzażu świata i jednoczącej się Europy; tej Rosji, naszemu bliskiemu sąsiadowi - Polska życzy powodzenia, z nadzieją wychodzi jej na spotkanie. Pierwsza po ośmiu latach wizyta Prezydenta Federacji Rosyjskiej w Polsce ma dla nas szczególne znaczenie. Przypisujemy temu spotkaniu symboliczny wymiar – nowego etapu polsko - rosyjskich stosunków. Pragniemy, by wspólnie nadać im nową jakość, na miarę wyzwań XXI wieku. Dążenie do jak najlepszych relacji z Rosją jest ważnym celem polskiej polityki zagranicznej. Jest też pragnieniem polskiego społeczeństwa. Jak pokazują najnowsze sondaże, ponad dwie trzecie Polaków widzi w Rosjanach partnerów bądź sojuszników. Łączy nas zbieżność interesów w wielu obszarach, łączy bliskość języka i kultury. Dobre stosunki między Polską a Rosją stanowią ważny składnik współpracy międzynarodowej, warunek pomyślnego rozwoju Europy, bezpieczeństwa i rozwoju naszego regionu. Szanowni Państwo! Historia i geografia uczyniła z Rosji państwo położone na dwóch kontynentach, związane z wieloma różnorodnymi centrami cywilizacyjnymi, kulturowymi i politycznymi. Jednak najważniejsze więzi – tak ekonomiczne, polityczne, jak i kulturowe – łączą ją z Europą. Przez wieki Rosja współtworzyła historyczny dorobek tego kontynentu, wnosząc fascynujący wkład w rozwój jego kultury i cywilizacji. Dlatego Rosja, tak jak i Polska, nie musi do Europy wchodzić – jesteśmy w niej od dawna obecni. Dzisiaj łączy nas z Europą przywiązanie do fundamentalnych wartości, takich jak: wolność, demokracja, prawa człowieka i obywatela, gospodarka oparta na swobodnej ludzkiej inicjatywie, tolerancja wobec odrębności religijnych czy politycznych. 11 września 2001 roku te wartości zostały brutalnie zaatakowane przez terroryzm. Tragiczne wydarzenia tamtego dnia, cios zadany Stanom Zjednoczonym – pojmujemy właśnie jako zamach na uniwersalny ład, na cywilizację i pokój. Dla ich obrony, dla przeciwstawienia się terrorowi, powstała szeroka międzynarodowa koalicja. Rosja stała się jednym z jej założycieli. Przejdzie do historii fakt, że był Pan, Panie Prezydencie, pierwszym światowym przywódcą, który zatelefonował do Prezydenta USA zaraz po tragicznych wydarzeniach w Nowym Jorku. Polska także od samego początku bierze aktywny udział w koalicji, współtworzy jej ideę i cele. Z mojej inicjatywy odbyła się w Warszawie konferencja 17 państw Europy Środkowej, Wschodniej i Bałkanów, poświęcona skupieniu wysiłków i podjęciu konkretnych działań w zwalczaniu terroryzmu w naszym regionie. Uczestniczył w niej wysoki przedstawiciel Federacji Rosyjskiej. Polskę i Rosję łączy dzisiaj troska, by eliminować ze współczesnego świata także inne źródła zła - przepaść między bogatymi i biednymi, nierówność w dostępie do edukacji i ochrony zdrowia, ideologiczny i religijny fundamentalizm, etniczny szowinizm, przemoc w stosunkach między ludźmi, społeczeństwami i państwami. Szanowni Państwo! Rosja zdynamizowała swoje stosunki z Sojuszem Północnoatlantyckim. Polska, jako członek NATO i sąsiad Rosji, z przychylnością i zadowoleniem odnosi się do tej współpracy. Rozszerzające się i redefiniujące swe funkcje NATO pozostaje rdzeniem architektury bezpieczeństwa europejskiego. Nie jest zarazem możliwe zapewnienie ładu politycznego, bezpieczeństwa i stabilności na naszym kontynencie bez udziału Rosji. Jakościowy przełom w stosunkach Rosja-NATO jest dobrym znakiem nadziei i możliwości w budowie bezpiecznej Europy. Takim też znakiem jest rozszerzenie Paktu o kraje naszego regionu, które wychodząc ze swoich dramatycznych doświadczeń minionego stulecia, w NATO właśnie widzą szansę na własne bezpieczeństwo i pokój w regionie i na kontynencie. Wierzymy, że dalsze rozszerzanie Sojuszu, coraz ściślej współpracującego z Rosją, nie będzie czynnikiem, który miałby nas różnić. Więcej, że odnajdziemy w tym perspektywę jeszcze ściślejszej współpracy. Polska jest krajem, który poprzez swą historię i położenie stał się miejscem spotkania Zachodniej i Wschodniej Europy. Jakże często było to spotkanie na polu bitewnym, ale przecież było to także współtworzenie wielkich wartości i dzieł kultury, wznoszenie gmachu europejskiej cywilizacji, nurtów współpracy i dialogu. Dziś Polska w sercu Europy chce korzystać ze swojego położenia, opierając się o te same, trwałe wartości – pragniemy pokoju i rozwoju, dla siebie i dla sąsiadów. Nie chcemy budować nowego muru na naszych wschodnich granicach w wyniku poszerzenia Unii Europejskiej. Chcemy łączyć. Chcemy mieć w Rosji i innych sąsiadach na wschodzie bliskich partnerów i przyjaciół. Oczekujemy, że po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej – co, wierzymy, nastąpi za dwa lata - kontakty naszych krajów jeszcze zyskają na atrakcyjności. Obszarem szczególnego współdziałania może być Obwód Kaliningradzki i cały region bałtycki. Coraz lepsze stosunki między Polską i Rosją nie oznaczają osłabienia kontaktów z innymi naszymi sąsiadami, w szczególności z Litwą, Ukrainą i Białorusią. Partnerskie, serdeczne stosunki polsko-rosyjskie to nowe perspektywy dla współpracy w całym regionie. Panie i Panowie! Polska i Rosja dźwigają wyjątkowy ciężar wspólnej historii, w której obok jasnych, a nawet złotych kart, tyle było cierpienia, krwi i łez. Były czasy rywalizacji, były dramaty wojen, były wieki dominacji. Mówię o tym otwarcie. Jako polityk przekonałem się, że od historii nie da się uciec – trzeba szczerze o niej dyskutować, leczyć dziejowe rany, wyciągać wnioski. Głęboko wierzę, że tak jak z sukcesem rozwija się proces pojednania polsko-niemieckiego i polsko-ukraińskiego, tak nowej jakości nabierze pojednanie Polaków i Rosjan. Panie Prezydencie, zachowujemy wdzięczną pamięć o odważnych decyzjach pańskich poprzedników – Michaiła Gorbaczowa i Borysa Jelcyna - odsłaniających prawdę o Katyniu. Mamy nadzieję, że polscy i rosyjscy historycy będą mogli wspólnie prowadzić badania nad splątanymi dziejami Polaków i Rosjan, korzystając z szerokiego dostępu do archiwów. Mając tyle trudnych doświadczeń z historii, Polacy nigdy nie przenosili swych urazów na Rosjan jako konkretnych ludzi, na rosyjski naród. Komunizm był tragedią milionów, wspólnym dramatem Rosjan i Polaków, Ukraińców i Białorusinów, Litwinów i innych zniewolonych narodów. Wiemy, że żaden naród nie wycierpiał od stalinowskiego totalitaryzmu tyle, ile wycierpiał naród rosyjski. Tym wszystkim ludziom po latach pełnych zbrodni, upokorzeń, zapomnienia należy się dzisiaj godność, sprawiedliwość i możliwe zadośćuczynienie. Jutro wspólnie oddamy, Panie Prezydencie, hołd poległym na polskiej ziemi żołnierzom Armii Radzieckiej. Na ich grobach w całej Polsce, 1 listopada, w dzień pamięci o zmarłych, Polacy co roku zapalają znicze. Czcimy ich ofiarę życia, która przyniosła nam oswobodzenie od hitlerowskiego okupanta. Niezależnie od tego, jak oceniamy historię XX wieku, zawsze pamiętamy, że losy zwycięstwa w II wojnie światowej rozstrzygnęły się pod Stalingradem i Kurskiem. I zawsze będziemy chylić czoła przed męstwem i ofiarnością prostych żołnierzy, którzy bili się nie dla polityki, ale o wolność swojego i innych narodów. Jest znamienne, jak wielką fascynację budzi w Polsce kultura rosyjska. W niedawnym plebiscycie na powieść XX wieku polscy czytelnicy za takie arcydzieło uznali „Mistrza i Małgorzatę” Michaiła Bułhakowa. Rosyjska literatura, muzyka, teatr i film mają w Polsce rzesze admiratorów. Artystyczne przyjaźnie Polaków i Rosjan przeszły do legendy – jak przyjaźń Anny Achmatowej i Józefa Czapskiego, czy Agnieszki Osieckiej i Bułata Okudżawy. Najwięksi polscy poeci współcześni dali nam przekłady wielkich Rosjan – że wspomnę Juliana Tuwima i jego „Lutnię Puszkina”, czy Stanisława Barańczaka, tłumacza Osipa Mandelsztama i Josifa Brodskiego. Jerzy Giedroyć w bibliotece swojej paryskiej „Kultury” wydał przekłady ponad stu tomów rosyjskich historyków i pisarzy - niedostępnych wtedy w kraju – wśród nich Aleksandra Sołżenicyna. To dzięki tym książkom sława i wielkość Rosji w naszych oczach pozostała nienaruszona. W Rosji popularna jest twórczość Stanisława Lema, cenione są poezje Czesława Miłosza, filmy Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego, Juliusza Machulskiego, sztuki wystawiane przez Erwina Axera, pamięta się polskich aktorów i piosenkarzy. Jako wybitne postaci, symbolizujące polsko-rosyjski dialog, wymienić można Andrzeja Drawicza, Leona Bójkę, czy Jerzego Pomianowskiego – który od kilku lat redaguje dla rosyjskich czytelników pismo „Nowaja Polsza”. Jest wieloletnia tradycja kontaktów naukowych, gospodarczych, młodzieżowych. Pamiętamy również, że na rozległych terytoriach Rosji, porozrzucani wichrami historii, żyją moi Rodacy. To wszystko stanowi wielkie dziedzictwo i dorobek, który możemy przekształcić w znakomite, żywe partnerstwo polsko-rosyjskie. Polacy i Rosjanie muszą sobie wybaczyć wzajemne winy, wznieść się ponad urazy, pojednać się w imię przyszłości i pomyślności następnych pokoleń. Polska i Rosja mają wielkie możliwości rozwoju współpracy ekonomicznej. Chcielibyśmy przywrócić w niej równowagę, przede wszystkim poprzez zwiększenie obecności naszych towarów na rosyjskim rynku. Ale widzimy także szansę we wspólnych przedsięwzięciach, inwestycjach, współpracy tranzytowej. Polska jest gotowa do stworzenia uregulowań prawnych i gwarancyjnych, które będą sprzyjały zwiększaniu wzajemnie korzystnej wymiany handlowej. Wyrażamy przekonanie, że towarzyszące pańskiej wizycie, Panie Prezydencie, forum przedsiębiorców polskich i rosyjskich nada naszym stosunkom gospodarczym nowy, bardzo konkretny wymiar. Pańska polityka, Panie Prezydencie, jest przykładem umiejętnego pokonywania bagażu historii, konsekwentnego wspierania procesu reform i odważnego patrzenia w przyszłość. Jest to bliskie mojemu stylowi działalności publicznej i pojmowania stojących przed nami wyzwań. Łączą nas pokoleniowe doświadczenia, optymizm i energia. Jestem przekonany, że Polska i Rosja potrafią wykorzystać wspólną dziejową szansę. W 1959 roku Jerzy Giedroyć, który przez większość życia starał się budować pomosty między narodami i kulturami, zachęcał Polaków i Rosjan do zbliżenia. Pisał - trzeba wreszcie jakiś dialog zacząć. Na pewno ciężki, na pewno przykry, ale by wreszcie zacząć uczciwie rozmawiać. I taką uczciwą rozmowę panu, Panie Prezydencie, i wszystkim Rosjanom dzisiaj oferujemy. Uczciwą rozmowę o historii i o dniu obecnym, o tym co nas boli i o tym co nas cieszy, z czego jesteśmy dumni. Niech uczciwa rozmowa stanie się nienaruszalną zasadą naszych stosunków i zarazem codziennością Polaków i Rosjan. Z wiarą w pomyślne jutro polsko – rosyjskich stosunków, wznoszę toast: - za zdrowie, pomyślność i sukcesy Prezydenta Federacji Rosyjskiej Pana Władimira Putina, - za powodzenie rosyjskich reform; za Rosję demokratyczną, zasobną i umocnioną, - za narody Federacji Rosyjskiej, - za polsko–rosyjskie partnerstwo i współpracę w otwartej, jednoczącej się Europie! Następnie toast wzniósł Prezydent Putin: Szanowny Panie Prezydencie, Szanowne Panie i Szanowni Panowie, Przede wszystkim chciałbym wyrazić szczere podziękowanie Panu Prezydentowi Aleksandrowi Kwaśniewskiemu, wszystkim naszym polskim kolegom za serdeczne przyjęcie. Od pierwszych chwil naszego pobytu na ziemi polskiej odczuliśmy szacunek wobec demokratycznej odnawiającej się Rosji i jej narodu. Chciałbym, żeby Państwo wiedzieli – uczucia te są wzajemne. Rosja i Polska są mocno związane wspólnym losem europejskim. W ciągu stuleci kroczyły jedną drogą historyczną pokonując jej niełatwe dramatyczne zakręty. Dzisiaj rozumiemy, na ile ważne jest wyważone podejście do wszystkich wydarzeń tego wielowiekowego ruchu cywilizacyjnego. I obiektywnie oceniając lekcje przeszłości musimy znaleźć te punkty oparcia, które pomogą w umocnieniu naszej współpracy i zaufania. Nasze narody, które są bliskimi sąsiadami i dawnymi partnerami, przeżyły różne epoki. Ale one zawsze były świadomego swego pokrewieństwa duchowego, dążyły do rozwijania stosunków dobrosąsiedzkich i nie jeden raz walczyły ramię w ramię przeciwko wspólnemu wrogowi. Wspomnijmy, że jeszcze w roku 1410 w bitwie pod Grunwaldem, która stała się symbolem powstania polskiej państwowości, ramię przy ramieniu walczyły pułki rosyjskie i polskie. W latach zaś drugiej wojny światowej nasi żołnierze razem wyzwalali Smoleńszczyznę i Białoruś, Warszawę i Kraków. Znamienne, że nasz pobyt w Warszawie zbiega się w czasie z rocznicą jej wyzwolenia od najeźdźców hitlerowskich. W związku z tym chciałbym podziękować wszystkim, którzy zachowują pamięć o naszych żołnierzach, którzy polegli w walce z faszyzmem, otaczają troską ich groby. Wyrazem żywego zainteresowania i głębokiej sympatii – są nasze bogate tradycje kulturalne. Najbardziej jaskrawym przykładem może służyć przyjaźń naszych geniuszy narodowych – Aleksandra Puszkina i Adama Mickiewicza. Jako odważni i uczciwi przedstawieni są Polacy w utworach Lwa Tołstoja i namiętnych przemówieniach Aleksandra Hercena. Utwory zaś Henryka Sienkiewicza, Stanisława Lema, wspaniała muzyka Fryderyka Chopina wywarły istotny wpływ na świadomość i kulturę społeczeństwa rosyjskiego. Właśnie to ścisłe więzy kulturalne zawsze stwarzały szczególną atmosferę zrozumienia wzajemnego i szacunku między naszymi narodami. . Sądzę, że dzisiaj nie trzeba nikogo przekonywać co do konieczności troskliwego stosunku wobec tego wspólnego bogactwa. Szanowny Panie Prezydencie, Szanowne Panie i Szanowni Panowie, Dzisiaj konsekwentnie budujemy razem nowe stosunki międzypaństwowe. U ich postawy leży wspólne oddanie wartościom demokratycznym i zasadom gospodarki rynkowej. I to, jestem przekonany, stwarza jak najbardziej pomyślne perspektywy dla rozwoju naszego partnerstwa wielostronnego. Półtora roku, które minęły po naszym pierwszym spotkaniu z Panem Prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim w Moskwie, są znamienne z powodu wielu ważnych wydarzeń w stosunkach polsko-rosyjskich. Wśród nich – wizyty szefów rządów i parlamentów, Dni Kultury Polski w Rosji i Rosji w Polsce, uroczyste otwarcie w październiku 2001 roku Dni polskiej nauki w Moskwie. Wielką wagę przywiązujemy również do pogłębienia współpracy naszych krajów na arenie międzynarodowej. W pierwszym roku trzeciego tysiąclecia świat uświadomił sobie kolosalne niebezpieczeństwo nowego globalnego zagrożenia – terroryzmu międzynarodowego. Oczywiste jest, że skutecznie przeciwstawić się temu złu można tylko razem, łącząc resursy i wysiłki społeczności międzynarodowej. Mamy nadzieję, że wszystkie kraje nadal będą działać tu solidarnie, trzeźwo oceniając sytuację i rezygnując ze starych stereotypów i szablonów ideologicznych. My, Rosjanie, zainteresowani jesteśmy w stabilnych, przyjaznych, rzeczywiście europejskich stosunkach wzajemnych, opartych na pragmatyźmie, wzajemnym szacunku i uwzględnieniu wzajemnych interesów. Jestem pewien, że kierując się tymi zasadami będziemy mogli podnieść poziom naszego partnerstwa, dostosować