Prezydent RP Bronisław Komorowski

Organizatorzy i Uczestnicy konferencji

z okazji 25. rocznicy powołania na urząd
ministra spraw zagranicznych RP
profesora Krzysztofa Skubiszewskiego

Wspominamy dziś męża stanu, który 25 lat temu podjął się dziejowej misji. Wybitnego dyplomatę, który stworzył podwaliny suwerennej polityki zagranicznej III Rzeczypospolitej. W rządzie przełomu, kierowanym przez Tadeusza Mazowieckiego, profesor Krzysztof Skubiszewski był jedną z najważniejszych postaci.

Opisując po latach swoje zadania, podsumował je w skromnych, zwięzłych słowach: Polityka zagraniczna rządu Mazowieckiego polegała na wychodzeniu z satelityzmu wobec ZSRR, na normalizacji stosunków z sąsiadami i na wiązaniu się z Zachodem. Musiało to być działanie stopniowe. W czasach wielkiej transformacji porządku globalnego oraz wyzwań, przed którymi stała wówczas Polska, były to osiągnięcia na historyczną miarę.

Polityczne samostanowienie Polski musiało mieć wyraz nie tylko symboliczny. Należało również, przełożyć je na praktykę osiągania konkretnych celów. Trzeba dziś podziwiać odwagę i intuicję premiera Mazowieckiego, że misję tę powierzył wybitnemu prawnikowi międzynarodowemu z Poznania. Szybko okazało się, że profesor Krzysztof Skubiszewski był właściwą osobą do podjęcia tego wyzwania. Udowodnił to już w swoim pierwszym wystąpieniu, kiedy na forum ONZ nowy szef dyplomacji Rzeczypospolitej zapowiedział, że Polska zrywa z myśleniem w kategoriach jałtańskiego podziału Europy i nie będzie respektować logiki stref wpływów.

Lista zasług ministra Krzysztofa Skubiszewskiego jest długa. Współpracując z premierem Tadeuszem Mazowieckim, zainicjował on z polskiej strony demontaż bloku sowieckiego, doprowadzając do rozwiązania Układu Warszawskiego i RWPG. Rozpoczął przebudowę stosunków z ZSRR i Rosją. Jednocześnie uregulował na traktatowej podstawie stosunki z naszymi wschodnimi sąsiadami, którzy uzyskali niepodległość po rozpadzie
Związku Radzieckiego.

Równolegle rozpoczął proces odbudowy pozycji Polski w Europie. Ważnym krokiem na tej drodze było porozumienie z Niemcami oraz koncepcja polsko-niemieckiej wspólnoty interesów w jednoczącej się Europie. Gdy kilka dni temu w Bundestagu mówiłem o polsko-niemieckiej wspólnocie odpowiedzialności, miałem poczucie, że następuje właśnie rozwinięcie koncepcji Krzysztofa Skubiszewskiego i podniesienie relacji polsko-niemieckich na jeszcze wyższe piętro strategicznych celów.

Minister Skubiszewski doprowadził również do przyjęcia Polski do Rady Europy oraz do stowarzyszenia ze Wspólnotami Europejskimi. Zainicjował współpracę subregionalną w Europie Środkowej oraz w ramach Trójkąta Weimarskiego. Podjęte zostały także pierwsze kroki wiodące do członkostwa w NATO i bliskich relacji z USA. To dość, by przyznać Krzysztofowi Skubiszewskiemu miano jednego z założycieli polskiej nowoczesnej niepodległości.

Ta linia w polityce zagranicznej RP obowiązuje do dziś. Kolejne rządy i kolejni ministrowie kroczą drogą nakreśloną przez Tadeusza Mazowieckiego i Krzysztofa Skubiszewskiego.

Cieszę się, że dzisiejsza konferencja jest hołdem złożonym ich dokonaniom oraz refleksją nad kontynuacją ich przesłania. Życzę Państwu owocnej, wartościowej dla Polski, debaty.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Bronisław Komorowski