14 października 2005 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski przybył do Zagrzebia by wziąć udział w XII Spotkaniu Prezydentów Państw Europy Środkowej.

Podczas I. Sesji Plenarnej pt. „How to Complete the Process of European Integration” Prezydent RP wygłosił wystąpienie w języku angielskim. Zwracając się zebranych powiedział m.in.

Let me cordially thank President Stjepan Mesić for an excellent organization of this Summit, and for an interesting selection of topics to be visited during our debate. It is a symbolic fact that we are meeting today in Zagreb in such a numerous circle of leaders coming from almost twenty  Central European states. We are bound up together by the sense of belonging to our regional community  and by the role we play in Europe,  the role which is not merely prompted  by our geography. First and foremost, this is a community of historical experience, a community of shared responsibility for the destinies of this region, and concurrently,  a community of hopes that we attach to the process of uniting Europe.

We welcome with great joy Croatias historic success: the invitation to start negotiations leading to the membership of the European Union. On behalf of Poland and the Polish people  I wish to convey our congratulations to President Mesić. I know to what great lengths you personally went, Mr President, to make sure that Croatian aspirations are favourably welcomed. I wish to congratulate all the Croatian citizens who have worked so hard and with such a perseverance on the road to Europe. We are rejoicing with you on this occasion today and are following your pursuits in the spirit of solidarity.

The EU Enlargement towards the south that will include Bulgaria, Romania,  in the future Croatia and possibly Turkey - is very meaningful. We are living now in the era of Southern and Eastern Europe. It cannot be a matter of indifference to us what will be also future of other Balkan states, painfully affected in the aftermath of recent warfare and ethnic divisions. The uniting Europe should show solidarity and openness towards them. On the other hand, we do hope that success scored by Bulgaria, Romania  and the present example of Croatia which showed such a determination in its European pursuits will be a source of inspiration.   This should be an encouragement to carry out necessary political, social and economic reforms, and also to engage in cooperation and reconciliation. This is the best way to achieve progress in getting closer to the EU and to strengthen stability in the region.

The specific characteristic  of Central Europe is that we are nowadays the eastern-most bulwark of  the European Union. In this regard, we can draw on our historical experience where we used to be  a meeting place of Western and Eastern civilizations. This is why we are well qualified  to importantly contribute to the EU Eastern policy in its making. We have to embark on this responsibility, strongly united by our common values  and believes. We have to draw the attention of our western partners to the challenges of EUs Eastern neighbourhood. Only through coordinated actions can  the EU be in this regard effective.

The process of European integration will be incomplete without taking into account states which are now EU Eastern neighbours: Ukraine, Moldova, Georgia. The Riga Initiative, which I proposed  few years ago, offered them a deepened dialogue and new forms of collaboration. The activities of the Visehrad Group  are another example of engagement  and responsibility. It is because of my deep believe that  we must adopt the principle of solidarity towards other states which have opted,  like ourselves, for democracy and rule of law, and for development of civil society. This is why the Eastern neighbours should be given a perspective of full integration. It is our view in Poland,  and this is something we would like  to forewarn you of, that frustration prompted by the sense of rejection may be dangerous to those rejected and also to the stability of the whole Europe. Whereas friendly attitude on the part of the EU, with membership perspectives spelled out, will promote democracy and rule of law, will safeguard continuity of economic reforms and development of civil society  in individual states, and –as a result – in all Europe.

For me personally this gathering is  the crowning of ten years of my efforts to promote regional cooperation,  but also a farewell meeting with many of You. I thank you for those intensive and fruitful years. I am convinced this utmost important regional efforts will be continued by the next democratically elected President  if Poland.

I am proud of our achievements and the continuous dedication to build a prosperous future for all of our citizens. During the last ten years we were able to change the place of our region in the globalized world. Central Europe has become a region that is recognizable, predictable,  stable and trustful. Me must continue strengthening these achievements by further cooperation  and new endeavors. I am convinced this is on obligation arising from our history, but in the name of  a peaceful and prosperous common Europe!

Po zakończeniu Sesji Plenarnej Prezydent Aleksander Kwaśniewski spotkał się z Prezydentem Republiki Chorwacji Stjepanem Mesiciem. Podsumowując spotkanie Prezydent RP powiedział m.in.

Polska jest zadowolona, że rozpoczynają się negocjacje Unii Europejskiej z Chorwacją. To będzie dobrze służyło Chorwacji, stabilizacji sytuacji na Bałkanach i myślę, że to jest ważne także dla Unii - Chorwacja jest to bowiem ciekawy, szczególny i bardzo dynamiczny kraj, który będzie odgrywał w Europie dobrą rolę. Mam nadzieję, że Chorwaci, tak jak zaczęli swoje dynamiczne starania o wejście do UE, będą je kontynuować i będą też promieniować dobrym przykładem na całe Bałkany.

Sądzę, że Chorwacja ze względu na wielkość państwa – nie jest bardzo wiele milionów ludzi oraz ze względu na dynamikę, związaną przede wszystkim z rozwojem turystyki, może drogę do UE przejść stosunkowo szybko. Nie sądzę by dogoniła Bułgarię i Rumunię, ale nie musi to być wiele później aniżeli wejście do UE tych krajów.

Otwieramy negocjacje z wielkim krajem Islamu – Turcją. Wymaga to wielkiego wysiłku z obu stron, i ze strony Turcji, i ze strony Europy. W moim przekonaniu, co odczuwa się szczególnie tu, na Bałkanach, może to być wielką szansą na więcej pokoju, stabilizacji, na umiejętność pokonania różnic religijnych i etnicznych, które przecież tutaj jeszcze nie tak dawno temu doprowadziły do krwawej wojny, czystek i przemocy. Wszyscy uczestnicy tego Szczytu traktują rozpoczęcie negocjacji z Turcją i Chorwacją jako wielką europejską szansę.

Polska, ze względu na swoje doświadczenia, gotowa jest dzielić się nimi; nie tylko z Chorwatami, ale także z innymi, którzy chcą tę drogą przemierzyć – myślę tu choćby o Macedonii, Mołdawii, Ukrainie. Nasze doświadczenia są z jednej strony unikalne, ale przecież one nie są obarczone żadnymi prawami autorskim. My jesteśmy chętni żeby mówić o naszych dobrych i mniej dobrych doświadczeniach i zresztą sens tego Szczytu, jest właśnie taki, żeby odbywała się tu swoista sztafeta w przekazywaniu pozytywnych doświadczeń. Przypomnę, że kiedy organizowałem ten Szczyt w 1996 roku było wśród nas dwóch prezydentów krajów, które należały do UE i NATO, były to Włochy i Niemcy oraz jeden kraj należący do UE, czyli Austria. Dzisiaj lista krajów natowskich i krajów należących do UE jest dużo dłuższa, a sztafeta ta trwa dalej. Sądzę, że jest to wielka wartość tych corocznych spotkań, że możemy rozszerzać strefę bezpieczeństwa i wspólnych wartości, a możliwości rozwoju są przekazywane coraz szerzej w Europie. Sami nie widzimy jej już tak dokładnie, bo wszystko wydaje się tak oczywiste – dla nas obecność w UE, choć to tylko rok, wydaje się, że to jest już wiele lat, ale doświadczenia są świeże i powinniśmy je przekazywać.

Tak się składa, że ja jestem tutaj najstarszym urzędującym ze wszystkich prezydentów. To jest 10 lat i jest to dziesiąty Szczyt z moim udziałem. Słyszę tu miłe słowa podziękowań dla mnie i dla Polski. Jest to oczywiście satysfakcja i wdzięczność, która w polityce często nie występuje, a skoro nie dość, to jeżeli występuje i jest jeszcze tak oficjalnie szczerze wyrażana, to tym bardziej mnie to cieszy.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski wziął udział w lunchu wydanym na cześć Prezydentów przez Premiera Republiki Chorwacji.

Wieczorem, podczas uroczystego obiadu wydanego przez Prezydenta Republiki Chorwacji, Prezydent RP wygłosił – w imieniu wszystkich zaproszonych Prezydentów – toast w języku angielskim, w którym powiedział m.in.

We wish to thank you for your gracious words addressed to us. On behalf of Presidents from  Central European states assembled here,  I wish to express our sense of gratitude for the exceptionally warm welcome accorded to us on hospitable Croatian soil. I think that the Trakoscan Castle,  one of the crown jewels of the Zagorje region, will leave us all with indelible impression of its beauty.

Taking this opportunity, I wish to extend to President Mesić our congratulations  on the official onset of membership negotiations between the EU and Croatia. Your country has entered an important stage of the road leading to the united Europe. We wish Croatia all the best on the road  to the full-fledged membership  in the community.

I have met with the Presidents of Central and Eastern European Countries for the first time ten years ago, in the Polish city of Łańcut. We have gathered in a group of eight, including Ukraine, which was for the first time a special guest of this gathering. Since that time the meetings of Presidents from our region have become a lasting  and valid constituent of the European dialogue. We have significantly enlarged our group. Many of our countries have become members of NATO and the European Union. Others have a proximate membership perspective, like Bulgaria and Romania,  or have just embarked on the road to the EU, like Croatia. We have offered to share our best experiences with countries that do not have a membership perspective in the coming years, like Ukraine. We have started the “Riga Initiative”  to assist countries bordering  the European Union in their efforts to adopt European values and standards. We have been successful with our mission  in advancing democracy and the rule of law.

Today I can look to the past with a sense of pride and satisfaction. For me personally this gathering is the crowning of ten years of my efforts  to promote regional cooperation. This is also my farewell meeting  with this initiative, with many of You. I will bear in mind dozens of bilateral  and multilateral past meetings and visits. Each of those meetings has greatly contributed to the rapprochement between our states and consolidated the sense of confidence in the region. I am proud that I can call all of you friends of mine and friends of Poland.

I wish to assure you that as a former President I will continue my efforts to build prosperity and cooperation in our region. To make the Central and Eastern part of our continent one of the most vital and dynamic parts of integrated Europe. I am saying this with a deep conviction that my successor elected in the course of Polish presidential elections right now,  will also subscribe to these words.

On my own behalf I wish to thank our host and all the leaders assembled here today for those years of unprecedented engagement in regional dialogue and collaboration.

A stable and solidary Central Europe engaged in an ever closer cooperation  is the best endowment that the uniting continent might dream of. This is the message that we must pass to our next generations.

Let me propose the toast:
 - to the health and well-being of our host, President of the Republic of Croatia Mr Stjepan Mesić,
- to the prosperous future  of the Republic of Croatia
 - to an ever-closer cooperation in our region, based on growing confidence and trust,
 - to a safe stable and open Europe.