Uczestnicy uroczystości
wręczenia nagród
w Konkursie „Książka Historyczna Roku”
im. Oskara Haleckiego

Szanowni Laureaci,
Szanowni Panowie Prezesi,
Panie i Panowie!

Serdecznie pozdrawiam uczestników i organizatorów Konkursu „Książka Historyczna Roku” oraz wszystkich Państwa zgromadzonych na uroczystości finałowej. W szczególnie ciepłych słowach, z gratulacjami i wyrazami uznania, chciałbym zwrócić się do bohaterów dzisiejszej gali: laureatów Nagrody im. Oskara Haleckiego. Dziękuję wszystkim, którzy swoją wiedzą, pracą, zaangażowaniem wspierają ten cenny konkurs. Z satysfakcją objąłem nad dzisiejszą uroczystością honorowy patronat.

Idea Konkursu „Książka Historyczna Roku” jest mi bardzo bliska. Pamięć o przeszłości kształtuje nasze wyobrażenia o świecie, tłumaczy, skąd przychodzimy i dokąd zdążamy.

Mamy wprawdzie świadomość, że inspirującej myśli Cycerona o historii jako nauczycielce życia towarzyszy niepozbawiony słuszności sarkazm Hegla, według którego jeśli historia uczy, to tylko tego, że ludzkość niczego się z niej nie nauczyła. Mimo to niezmiennie powraca pragnienie, by w przeszłych zdarzeniach szukać prawdy o nas samych. Nawet w dzisiejszej epoce, skoncentrowanej głównie na bieżących wyzwaniach, trudno uciec od historii. Trudno zanegować, że historia jest rzeczywiście lekcją. Zwłaszcza dla nas, Polaków. Mało jest chyba społeczeństw i narodów, których losy w minionym stuleciu były równie dramatyczne, skomplikowane, ale też pasjonujące.

Jestem wdzięczny organizatorom i jurorom konkursu, że promują Państwo najlepsze publikacje poświęcone historii Polski w XX wieku. Ta nieodległa jeszcze przeszłość, obecna we wspomnieniach starszych generacji, nadal nas porusza, budzi emocje, skłania do pytań czy sporów. Potrzebujemy przekonującego świadectwa i pełnej, zobiektywizowanej prawdy o wydarzeniach minionego stulecia.

Chciałbym serdecznie pogratulować, a zarazem podziękować wyróżnionym autorom oraz wszystkim nominowanym. Są Państwo naszymi przewodnikami w poznawaniu zawiłych historycznych wątków, które składają się na polskie losy. Dzięki temu możemy lepiej rozumieć samych siebie – jako naród i jako jednostki tworzące długi łańcuch pokoleń. Przyczyniają się więc Państwo do pogłębiania polskiej tożsamości. Składam Państwu wyrazy uznania jako Prezydent Rzeczypospolitej, ale także jako historyk potrafiący docenić profesjonalny kunszt, wiedzę i talent.

Cieszy mnie, że Nagroda im. Oskara Haleckiego służy także popularyzowaniu dokonań tej wybitnej postaci. Oskarowi Haleckiemu – znakomitemu historykowi, działaczowi politycznemu, zasłużonemu przedstawicielowi polskiej emigracji – zawdzięczamy m.in. wypromowanie pojęcia Europy Środkowo-Wschodniej. Zrobił on bardzo wiele, by uświadomić światu zachodniemu, jak znaczącą rolę odegrał ten region, w tym także Polska, w dziejach Europy. W jakimś stopniu pochodną tego dokonania jest nasza dzisiejsza międzynarodowa pozycja, zaciekawienie naszymi przemianami i uznanie dla naszych osiągnięć. To dowód, że historia może wpływać na teraźniejszość i przyszłość. Wszystkim laureatom i uczestnikom konkursu, wszystkim autorom i czytelnikom książek poświęconych losom Polaków w XX wieku składam życzenia wspólnego sukcesu. Życzmy sobie, abyśmy potrafili badać polską historię wnikliwie i bezstronnie, żebyśmy umieli zainteresować nią innych i aby lekcja historii dobrze służyła naszej współczesności.