Organizatorzy i Uczestnicy Gali rozdania

Nagród Newsweeka im. Teresy Torańskiej

w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie

W roku obchodów 25-lecia wolności ze szczególną wdzięcznością wspominamy tych, którzy uczestniczyli we wspólnych zmaganiach o suwerenną Polskę. Dziennikarze stanowili wśród nich grupę znaczącą. Tak wielu z nich zapisało piękną kartę w czasach „Solidarności” i później, w stanie wojennym i latach osiemdziesiątych, gdy odmawiali kreowania propagandy, wybierając trudną niezależność i ponosząc koszty tej decyzji. Taka była droga Teresy Torańskiej.

Współpracowniczka paryskiej „Kultury” i Radia Wolna Europa zasłynęła przede wszystkim tomem rozmów z komunistyczną nomenklaturą. Dzięki tej książce poznawaliśmy mechanizmy działania obozu władzy, przede wszystkim jednak czerpaliśmy wiedzę, kim są tytułowi „oni” – ci, którzy milionom Polaków na blisko pół wieku odebrali swobody obywatelskie, wolność słowa i myśli. Po przełomie 1989 roku Torańska pozostała wierna swojemu powołaniu i talentowi. Zachowując przyjaciół oraz zasady, nie zmieniła dystansu do politycznej teraźniejszości. Była tam gdzie „My”, ale umiała wznieść się wyżej i oceniać obiektywnie.

Nigdy nie była obojętna, ale zawsze dociekliwa. Zachowywała niezależność i własny osąd rzeczy. O błędy systemu zawsze pytała ludzi. Przekonywała rozmówcę, że jego życiorys to coś, czym warto się dzielić. A najbardziej ceniła tych, którzy stawiali jej opór, i nie mówiąc tego, co ona chce usłyszeć, odsłaniali rzeczywistość dotąd nieznaną lub niezrozumiałą. Chciała, by zadane przez nią pytania były wyzwaniem do myślenia, a nie prezentacją popularnego wizerunku.

Teresa Torańska stworzyła wybitny styl uprawiania dziennikarstwa. Szacunek dla rozmówcy łączy się w nim z przenikliwą interpretacją jego słów, a rozmowa o sprawach jednego człowieka staje się rozmową o sprawach uniwersalnych. Jej wrażliwość i talent sprawiały, że czytelnik stawał się od razu uczestnikiem tej wyjątkowej rozmowy. Wszystkie jej książki pozostają ważnymi dokumentami naszych czasów.

Z ogromnym uznaniem przyjmuję więc, że jury Nagrody Newsweeka już po raz drugi honoruje autorów prac, spełniających wysokie dziennikarskie standardy. Ufam, że zarówno obecna, jak też następne edycje pozwolą wyłonić i docenić najwybitniejsze style uprawiania nowoczesnej publicystyki. Laureatom i nominowanym składam gratulacje i życzę kolejnych sukcesów.    

Bronisław Komorowski

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej