Uczestnicy obchodów
70. rocznicy śmierci Jerzego Iwanowa-Szajnowicza
w Republice Greckiej

Szanowni Przedstawiciele Władz Państwowych
Rzeczypospolitej Polskiej i Grecji,
Szanowni Kombatanci i Żołnierze Sił Zbrojnych RP,
Drodzy Rodacy,
Szanowni Państwo – Uczestnicy Uroczystości!

Łączę się myślami z wszystkimi zgromadzonymi w Kesariani – w miejscu, gdzie poniósł tragiczną śmierć Jerzy Iwanow-Szajnowicz. Uroczystości w Atenach to nasz wspólny hołd, składany bohaterowi dwóch narodów: polskiego i greckiego. W 70. rocznicę śmierci Jerzego Iwanowa-Szajnowicza czcimy pamięć legendarnego asa wywiadu, żołnierza polskiej i greckiej, Waszej i naszej wolności.

To dzięki ludziom takim jak On możliwe było zwycięstwo w wojnie, której stawką były losy Europy i świata. Jerzy Iwanow-Szajnowicz poświęcił temu swoje nadzwyczajne talenty i umiejętności, a w końcu własne życie. Cenne informacje, jakie przekazywał aliantom, oraz przeprowadzane przez Niego we współpracy z greckim ruchem oporu brawurowe akcje dywersyjne były dla niemieckich i włoskich okupantów dotkliwymi ciosami. Pochylamy dzisiaj głowy przed zasługami, przed najwyższą ofiarą tego polskiego i greckiego patrioty. Jego postać pozostaje symbolem naszych wspólnych zmagań w obronie najwyższych ludzkich wartości.

Grecy i Polacy są narodami naznaczonymi w sposób szczególny doświadczeniami II wojny światowej. Łączy nas podobieństwo losów. Staliśmy się ofiarami agresji, wymierzonej w naszą niepodległość. Od samego początku do końca wojny Polacy i Grecy konsekwentne uczestniczyli w koalicji antyhitlerowskiej. Mimo potęgi wroga, mężnie i twardo stawiliśmy opór najeźdźcom, doświadczając okupacyjnego terroru i płacąc wielką daninę krwi. Nigdy jednak nie upadliśmy na duchu, nigdy nie zaprzestaliśmy walki o wolność. Na emigracji działały rządy Polski i Grecji, a w obu krajach istniał silny ruch oporu. Z perspektywy tych doświadczeń, które tkwią w bolesnej pamięci, ale są również częścią naszej historycznej tożsamości i źródłem patriotycznej dumy, mamy niewzruszone prawo, by przestrzegać przed tragedią wojny, przed relatywizowaniem historii. Mamy również szczególne powody, aby wspierać dzieło integracji europejskiej, której sednem jest pokój, solidarność w obliczu wyzwań i wspólne kształtowanie przyszłości.

Razem z Państwem składam hołd niezwykłej, heroicznej postaci Jerzego Iwanowa-Szajnowicza. Skłaniam się z najwyższym szacunkiem przed ofiarą wszystkich, którzy walczyli, cierpieli i ginęli w zmaganiach ze złem totalitaryzmu – w Grecji, w Polsce oraz w innych miejscach walki martyrologii. Pragnę serdecznie podziękować przedstawicielom władz państwowych Grecji, przedstawicielom Aten i Salonik oraz greckiemu społeczeństwu za pielęgnowanie pamięci o zasługach Jerzego Iwanowa-Szajnowicza i za upowszechnianie Jego duchowego testamentu. Niech to przesłanie prowadzi nas wspólnie w budowaniu lepszego świata, w umacnianiu jednoczącej się, otwartej i współpracującej Europy.

Bronisław Komorowski

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej