11 czerwca 2003 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski i Prezydent Republiki Litewskiej Rolandas Paksas wzięli udział w III Forum Gospodarczym Polska – Litwa. Zwracając się do uczestników Forum Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski powiedział m.in.: Pragnę wyrazić ogromną radość z faktu, iż pierwszym prezydentem, z którym spotykam się po zakończonym tak pomyślnie dla Polski referendum akcesyjnym, jest prezydent Litwy pan Rolandas Paksas. Ma to dla mnie wymowę wręcz symboliczną. Nawiązuje do wypowiedzi naszego wielkiego rodaka, papieża Jana Pawła II, który 19 maja proces jednoczenia Europy określił pamiętnymi słowami: "od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej". Cieszę się, że Polacy i Litwini będą znowu wspólnie budować przyszłość naszego kontynentu. Że łączyć nas będzie nie tylko sąsiedztwo, ale i wspólnota gospodarcza. Ale przede wszystkim wspólnota wartości, które są fundamentem integracji. Jestem niezmiernie rad, że III Forum Gospodarcze Polska - Litwa zgromadziło tak liczne grono przedstawicieli ludzi biznesu obu krajów. Odbieram to jako potwierdzenie rosnącego zainteresowania wzajemną współpracą, a także potrzebą pogłębiania jej w tych obszarach, w których nasze możliwości nie zostały jeszcze w pełni wykorzystane. Za bardzo trafny uznaję dobór tematów, które stały się przedmiotem Państwa dyskusji, również z szacunkiem odnoszę się do wniosków, gdyby jeszcze ten papier stawał się z każdym miesiącem faktami to będziemy naprawdę bardzo szczęśliwi. Jestem przekonany, że właśnie współpraca transgraniczna, turystyka, inwestycje i transport są tymi dziedzinami, które wymagają z naszej strony zdecydowanie większej, niż dotychczas, troski. Przed wejściem na tę salę mówiliśmy o tym z Prezydentem Paksasem w czasie naszych rozmów. Niejednokrotnie podkreślałem, że polsko-litewskie kontakty gospodarcze powinny układać się tak samo pomyślnie, jak łączący nasze kraje dialog polityczny. Z satysfakcją obserwuję, że przedsiębiorcy starają się dotrzymywać kroku politykom. Cieszę się, że systematycznie, od kilku już lat, rosną wzajemne obroty handlowe. W ubiegłym roku osiągnęły one rekordowy poziom - ponad 1,124 mld dolarów. Mam nadzieję, że na tym nie koniec, bowiem dane za pierwszy kwartał tego roku są również bardzo optymistyczne. Wskazują, iż nadal utrzymuje się tendencja wzrostowa polskiego eksportu w porównaniu z analogicznym okresem 2002 roku wzrósł on o 31 proc. i osiągnął wartość 251, 4 mln dolarów. Pozytywnym trendom w wymianie towarowej nie towarzyszy jednak, równie dynamiczna współpraca inwestycyjna. Polskie inwestycje na Litwie osiągnęły poziom zaledwie 85,5 mln dolarów, co stawia nas dopiero na 11 miejscu wśród zagranicznych inwestorów. To jest pozycja, , która nie daje powodów do satysfakcji, jest niezmienna od dwóch lat i powinna nie tylko powodować refleksje, ale też takie uzasadnione poczucie wstydu z polskiej strony, że wobec tego sąsiada, za chwilę członka UE zachowujemy się tak pasywnie. Jestem przekonany, że w naszej współpracy inwestycyjnej są znaczne rezerwy. Jest w niej miejsce zarówno na dużych inwestorów - takich jak Computer Land S.A, Energopol Trade S.A., Huta Szkła "Warta", Telewizja Polsat S.A, które to firmy działają już z powodzeniem na rynku litewskim, ale jest również miejsce na mniejszych przedsiębiorców, na firmy średnie i małe. Za chwilę zostanie podpisana umowa o współpracy między przygranicznymi gminami litewskimi i polskimi. Wiążę z nią duże nadzieje. Liczę, że przyczyni się ona nie tylko do ożywienia kontaktów między lokalnymi władzami, samorządami, różnymi organizacjami oraz obywatelami. Chciałbym, żeby ta umowa służyła również rozwojowi przedsiębiorczości, nawiązywaniu solidnych więzi między małym i średnim biznesem po obu stronach granicy. Mimo niewielkich odległości, sprzyjających na Litwie inwestorom zagranicznym, mimo pozytywnych regulacji prawnych, jesteśmy na tym rynku zbyt mało widoczni. Wierzę, że zarówno to spotkanie, jak i nasza współpraca, historyczny fakt obecności naszych państw w UE ten stan rzeczy zmieni. Polacy i Litwini zdecydowanie opowiedzieli się za akcesją ze wspólnotą. Wyniki referendum w obu krajach przesądziły o kierunkach ich rozwoju, o przyszłości Polski i Litwy na najbliższe kilkadziesiąt lat. Nieodległe już członkostwo w Unii powinno podziałać na nas mobilizująco, przyspieszyć współpracę szczególnie w tych obszarach, które dzisiaj i tu na tym Forum były dyskutowane. Wierzę, że wasze inicjatywy znajdą wsparcie odpowiednich władz. Poprawy wymaga nie tylko działalność inwestycyjna. Zbyt mała jest między naszymi krajami wymiana turystyczna, kuleje infrastruktura przygraniczna i transport, szczególnie drogowy. Przejazd samochodem między Warszawą i Wilnem zajmuje niewspółmiernie do odległości dużo czasu. Dobrze, że przynajmniej w kolejnictwie widoczne są już zmiany na lepsze. Dwa dni temu, wręczyłem w Poznaniu Nagrody Gospodarcze Prezydenta Rzeczypospolitej. W dziedzinie najnowszego wynalazku nagrodę otrzymał dr inż. Ryszard Maria Suwalski z zespołem, który jest twórcą systemu SUW 2000. Jest to najlepsze na świecie rozwiązanie techniczne - system samoczynnej zmiany rozstawu kół w taborze kolejowym, który umożliwia, bez potrzeby wykonywania dotychczasowych operacji, bezkonfliktowy przejazd wagonów towarowych. Ten system został już wdrożony na granicy polsko - litewskiej. Mam nadzieję, że przyczyni się do usprawnienia transportu między naszymi krajami, podniesie atrakcyjność przewozów kolejowych. Informuję, że finalizowane są również rozmowy z Rosją i Ukrainą, co w dalszej perspektywie powinno ułatwić wymianę towarową i ruch osobowy między Europą Zachodnią i Azją. Unia Europejska przywiązuje dużą wagę do wyrównywania poziomów życia między regionami. Powinniśmy z tego skorzystać. Dzięki unijnym funduszom i własnym inicjatywom mamy szansę nadrobić zaległości i nadać polsko - litewskiemu pograniczu standardy prawdziwie europejskie. Sądzę, że wyrażę tu życzenie również Pana Prezydenta Paksasa, by polsko-litewska współpraca gospodarcza wyszła poza dotychczasowe, tradycyjne formy. Dobrze, że rosną wzajemne obroty, rozszerza się towarowy asortyment. Ale dziś to już nie wystarcza. Musimy poszukiwać form bardziej atrakcyjnych. Tym bardziej, że pozwalają na to możliwości obu gospodarek. Chcę skorzystać z okazji, by pogratulować naszym litewskim przyjaciołom osiągnięcia w 2002 roku bardzo dobrych wyników makroekonomicznych. Prawie sześcioprocentowy wzrost PKB, jednoprocentowa inflacja, dziesięcioprocentowy wzrost eksportu i bezrobocie na poziomie około 11 procent - to nie tylko powody do dalszej zasłużonej satysfakcji i zadowolenia, ale dla wielu innych krajów, Polski nie wyłączając, powody do zazdrości. Gratulujemy! Chcę poinformować przedsiębiorców, że również w polskiej gospodarce po okresie spowolnienia widoczne są symptomy ożywienia. Rośnie produkcja i eksport, poprawia konsumpcja, utrzymuje się niska inflacja, bo zaledwie 0,5 proc. Naszym wielkim problemem gospodarczym, społecznym i politycznym pozostaje wysokie bezrobocie, choć wierzę, że udało się i tu odwrócić trwającą od długiego już czasu, niekorzystną tendencję, na razie proces zahamować, na ile będziemy potrafili go zmniejszyć zobaczymy. Zachęcam obie strony do większej aktywności. Możliwości wspólnych przedsięwzięć kryją się w takich obszarach, jak bankowość, rolnictwo, turystyka, ochrona środowiska, przemysł lekki, maszynowy i chemiczny. Z uwagą obserwuję działania zmierzające do realizacji dużego projektu połączenia systemów elektroenergetycznych Polski i Litwy. O tym przedsięwzięciu mówi się już bardzo długo. Mam nadzieję, że będzie on finalizowany. Również wierzę, że powiodą się starania uzyskania dla tego wielkiego projektu wsparcia finansowego z Unii oraz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. Polacy i Litwini mogliby z powodzeniem podjąć się wspólnych przedsięwzięć także w innych krajach, szczególnie na rynkach państw regionu Morza Bałtyckiego czy w Obwodzie Kaliningradzkim. Działa tam wiele międzynarodowych korporacji, nic nie stoi na przeszkodzie, albo niewiele stoi na przeszkodzie aby działały tam również firmy polsko-litewskie. Zwracam uwagę szczególnie na Obwód Kaliningradzki ponieważ, choćby ostatnia dyskusja Federacji Rosyjskiej i Unii Europejskiej w Sankt Petersburgu wskazuje, iż to będzie ten obszar wielkiej współpracy między tymi dwoma stronami, gdzie jest miejsce dla inwestorów, handlu, turystyki oraz dużych przedsięwzięć o charakterze infrastrukturalnym. Mam nadzieję, że myśląc o naszych różnych działaniach daleko, choćby w Iraku, nie zapominajmy, że jest dobre miejsce dla podobnych inwestycji dużo bliżej, jak właśnie w Obwodzie Kaliningradzkim. Chcę podziękować za to, co już udało się dokonać, ale jestem przekonany, że nie tylko można, ale i trzeba więcej i z tym apelem zwracam się do biznesmenów, izb gospodarczych, ale także do samorządów i różnych organizacji społecznych. działających w regionach przygranicznych. Nie ustawajcie Państwo w staraniach, by polsko-litewską współpracę uczynić godną miana strategicznego partnerstwa, które jest w naszych stosunkach. Byśmy mogli powiedzieć, że nie zmarnowaliśmy żadnej z danych nam szans. Niech ta współpraca będzie również wkładem w budowę nowego wizerunku Europy Środkowej - obszaru silnego gospodarczo, stabilnego i bezpiecznego. Przed nami jedenaście miesięcy dzielących nas od oficjalnego członkostwa w Unii. Pierwszy maja 2004 roku wniesie w polsko-litewskie stosunki nową jakość. Między naszymi krajami znikną bariery celne i kordony graniczne, przestaną obowiązywać niektóre umowy regulujące współpracę gospodarczą. Rzeczywiście staniemy się jedną, wspólną przestrzenią. Czas, który pozostał do tego momentu wykorzystajmy więc jak najlepiej na przygotowanie do życia w UE, we wspólnym organizmie, który powinien nas umacniać i wzbogacać i do którego powinniśmy wnosić nasz wkład, bo to także jest bardzo oczekiwane. Cieszę się, że te Fora, które mają już swoją tradycję są tak udanym wydarzeniem i że one dają wiele pomysłów, wiele projektów, wiele impulsów, które później są realizowane. Cieszę się, że mogę jako Prezydent w nich uczestniczyć, że spotykam się tu zawsze z Prezydentem Litwy. Zakończyć chcę życzeniami. Po pierwsze, dla Waszych firm, aby przezywały pomyślny rozwój, aby miały rynki zbytu i dobre wyniki finansowe; Polsce i Litwie, aby nasza współpraca była oparta o bardzo dobry fundament współdziałania gospodarczego; całej Europie żeby właśnie ta współpraca polsko - litewska również przynosiła pożytki dla wszystkich nas w UE. Na zakończenie Forum przyjęto deklarację końcową oraz podpisano umowę o współpracy między przygranicznymi gminami polskimi i litewskimi.