Organizatorzy i Uczestnicy
uroczystości wręczenia nagród

w Konkursie Książka Historyczna Roku imienia Oskara Haleckiego

Panowie Prezesi!

Szanowni Nominowani i Laureaci Nagrody!

Panie i Panowie!

Serdecznie pozdrawiam organizatorów i uczestników gali finałowej trzeciej edycji konkursu imienia Oskara Haleckiego. Na ręce przedstawicieli Instytutu Pamięci Narodowej, Telewizji Polskiej, Polskiego Radia oraz szacownego jury pragnę złożyć podziękowanie za tę cenną inicjatywę kulturalną, którą z przyjemnością i satysfakcją objąłem honorowym patronatem.

O przyjęcie wyrazów uznania i serdecznych gratulacji proszę autorów nagrodzonych i nominowanych publikacji. Dzięki znakomitemu warsztatowi badawczemu i pisarskiemu mogą Państwo dawać wyraz swojemu wielkiemu zamiłowaniu do historii, do zgłębiania i uzupełniania wiedzy o jej zapomnianych kartach. Znam i rozumiem tę pasję badawczą.

Okres studiów w Instytucie Historycznym to dla mnie ważny etap życia. Dzięki wybitnym, niezależnym w swoich historycznych sądach badaczom, ich podręcznikom i monografiom kształtowałem się jako historyk i jako człowiek. Dzisiaj cieszę się ogromnie, że zainteresowanie historią nie maleje. Polacy zawsze, już od czasów Rzeczypospolitej szlacheckiej, chętnie czytali książki historyczne. Dziś również chcą poznawać przeszłość, a zwłaszcza dzieje najnowsze, jeśli tylko są one opisywane zgodnie z rzetelnie prowadzonymi badaniami i w sposób interesujący.

Taka jest też przewodnia idea konkursu, o czym świadczy postać jego patrona Oskara Haleckiego, jednego z najwybitniejszych historyków polskich w XX wieku, który w poprzednim systemie za odwagę głoszenia swoich poglądów został skazany na zapomnienie. Ten wybitny uczony w pewnym sensie sam tworzył historię. Działał na rzecz dobra wspólnego jako członek Naczelnego Komitetu Narodowego, ekspert delegacji polskiej na konferencję wersalską i sekretarz generalny Biura Prac Kongresowych, a następnie jako animator życia akademickiego w II Rzeczypospolitej oraz – już po II wojnie światowej, na emigracji – jako niestrudzony orędownik sprawy polskiej.

Dzięki nagradzanym książkom w konkursie Książka Historyczna Roku mamy szansę dowiedzieć się wreszcie czegoś więcej. Skierować uwagę na obszary, które do niedawna nie tyle nawet stanowiły zaniedbane przez naukę białe plamy, ile wręcz nie mieściły się w sferze zainteresowań historyków. Wszak jeszcze nie tak dawno, zaledwie przed kilkunastu laty taki los dzieliły zarówno dzieje antykomunistycznego podziemia zbrojnego, jak i działalność aparatu bezpieczeństwa.

Po latach zniewolenia odczuwamy głód prawdy, głód wiedzy – szczególnie o najnowszych dziejach Polski. Usuwanie tych białych plam, nowe ustalenia, rzetelne, miarodajne podstawy do analizy współczesnych wydarzeń to bardzo cenny wkład w formację obywatelską Polaków. Wiedza o prawidłowościach i mechanizmach historycznych oraz o ich funkcjonowaniu pozwala lepiej zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość, dostrzec jej złożoność, poznać argumenty, którymi możemy posługiwać się w demokratycznym dyskursie.

Jestem przekonany, że książki nagrodzone w tegorocznej edycji konkursu przyczynią się do pełniejszego zrozumienia otaczającej nas rzeczywistości. Wszystkim tegorocznym laureatom nagród imienia Oskara Haleckiego składam wyrazy najwyższego uznania i serdecznie gratuluję. Dziękuję za Państwa wytrwałość w gromadzeniu i propagowaniu wiedzy oraz życzę wielu nowych sukcesów na tym polu. Dzięki Państwa pracy przywracana nam jest nasza nieodległa, ale wciąż zbyt słabo zbadana historia, i coraz lepiej rozumiemy, że zbiorowa pamięć narodu jest nam potrzebna, że studiując przeszłość, nie tylko poznajemy własną tradycję i tożsamość, ale zarazem uczymy się, jak sami powinniśmy postępować w przyszłości.