30 września 2005 roku, w Wiśle w Beskidach, odbyło się spotkanie Prezydentów Państw Grupy Wyszehradzkiej: Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, Republiki Czeskiej Vaclava Klausa, Słowacji Ivana Gaszparovicza i Węgier Laszlo Solyoma.
Obrady plenarne prezydentów Grupy Wyszehradzkiej poprzedziła ceremonia oficjalnego powitania na wiślańskim rynku.
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski przemawiając na wiślańskim rynku powiedział:
Drodzy Mieszkańcy Wisły, Drodzy Przyjaciele, Prezydenci Republiki Czeskiej, Republiki Słowackiej i Republiki Węgierskiej, jesteśmy radzi, że możemy się wspólnie tutaj, na tym wiślańskim rynku spotkać – dzień dobry. To jest naprawdę dobry dzień dla nas wszystkich.
Grupa Wyszehradzka od początku swojego istnienia stawiała sobie za cel pomoc w kontaktach między ludźmi, otworzenie granic i wprowadzenie naszych krajów do struktur europejskich. Cieszę się, że jako Prezydent, który kończy dziesięcioletnią kadencję mogę Państwu powiedzieć, iż te cele spełniliśmy, że oto dzisiaj tu, na rynku w Wiśle mogę przemawiać do Was jako Prezydent Polski w Unii Europejskiej i reprezentant jednego z czterech państw Grupy Wyszehradzkiej, które odgrywają coraz ważniejszą rolę w europejskich strukturach. Jest to wielka zasługa Was – obywateli Polski, Czech, Słowacji, Węgier – bez Waszego zaangażowania, energii, bez Waszej woli to by się nie wydarzyło, a więc dziękujemy Wam i niech przez te góry to podziękowanie trafi do naszych przyjaciół zagranicą. Dziś granica jest rzeczywiście przyjazna, dzisiaj chodząc szlakami turystycznymi tu w Beskidach, można spotkać naszych sąsiadów z Czech, Słowacji, z Węgier, ale także z innych krajów europejskich, którzy mogą bez żadnych przeszkód poruszać się po tych wspaniałych górach, cieszyć się przyrodą i niezwykłą gościnnością – Waszą gościnnością. To znak czasów, to znak zmiany, która dokonała się w Europie i to jest powód do naszej wspólnej radości. Będziemy dzisiaj o tym z prezydentami Czech, Słowacji, Węgier rozmawiać – co robić dalej, aby współpraca regionalna była jeszcze lepsza, aby było coraz więcej kontaktów młodzieży, miast. Cieszę się bardzo i witam. Pozwólcie, że zwrócę się szczególnie w tym momencie do burmistrzów, do wszystkich tych, którzy przybyli na nasze spotkanie, a są ze Słowacji, Czech, są sąsiadami, bo właśnie na Was spoczywa również wielka odpowiedzialność, żeby Grupa Wyszehradzka rozwijała się w wymiarze regionalnym, w wymiarze kontaktów między miastami, w wymiarze bardzo indywidualnym, bardzo ludzkim. Dziękuję za Waszą obecność i traktuję to również za dobry znak naszego wyszehradzkiego spotkania tu w Wiśle.
Drodzy Przyjaciele z Wisły, cieszę się, że przez te dziesięć lat prezydentury mogłem z Wami się spotykać, mogłem liczyć na Waszą życzliwość i poparcie, że byliście zawsze blisko prezydenta, a ja starałem się być blisko Was. Dziękuje Wam za te lata, dziękuję Wam za gościnność. Jestem przekonany, że dzisiejsze spotkanie Grupy Wyszehradzkiej to będzie radość pobytu razem z Wami tu w Beskidach, tutaj w Wiśle, na tej wspaniałej ziemi.
Raz jeszcze dziękuję Wam za to, że nas tak miło przyjmujecie, proszę, aby Wasza życzliwość, Wasza sympatia, Wasze gorące serca były zawsze i dziś i jutro i w kolejnych latach otwarte dla naszych sąsiadów i przyjaciół z Czech, Słowacji i Węgier, dla całej Grupy Wyszehradzkiej i dla idei współpracy regionalnej we wspólnej Europie, w Europie, która zyskała dzięki przyłączeniu nowych państw nowe możliwości i szanse. Mówię to szczególnie do młodzieży, która tu jest obecna, od Was będzie zależało jak z tej szansy skorzystacie.
W Wiśle jestem spokojny, że będzie dobrze, a Wam za to, co do tej pory dziękuję i proszę o jeszcze, o dużo więcej. Wszystkiego dobrego.
Następnie Głowy Państw rozmawiały w Zameczku Prezydenta w Wiśle.
Po zakończeniu obrad odbyła się wspólna konferencja prasowa.
Konferencja rozpoczęła się od złożenia przez Prezydenta RP w imieniu Prezydentów Grupy Wyszehradzkiej kondolencji rodzinom ofiar tragicznej katastrofy autokaru nieopodal Jeżewa, na trasie Białystok –Warszawa.
Rozpoczęliśmy nasze spotkanie Prezydentów Grupy Wyszehradzkiej od tragicznej informacji owypadku jaki miał miejsce na trasie między Białymstokiem a Warszawą, śmierci 13osób oraz bardzo wielu rannych. W imieniu Prezydentów Grupy Wyszehradzkiej chcęwyrazić nasze najgłębsze kondolencje dla rodzin ofiar, nasz wielki żal z powodutej tragedii oraz życzenia dla wszystkich rannych jak najszybszego powrotu dozdrowia. Zostałem upoważniony przez Panów Prezydentów, żeby tę konferencję zacząć od wyrażenia naszego wspólnego, jak najgłębszegożalu z powodu tej tragedii.
Następnie prezydent Aleksander Kwaśniewski poinformował dziennikarzy o tematyce dzisiejszego spotkania.
To spotkanie– powiedział Prezydent RP - byłopoświęcone polityce europejskiej oraz polityce regionalnej. Przede wszystkimskupiliśmy się na tym, że jako Grupa Wyszehradzka osiągnęliśmy nasze zasadniczecele, które stawialiśmy sobie przed laty. Jesteśmy razem w PakciePółnocnoatlantyckim i od 1 maja ubiegłego roku jesteśmy razem w UE, a takżerozwijamy coraz bardziej wszechstronną, bogatą współpracę w ramach naszychkrajów.
Oceniliśmy pierwszy rok obecności w UE,podkreśliliśmy, że jest to projekt wieloletni, że doświadczenia naszychkrajów, choć wynikają z rożnych oczekiwań, są jednak pozytywne i każą namczerpać satysfakcję z tego, co już udało się osiągnąć oraz wzmacniać wszystkie pozytywne procesy, które w UE związane są zwzmacnianiem jej roli gospodarczej, a także pokonywaniem kłopotów politycznych.
Mówiliśmytakże o polityce UE i naszym stanowiskuwobec krajów, które są na wschód od UE, czyli Rosji, Ukrainy, Białorusi. Wieleuwagi poświęciliśmy również sytuacji na Bałkanach. Stwierdziliśmy wspólnie, iżGrupa Wyszehradzka jest gotowa do rozmów z tymi partnerami, zarówno z EuropyWschodniej, jak i z Europy Południowej, które chciałyby z nami współdziałać wramach. Jesteśmy przekonani, że nasze doświadczenia, a także waga jaką dzisiajkraje Grupy Wyszehradzkiej odgrywają w UE, mogą być pomocne przy rozwiązywaniu różnychproblemów, takich chociażby jak reformy na Ukrainie, standardy demokratyczne naBiałorusi, stabilizacja w regionie bałkańskim i temu podobne.
I ostatniauwaga. Jesteśmy przekonani, że współdziałanie w ramach Grupy Wyszehradzkiejsprawdziło się, że powinno być kontynuowane. Dla mnie ta wiadomość jest tymważniejsza, że jest to ostatnie moje spotkanie po 10 latach prezydentury, wktórym uczestniczę i wierzę, że koledzy prezydenci Czech, Słowacji i Węgier, atakże mój następca uczynią wszystko, abywspółdziałanie i na szczeblu prezydenckim, współdziałanie rządu w ramach GrupyWyszehradzkiej rozwijały się. Żeby było coraz więcej pożytku dla społeczeństw,żeby te granice rzeczywiście były otwarte, żeby było wiele współpracy międzysamorządami, młodzieżą, uczelniami, środowiskami kultury. Chcielibyśmy, aby takjak powiedział jeden z prezydentów, Grupa Wyszehradzka to była marka, żebymożna było powiedzieć, iż tutaj jest wiele inicjatyw, troski, wrażliwości wobecwspółczesnych problemów Europy i świata, jest to także i ogromna sumadoświadczeń.
Wszyscy reprezentujemy kraje, które przeszły wkrótkim czasie drogę od braku demokracji do demokracji, drogę od gospodarkiscentralizowanej i upaństwowionej do gospodarki rynkowej, od marzenia o UE doobecności w UE i współodpowiedzialności za UE. Chcielibyśmy, aby Grupa Wyszehradzka była to marka, któranie jest tylko kojarzona przez elity, przez polityków, ale jest to słowo, nazwaczy symbol dla naszych społeczeństw. Jestem przekonany, że takie spotkania,następne na zaproszenie Prezydenta Vaclava Klausa odbędzie się w RepubliceCzeskiej, będzie wzmacniało tego dobrego ducha współpracy regionalnej irzeczywiście bardzo bliskich i przyjacielskich kontaktów naszych narodów ispołeczeństw, a jesteśmy w takim miejscu jak Wisła, gdzie te naszekultury są ogromnie do siebie podobne. Tutaj na granicy Czech, Polski, Słowacjii niedaleko Węgier widzimy jak bardzo w tym naszym regionie wszystko ze sobąjest związane, jak bardzo się wzajemnie przenika, jak bardzo, jak bardzo sobienawzajem wiele zawdzięcza.
Prezydent Republiki Czeskiej Vaclav Klaus podczas konferencji prasowej powiedział;
Po pierwsze proszę mi pozwolić przyłączyć się do wyrażenia naszej głębokiej kondolencji, jeżeli chodzi o to tragiczne nieszczęście, jakie wydarzyło się dzisiaj rano w Polsce i które przyniosło tyle ofiar. Po drugie chce podziękować Prezydentowi kwaśniewskimu za zorganizowanie tego spotkania. Przede wszystkim chciałbym podziękować mu za dziesięć lat jego intensywnego udziału w imprezach tego typu i myślę, że on zostawia na działalności Grupy Wyszehradzkiej bardzo głęboki ślad i myślę, że był bardzo wyrazistą osobowością tego ugrupowania przez cały ten okres. Po trzecie chciałbym wykorzystać ten moment do oświadczenie, że przyszły Szczyt Prezydentów Grupy Wyszehradzkiej odbędzie się na jesieni 2006 roku w Republice Czeskiej. Jednocześnie chciałbym powiedzieć, że ja i Republika Czeska rozumiemy Grupę Wyszehradzką, jako pożyteczne forum dialogu i współpracy, które jest oparte na zasadzie sąsiedztwa dlatego, że właśnie to sąsiedztwo tworzy wiele wspólnych interesów i wiele wspólnych tematów myślę, że jest bardzo pożyteczne abyśmy te wspólne interesy i tematy dyskutowali w takiej formie jak dzisiaj. Wszystkie cztery kraje Grupy Wyszehradzkiej są nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej i bez wątpienia tutaj mamy wspólny temat. Dzisiaj dyskutowaliśmy o tym, jakie są nasze doświadczenia pierwszego roku członkostwa w Unii Europejskiej, jakie są poglądy na obecny dialog europejski, jeśli chodzi o to, w jakim kierunku ma w przyszłości kroczyć Unia Europejska.
Dyskutowaliśmy również o wielu problemach jakie widzimy wokół siebie, z tym, że wydaje się, że głównym tematem, który nas tutaj dotyka to są różne okresy przejściowe, które tworzą niepełnowartościowe członkostwo naszych czterech krajów w Unii Europejskiej.
Chciałbym zakończyć tym, że jeśli chodzi o miarę oceny jak bardzo są to ważne problemy - to tutaj jesteśmy trochę różni. Niemniej jednak wszyscy - jako czterej prezydenci stwierdziliśmy, że Unia Europejska potrzebuje zmian.
Prezydent Republiki Słowackiej Ivan Gasparovic powiedział m.in.:
Chciałbym na początku przyłączyć się do słów Pana Prezydenta Klausa, który dziękował za Pracę Panu Prezydentowi Kwaśniewskiemu. Rzeczywiście jego mandat w Grupie Wyszehradzkiej przez te dziesięć lat, był takim, który przynosił różne inicjatywy i pomysły przy rozwiązywaniu problemów i spraw, które prezydenci w ramach swoich kompetencji mogli rozwiązywać – czy w kraju, czy za granicą.
Tak samo musimy rozumieć dzisiejsze spotkanie. Nasze wystąpienia nie będą deklaracjami, nie będą wynikać żadne decyzje, które kogoś by miały do czegoś zobowiązywać, ale nasze spotkania to są spotkanie gdzie chcemy rozwiązywać sprawy dotyczące nie tylko Grupy Wyszehradzkiej, ale problemy w ramach których Grupa Wyszehradzka w ramach UE mogłaby działać.
Jeśli chodzi o sprawę rozszerzenia Grupy Wyszehradzkiej to stwierdziliśmy zgodnie wszyscy, że w tej formie jakiej jest dzisiaj może być najlepsza. Rozszerzenie nie byłoby już dla dobrego imienia Grupy Wyszehradzkiej potrzebne, chociaż żaden z nas nie wyklucza możliwej współpracy z innymi państwami.
Wszystkie cztery kraje mają dużo wspólnego w historii. Na zakończenie chciałbym Państwu powiedzieć, że wszystkie sprawy i problemy o których rozmawialiśmy są aktualne. I wydaje mi się, podobnie jak powiedział Prezydent Klaus, że o pewnych problemach, które nas nowych członków UE trochę dyskryminują, - chcielibyśmy te sprawy przedłożyć i prosić o ich rozwiązanie.
Prezydent Republiki Węgierskiej Laszlo Solyom powiedział:
Pan Prezydent Kwaśniewski w imieniu nas wszystkich wyraził głębokie ubolewanie na temat tego tragicznego wypadku, ja też chciałbym je wyrazić.
Jestem najmłodszym prezydentem w tym gronie, dopiero od dwóch miesięcy objąłem swoje stanowisko i mogę opierać się na ciągłości ponieważ Węgry w 1991 roku inicjowały powstanie tej grupy. Tak jak widzę po dzisiejszym spotkaniu ta „czwórka wyszehradzka”, która jest rzeczywiście znaną marką, ma przed sobą trzy zadania bardzo aktualne w Unii. Po pierwsze potraktować dalsze rozszerzenie Unii jako punkt styczności, po drugie, żeby podtrzymywać wrażliwość wobec prawa człowieka w Unii Europejskiej, a po trzecie spróbować wyjaśnić innym częściom UE kwestie naszych mniejszości narodowych i zaplecze historyczne. Obok problematyki Rosji, Białorusi, Ukrainy również wspominaliśmy na temat Bałkanów. Zgodziliśmy się co do tego, żeby współpraca odbywała się nie tyko na szczeblu premierów, prezydentów, ministrów, ale również kontynuować na innych szczeblach. I tu się zgadzam z panem Prezydentem Klausem, żeby dojść aż do samorządów, do tych, których przedstawicieli spotykaliśmy w mieście Wisła. To wszystko musi współgrać w ramach „czwórki”. Chciałbym przypomnieć, że była tu pewna przerwa między 1994, a 1999, wtedy ta współpraca była podtrzymywana przez sferę cywilną. Dziękuję uprzejmie.
Szczyt zakończyła uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej spotkanie Prezydentów PaństwGrupy Wyszehradzkiej w Wiśle.