Wzmocnienie marki Pomnika Historii, wyróżnienia nadawanego przez Prezydenta RP oraz wykorzystanie tkwiącego w nim potencjału to temat dzisiejszego spotkania w ramach Forum Debaty Publicznej. W dyskusji pt. „Twórczość, dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze bogactwem Polski” weźmie udział Prezydent RP Bronisław Komorowski.
Prezentujemy tekst ministra Macieja Klimczaka poświęcony dzisiejszemy posiedzeniu FDP:
Szanowni Państwo!
Pielęgnacja wartości związanych z dziedzictwem kulturowym i przyrodniczym określa miejsce człowieka w świecie. To ważny przejaw dbałości o narodową tożsamość oraz istotny czynnik rozwoju struktur lokalnych. Na przestrzeni wieków polska kultura odgrywała znaczącą rolę w kształtowaniu narodowego bytu. Powierzono nam niezwykłe bogactwo przyrody i kultury w całej złożoności i różnorodności. Każdy Polak ma swój udział w odkrywaniu tego potencjału. Cechuje nas aktywność w dziedzinie wykorzystywania kulturowych i przyrodniczych zasobów, ale wciąż spotykamy się z trudnościami w określeniu kryteriów, według których można to dziedzictwo należycie oceniać, chronić i rozwijać. Wierzę, iż dzięki podjęciu debaty na ten temat, rozpatrując przedstawione zagadnienia w odniesieniu do polityki, gospodarki, życia społecznego, kultury, edukacji czy mediów, wypracujemy optymalne rozwiązania. Liczę na Państwa propozycje, dzięki którym uda się stworzyć nowoczesny system ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego.
Dzisiejsze Forum Debaty Publicznej w obszarze „Twórczość, dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze bogactwem Polski” koncentrować się będzie na tematyce związanej z Pomnikami Historii.
Zabytek nieruchomy lub park kulturowy może zostać uznany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za Pomnik Historii. Od roku 1994 do chwili obecnej Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wpisał 43 obiekty na listę Pomników Historii. Należy uznać, że obiekt wpisany na tę listę, zostaje włączony do elitarnego grona najważniejszych zabytków o szczególnym znaczeniu. Uznanie obiektu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za Pomnik Historii oznacza zatem nadanie danemu zabytkowi lub parkowi kulturowemu prestiżowej rangi ze względu na jego wartość dla kultury narodowej.
Świadomość społeczna tej rangi, a nawet istnienia Pomników Historii, nie jest wysoka. Uważam, że należy wykorzystać ogromny potencjał tkwiący w tym wyróżnieniu i doprowadzić do tego, aby marka Pomnika Historii została wzmocniona. Działania te należy rozpocząć od integracji społeczności lokalnych wokół tych obiektów. Poczucie więzi społecznych, dumy i odpowiedzialności za Pomniki Historii może stanowić impuls do działalności kulturalnej, rozwoju turystyki, a tym samym przyczynić się do rozwoju gospodarczego regionu. Obiekty te powinny stać się wyjątkowym instrumentem promocji Polski w świecie. Aby tak się stało, Pomniki Historii muszą na stałe zagościć w świadomości – przede wszystkim - Polaków.
Dzisiejsza debata „Pomniki Historii – źródło dziedzictwa kultury” będzie także impulsem do rozmowy na temat zapewnienia odpowiedniego finansowania tych obiektów. Z wielką satysfakcja obserwujemy przykłady dobrych praktyk współpracy na rzecz Pomników Historii; między instytucjami państwowymi, samorządem, sektorem prywatnym, organizacjami społecznymi oraz właścicielami. Chcielibyśmy przyjrzeć się tym mechanizmom, upowszechnić je, ale także rozważyć możliwość udoskonalenia istniejących rozwiązań związanych zarówno z ochroną, jak i finansowaniem oraz promocją Pomników Historii.
Na Forum Debaty Publicznej zaproszeni zostali przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, organizacji społecznych, a także eksperci oraz właściciele i zarządzający Pomnikami Historii. Spodziewam się, że to Gremium, przedstawiając szerokie spektrum poglądów związanych z tematem, zapewni interesującą dyskusję, która pozwoli rozpocząć prace nad efektywnym, nowoczesnym systemem ochrony Pomników Historii.
Maciej Klimczak, Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP