Wasze Magnificencje! Dostojny Senacie!
Szanowni Pedagodzy, Profesorowie i Nauczyciele Akademiccy! Młodzieży Akademicka! Szanowni Państwo!
Inauguracja roku akademickiego to święto mistrzowskiej relacji pokoleń. Studia to czas formowania więzi, zakorzenienia wartości i głębszego rozumienia obywatelskich zobowiązań. Tym, którzy w tym roku wkraczają na akademicką drogę, życzę, by wybrane kierunki spełniły oczekiwania i nadzieje. Wszystkim studentom, by wyższe wykształcenie, otwierając nowe możliwości, pozwoliło spełnić aspiracje i zagospodarować talenty — z perspektywą znalezienia godnej pracy. Profesorom, wykładowcom, pracownikom uczelni składam wyrazy szacunku, tak potrzebnego dziś naukowym autorytetom.
Polskie uczelnie podlegają dziś wyzwaniom otwartego świata, w którym konkurencyjność jest normą funkcjonowania. Dlatego wspieram, w sposób szczególny, konsolidację uczelni i ośrodków badawczych, wyrażając nadzieję, że przysłuży się ona wzmocnieniu wspólnoty akademickiej. Razem łatwiej sprostać wymaganiom młodych pokoleń i konkurować w światowych rankingach. Istotne jest jednak, by konieczne przemiany systemów godzić z twórczym duchem badań. Zgłębianie procesów zachodzących w świecie wiąże drogi dyscyplin we wspólne cele. Przesadna stabilność nie służy nauce, nadmierna niepewność demotywuje do jej uprawiania. Życzę, by postulat szybkich rezultatów nie zasłaniał długofalowej perspektywy, odległych celów i nie tłumił śmiałych hipotez, które są istotą innowacyjności.
Dumni z sukcesów polskich studentów i badaczy za granicą, dbajmy wspólnie o to, by polskie ośrodki akademickie były przestrzenią wymiany myśli interdyscyplinarnych zespołów międzynarodowych. To, co stworzone u nas, musimy wspólnie czynić uniwersalnym.
Mamy do tego okazję w tym roku akademickim. To 25 lat temu — w 1989 roku — rozpoczęliśmy zagospodarowywanie odzyskanej naszej polskiej wolności. 4 czerwca 2014 roku będziemy więc uroczyście obchodzili Święto Wolności razem z tymi, którzy zdążyli już urodzić się i skończyć studia w wolnym kraju. Apeluję do środowiska akademickiego o dołączenie do wspólnych obchodów. Byśmy mogli w pełni wykorzystać naszą wiedzę o przemianach, a przemiany wykorzystać dla rozwoju wiedzy.
Mamy piękną tradycję oporu przeciw zniewoleniu umysłów. Zwycięstwo nad komunizmem zawdzięczamy też wspaniałym uczonym i badaczom. Zachęcam, by na przestrzeni tego roku przypomnieć tych, którzy tak wiele zdziałali dla polskiej wolności. Sam przytoczę myśl wygłoszoną przez profesora Klemensa Szaniawskiego podczas pamiętnej inauguracji na Uniwersytecie Warszawskim 1 października 1981 roku. Wykład kończył przesłaniem: Plus ratio quam vis – Więcej znaczy rozum niż siła.
Dziś, w wolnym kraju, siła, która płynie z rozumu, powinna służyć umacnianiu pozycji i prestiżu polskich szkół wyższych. Nowoczesna Polska potrzebuje silnych uczelni, gdzie wolność, autorytet i kreatywność są priorytetami. Chciałbym, aby ten rok świętowania wolności był też rokiem mądrości. Byśmy doświadczenie 25-lecia polskich przemian wykorzystali do formowania wartościowych projektów na przyszłość. Aby polskie uniwersytety, politechniki i akademie, rzetelnie promując najlepszych, pozostawały przestrzenią wolności i zyskiwały coraz większy prestiż w konkurencyjnym świecie nauki.