Uczestnicy obchodów

95. rocznicy podpisania traktatu wersalskiego

w Działdowie

95 lat temu, z chwilą podpisania traktatu wersalskiego, istnienie Polski na mapie Europy zostało oficjalnie uznane przez ówczesną międzynarodową społeczność. Ten traktat stanowił gwarancję odrodzenia i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej. Dla ziemi działdowskiej jego rozstrzygnięcia miały wyjątkowo namacalny wymiar. Dzięki włączeniu w granice Rzeczypospolitej, mieszkańcy Działdowszczyzny mogli nareszcie nie tylko czuć się Polakami, pamiętać o polskości i trwać przy niej, ale też z dumą legitymować się polskim obywatelstwem.  

Niepodległa Polska wyrosła nie tylko z czynu legionowego i walki na polach I wojny światowej. Wyrosła także ze skutecznych negocjacji prowadzonych przez ludzi tego formatu co premier Ignacy Jan Paderewski czy Roman Dmowski. Decyzje, które zapadały w Wersalu, zmieniały losy narodów, społeczności i jednostek. Polscy politycy osiągnęli wtedy sukces trudny do przecenienia. Uzyskali międzynarodowe uznanie polskiej podmiotowości, polskich praw i granic. Nie udałoby się to bez wcześniejszego umiędzynarodowienia sprawy polskiej.

Mądrzy patrioci przez całe dekady przekonywali Europę, Stany Zjednoczone, światową opinię publiczną, że sprawa polskiej niepodległości spleciona jest z uniwersalną sprawą wolności i samostanowienia narodów. Ta konsekwentna postawa przyniosła w Wersalu korzystne dla Ojczyzny decyzje.

Naruszenie i ostateczne zerwanie traktatu wersalskiego stanowiło preludium do drugiej wojny światowej. W założonym tu przez Niemców przejściowym obozie zagłady ginęli przedstawiciele lokalnych elit i duchowieństwa, by wymienić tylko nazwiska arcybiskupa Antoniego Nowowiejskiego czy biskupa Leona Wetmańskiego. Rzeczpospolita nigdy nie zapomni bohaterstwa i martyrologii tych wszystkich, którzy nie potrafili i nie chcieli wyrzec się polskiej tożsamości. Tych wszystkich, którzy na Warmii i Mazurach, Pomorzu czy Śląsku, wbrew szykanom, z niezwykłą determinacją trwali przy polskości.

Gorąco dziękuję władzom i społeczności Działdowa za pamięć o roli, jaką w przywróceniu polskiej niepodległości po 1918 roku odegrał traktat wersalski. Współczesna Europa, która przezwyciężyła jałtańskie podziały dokonywane ponad głowami narodów środkowej Europy, jest o wiele bliższa filozofii traktatu wersalskiego, niż to się na pierwszy rzut oka wydaje. Zasady, jakie legły u podstaw Traktatu – uznanie prawa do samostanowienia narodów, respektowanie ich podmiotowości, budowanie ścisłej współpracy międzynarodowej społeczności – są i dziś, jak przed 95 laty, gwarancją bezpieczeństwa i pokoju. Tak dla Europy, jak i dla Rzeczypospolitej!

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Bronisław Komorowski