Uczestnicy
uroczystości odsłonięcia
pomnika Romualda Traugutta
w Żelechowie
Szanowni Przedstawiciele Władz Samorządowych!
Drodzy Uczniowie!
Szanowni Państwo!
Oddajecie dzisiaj hołd Romualdowi Trauguttowi – mieszkańcowi Państwa małej ojczyzny, a zarazem jednemu ze szczególnie zasłużonych przywódców narodowych. W roku obchodów 150. rocznicy jego śmierci oraz zakończenia zbrojnego zrywu, któremu przewodził, staje tu, w Żelechowie, poświęcony mu pomnik. Witam tę inicjatywę z uznaniem i satysfakcją. Jestem przekonany, że będzie to trwały znak szacunku i przywiązania żelechowian do ideałów, którym służył bohaterski przywódca i wódz naczelny Powstania Styczniowego. Może Cię zainteresować Uroczystość odsłonięcia pomnika Romualda Traugutta
Romuald Traugutt dał przykład patriotyzmu opartego nie tylko na porywach uczuć, ale też przemyślanego, konstruktywnego, sprawdzającego się zarówno podczas wojny, jak i w czasie pokoju. Lata później Bolesław Prus, były powstaniec styczniowy, napisał: Prawdziwy patriotyzm nie tylko polega na tym, ażeby kochać jakąś idealną ojczyznę, ale – ażeby kochać, badać i pracować dla realnych składników tej ojczyzny, którymi są ziemia, społeczeństwo, ludzie i wszelkie ich bogactwa. Tak rozumował również Traugutt. Od najmłodszych lat rozmiłowany w polskości, stopniowo dojrzewał do czynnego poparcia ruchu narodowowyzwoleńczego.
Pytany o sens powstania odpowiedział: Ja nie wiem, czy jest sens. Wiem tylko, że jest mus. Dlatego jako przywódca łączył zapał i odwagę romantyków z rozwagą i praktycyzmem pozytywistów. Aż do tragicznej śmierci pozostał wzorem wierności własnym przekonaniom i dążeniom.
Pozostawił po sobie testament życia i zasług, który przez minione 150 lat nie stracił na aktualności. Ożywiał serca i umysły Józefa Piłsudskiego i jego legionistów, obrońców polskich granic w roku 1920 i 1939. Był wzorem do naśladowania podczas zmagań z komunizmem, zwieńczonych zwycięstwem roku 1989. Wszak 25 lat temu, u zarania III Rzeczypospolitej, jako naród wykazaliśmy się mądrością i dojrzałością.
Szukając tego, co dla Ojczyzny najlepsze, nie straciliśmy z oczu tego, co w danej chwili realnie możliwe. Dlatego pamiętne wybory czerwcowe, choć nie w pełni demokratyczne, okazały się dobrze wykorzystaną szansą i prawdziwym przełomem na drodze do wolności. Były tryumfem idei, w imię której Romuald Traugutt stanął do nierównej i na pozór beznadziejnej walki. Idei, którą Wincenty Witos ujął niegdyś w słowa: A Polska winna trwać wiecznie.
Serdecznie dziękuję osobom i organizacjom, staraniem których powstał ten monument. Dziękuję tym starszym, i tym młodszym żelechowianom, którzy się dzisiaj wokół niego zgromadzili. Niech ta podniosła uroczystość zapisze się w historii miasta, niech umocni ducha obywatelskiego i patriotycznego jego mieszkańców.
Gorąco wszystkich Państwa pozdrawiam.
Bronisław Komorowski
Prezydent Rzeczypospoliej Polskiej