27 września 2002 roku na zaproszenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego przybył do Polski z wizytą roboczą Prezydent Republiki Słowenii Milan Kučan z Małżonką. Wizyta rozpoczęła się od spotkania delegacji obu państw pod przewodnictwem Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Słowenii, po którym Prezydenci wzięli udział w konferencji prasowej. Podczas konferencji Prezydent Aleksander Kwaśniewski powiedział: Jest to kolejne spotkanie prezydentów Polski i Słowenii. Dokonaliśmy dziś oceny stosunków dwustronnych, które są bardzo dobre, zarówno w wymiarze politycznym jak i gospodarczym. Cieszymy się, że za dialogiem politycznym toczonym za prezydentami przez nasze rządy, i parlamenty, idzie również wymiana handlowa oraz inwestycje. Otwieraliśmy wspólnie z prezydentem Kučanem inwestycję firmy KRKA tutaj w Warszawie, dzisiaj będziemy kładli kamień węgielny pod kolejną inwestycję słoweńską firmy Lek - znanej, dużej, słoweńskiej firmy farmaceutycznej - w Strykowie pod Łodzią. Są to wszystko dowody na to, że nasza współpraca polityczna ma swój mocny dalszy ciąg w postaci współdziałania gospodarczego. Mówiliśmy o zbliżającym się szczycie NATO i zaproszeniu dla Słowenii, które jest przesądzone, i które oznacza, że wkrótce już i w tej dziedzinie będziemy współpracować jako sojusznicy. Mówiliśmy także o kończących się negocjacjach z Unią Europejską. Nasze plany są identyczne - chcielibyśmy na początku 2004 roku znaleźć się wspólnie w strukturach Unii. Mówiliśmy o głównych zagrożeniach tego procesu, zarówno tych wynikających z negocjacji jak i zewnętrznych. Rozmawialiśmy o sytuacji w koalicji antyterrorystycznej, o zagrożeniach ze strony Iraku, o naszym oczekiwaniu na stanowisko Narodów Zjednoczonych w tej mierze, mówiliśmy również o sytuacji na Ukrainie i na Bałkanach. Uzyskałem daleko idące zrozumienie i poparcie Prezydenta Kučana w sprawie Inicjatywy
Ryskiej, czyli współpracy krajów wyszehradzkich i krajów Grupy Wileńskiej w przyszłości. Wobec faktu, że część tych państw będzie członkami i NATO, i Unii Europejskiej, a część znajdzie się tylko w NATO, a istotna część szczególnie na Półwyspie Bałkańskim będzie poza tymi strukturami, chodzi o podtrzymanie współpracy i dialogu w całym regionie. Temu ma służyć wysunięta przeze mnie w Rydze inicjatywa. Dziękuję Panu Prezydentowi Kučanowi za jej wsparcie. Na koniec chcę powiedzieć, że nasze spotkanie ma również bardzo osobisty wymiar, dlatego że ten rok jest ostatnim, dziesiątym rokiem prezydentury Pana Prezydenta Kučana. Jestem rad, że miałem honor współpracować z tak znakomitym politykiem i wielkim człowiekiem, wspaniałym przyjacielem Polski, przez 7 lat swojej prezydentury. Jestem przekonany, że będziemy w innych rolach współpracować również w przyszłości, a ta wizyta Prezydenta Kučana jest okazją, aby Polska powiedziała Panu Milanowi Kučanowi jak bardzo jesteśmy mu wdzięczni za jego pracę, za jego dzieło, za jego przyjaźń wobec Polski. Wyrażę to za chwilę wręczając mu najwyższe polskie
odznaczenie - Odznaczenie Orła Białego. Chcę jeszcze raz podkreślić, że dla mnie to spotkanie dzisiaj i jutro jest okazją, żeby bardzo osobiście i po przyjacielsku podziękować Prezydentowi Kučanowi za wszystko co zrobił dla Słowenii i Polski, dla Europy i świata, bo wiele z inicjatyw, wiele z poglądów, które przedstawiał Prezydent Kučan dalece wykraczają poza Słowenię, a mają ogromne znaczenie dla budowania nowego, demokratycznego ładu w świecie i właśnie umiejętności współpracy. To co Prezydent Kučan posiadł i czego politycy powinni się od niego uczyć to jest umiejętność słuchania oraz wypowiadania sądów, które służą sprawie, a nie zaspokajaniu własnych czy narodowych ambicji. To jest wielka zaleta Prezydenta Kučana, że przez te 10 lat służył najlepszym sprawom jakim służyć można, a więc niepodległości własnego państwa, ale także pokojowi i bezpieczeństwu nas wszystkich. Zabierając głos Prezydent Milan Kučan powiedział: Jest dla mnie wielką satysfakcją, że mogłem przyjechać z wizytą roboczą do Polski. Umożliwia mi to zakończenie długiej tradycji dialogu i rozmów politycznych, które przeprowadziłem z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej przez te wszystkie lata. Treść naszych rozmów przedstawił już Prezydent Kwaśniewski. O wszystkich problemach rozmawialiśmy mając na uwadze fakt, że Polska i Słowenia będą niedługo razem w NATO i że będą mogły być partnerami w Unii Europejskiej. Przyczyny i cele wstąpienia do Unii Europejskiej obu państw są takie same, zdajemy sobie także sprawę jaką to niesie za sobą odpowiedzialność dla przyszłości naszych państw oraz Europy, świata i ludzkości. Zdajemy sobie sprawę, że w formującym się systemie nowych stosunków międzynarodowych i nowej, globalnej odpowiedzialności za świat, bardzo ważne będzie czy Europa przyjmie wyzwanie i da sobie z nim radę. Czy będzie w stanie aktywnie wpływać na historię, czy będzie w stanie przyjąć odpowiedzialność za to, co w świecie będzie się działo. O zintegrowanej Europie, która będzie zdolna mówić jednym głosem o wielkich problemach, która będzie ekonomicznie silna, silna politycznie, duchowo i moralnie mówimy teraz wszyscy. W tym kontekście ważne są stosunki bilateralne między państwami. Współpraca z Polską nie jest zwykłą współpracą bilateralną - osiągnęła ona poziom przyjacielskiej współpracy, która umożliwia bardzo otwarty, bezpośredni dialog polityczny. W tym kontekście rozmawialiśmy o problemach, które dzisiaj interesują Europę. Inicjatywa Pana Prezydenta Kwaśniewskiego wysunięta w Rydze jest dowodem na to, że zdajemy sobie sprawę z odpowiedzialności jaką niesie za sobą rozszerzenie NATO i UE, bo wówczas będzie bardzo mała część Europy, bardzo mało państw nie zintegrowanych. Będą to właśnie te państwa, które mają najwięcej politycznych,
gospodarczych, społecznych problemów i dlatego długofalowe wyłączenie ich z tej integracji, oznaczało by ustanowienie nowego podziału, nowych granic, które niejednokrotnie w przeszłości Europy okazywały się bardzo szkodliwe. W kontekście odpowiedzialności Europy mówiliśmy także o koalicji antyterrorystycznej, o problemie wokół Iraku, który jest teraz bardzo ważny oraz o innych problemach związanych z organizacją, perspektywami, przyszłością i autorytetem Narodów Zjednoczonych. Jest dla mnie wielka radością, że jeżeli chodzi o nasze podstawowe założenia, stanowiska i interesy to są one takie same, albo niewiele różniące się od siebie. Jest dla mnie honorem również, że Pan Prezydent Kwaśniewski w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej nada mi najwyższy order Rzeczypospolitej. Dziękuję bardzo za piękne słowa jakie tu padły i wielkim honorem będzie dla mnie, że mogę nadać najwyższy, słoweński order Panu Prezydentowi Kwaśniewskiemu, wielkiemu politykowi, wielkiemu przyjacielowi mojemu i słoweńskiemu, który swoją pracą nadał Polsce widoczne miejsce na arenie międzynarodowej. Po konferencji prasowej odbyła się ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski odznaczył Prezydenta Republiki Słowenii Milana Kučana Orderem Orła Białego. Prezydent RP został odznaczony przez Prezydenta Milana Kučana Złotym Honorowym Orderem Wolności Republiki Słowenii. Zabierając głos podczas uroczystości odznaczeń Prezydent Aleksander Kwaśniewski powiedział: Order Orła Białego to najwyższe ze wszystkich polskich odznaczeń. Jest to również odznaczenie w naszym kraju najstarsze, bo ustanowione na początku XVIII wieku - i już wówczas bardzo cenione na monarszych dworach Europy. Jest mi niezwykle miło, że tym wielkim orderem, czerpiącym z tak wspaniałej tradycji, mam dziś zaszczyt odznaczyć wybitnego przyjaciela Polski, naszego bliskiego partnera na europejskich drogach - Pana Prezydenta Republiki Słowenii Milana Kuczana. Polskę i Słowenię łączą serdeczne więzi i zażyła współpraca, która ciągle się rozwija i pogłębia. Ma Pan w tym dziele, Panie Prezydencie, wielkie osobiste zasługi. Moje wielokrotne spotkania z Panem i nasze rozmowy zawsze utwierdzały
mnie w przekonaniu, że Polska i Słowenia dobrze się rozumieją; że łączy nas wspólnota zasadniczych celów politycznych. Oba nasze kraje zaangażowane są w budowanie otwartej, bezpiecznej, zjednoczonej Europy. Wspólnie zmierzamy do Unii Europejskiej i bliscy już jesteśmy finału naszych wieloletnich wysiłków. Łączy nas także przekonanie, że dla umacniania europejskiej stabilności, dla likwidowania dawnych podziałów - kluczowe znaczenie ma proces rozszerzania NATO. Polska z wielkim zadowoleniem powita Słowenię jako sojusznika w gronie państw NATO-wskich. Pełni uznania, pamiętamy, że zawsze jednoznacznie popierał Pan, Panie Prezydencie, integrację Słowenii ze strukturami europejskiej i euroatlantyckiej współpracy. Jesteśmy pod wrażeniem wszystkich Pana zasług, które położył Pan dla słoweńskiej niepodległości, dla kształtu słoweńskiej demokracji, otwartej na dialog i poszukującej porozumienia ze wszystkimi sąsiadami. Z szacunkiem całego świata spotykają się starania Słowenii dla umacniania pokoju, stabilności i procesów demokratycznych na Półwyspie Bałkańskim. Pański osobisty wkład, Panie Prezydencie, wymaga tu szczególnego podkreślenia. Polska jest również wdzięczna za wszystko, co zrobił Pan i ciągle robi, aby pogłębiać współpracę państw środkowoeuropejskich; aby ją promować i nadawać jej zdolność do podejmowania nowych wyzwań. Cieszymy się, że jest Pan, Panie Prezydencie, częstym gościem w Polsce. Wielkie znaczenie ma Pański osobisty patronat, jaki sprawuje Pan nad wieloma słoweńskimi inwestycjami w naszym kraju. Tak jest i dzisiaj - właśnie rusza nowa fabryka leków w Strykowie koło Łodzi. Bardzo cenimy i dziękujemy za Pańskie zaangażowanie, z jakim zabiega Pan o rozwój polsko - słoweńskiej współpracy gospodarczej. Panie Prezydencie - proszę przyjąć najgłębsze, z serca płynące, wyrazy uznania, jakie składam Panu w imieniu Polski i Polaków. Niech ten Order Orła Białego, który zawiezie Pan do ojczyzny, zawsze będzie Panu przypomnieniem naszej wdzięczności, naszego głębokiego szacunku i wielkiej życzliwości. Dziękujemy, Panie Prezydencie! Prezydent Republiki Słowenii powiedział: Uzasadnienie nadania orderu, które w imieniu narodu słoweńskiego wręczam dzisiaj Prezydentowi Aleksandrowi Kwaśniewskiemu jest krótkie i bardzo formalne. Ale sądzę, ze moim zadaniem, moją powinnością jako człowieka, jako Prezydenta Słowenii, jest to by to krótkie, formalne uzasadnienie rozszerzyć kilkoma słowami. Przede wszystkim chciałbym podkreślić, że jest to odznaczenie wręczone prezydentowi, politykowi, mężowi stanu. Prezydent Kwaśniewski poprowadził Polskę w jej bardzo trudnym okresie w taki sposób, że przeszła przez te trudne czasy pokojowo i bardzo szybko się rozwijała. Prezydent Kwaśniewski poprowadził Polskę tak, że uwaga została zwrócona ku przyszłości, a nie na to co wydarzyło się w przeszłości. Dzisiaj Polska jest w świecie znana jako państwo demokratyczne, patrzące w przyszłość, państwo ambitne, które ma wiele inicjatyw dotyczących szerszych regionów i świata. Prezydent Kwaśniewski poprowadził Polskę do NATO i niemal do Unii Europejskiej. Polska jest dzisiaj rozmówcą najważniejszych państw w świecie i również współpracuje z największymi instytucjami światowymi. Polska to jest państwo, którego głos słychać dzisiaj bardzo mocno, i którego też wszyscy słuchają. Z bardzo wielką uwagą obserwowane
są inicjatywy Polski na arenie międzynarodowej. Polska była rządzona w taki sposób, że łączyła bardzo długą duchową i kulturową tradycję z odpowiedzialnością i rolą na arenie międzynarodowej. Słowenia długo była zamknięta w bardzo tragicznym obrazie procesu rozpadu Jugosławii. Polska i osobiście Prezydent Aleksander Kwaśniewski bardzo pomogli Słowenii, aby stała się państwem rozpoznawalnym, żeby jej ambicje i jej rola na arenie międzynarodowej były bardziej rozpoznawalne. Stosunki między Słowenią a Polska nie są typowe dla stosunków miedzy państwami: ani jeśli chodzi o treść, ani jeśli chodzi o formę. Są to stosunki obopólnego zaufania i przyjaźni. I to jest Pana zasługa w dużym stopniu, Panie Prezydencie. Dzisiaj w świecie trudno znaleźć przyjaciół, dlatego tym cenniejsi są ci, których mamy. Sądzę, ze wszystkie stosunki między nami, między przedstawicielami rządu słoweńskiego i narodu słoweńskiego, że te wszystkie spotkania były dowodem na to, jak bardzo troskliwie dbamy o przyjaźń między naszymi narodami. Nie mogę nie przypomnieć, że podczas szczytu w Madrycie kiedy niespodziewanie nie zostaliśmy zaproszeni, reakcja Polski była jednoznaczna. Nie zdarzyło to się wtedy, a powinno, ale na pewno zdarzy się następnym razem - takie stanowisko Prezydent Kwaśniewski cały czas utrzymywał. Razem z
Prezydentem Havlem bardzo dużo zrobili dla obecnej sytuacji, kiedy Słowenia stoi u progu tej ważnej organizacji międzynarodowej. Chciałem również podkreślić, że Order ten jest przyznany również mojemu przyjacielowi. Pan, Panie Prezydencie, jest moim przyjacielem, poznałem takiego człowieka w Panu. Bardzo chciałem podziękować za najwyższe polskie odznaczenie. Rozumiem, że jest to Order dla mojego państwa Słowenii, uznanie tego, co powstało między Polską a Słowenią. Bardzo cieszę się, że mam w tym także swój udział. Order Orła Białego będę traktował z najwyższym szacunkiem.