Pałac Prezydencki

Prezydent Bronisław Komorowski podjął decyzję o skierowaniu nowelizacji ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 do kontroli przez Trybunał Konstytucyjny w trybie prewencyjnym. Ustawa ta może ograniczać konstytucyjne zasady dotyczące prawa własności i zaufania obywatela do państwa (art. 2 i art. 64 Konstytucji) oraz naruszać zasadę niedziałania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji).

Celem nowelizacji, którą zbada Trybunał jest wydłużenie czasu stosowania ustawy z 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej przewidującej szczególną procedurę realizacji przedsięwzięć związanych z EURO 2012. Zostały one wymienione w specjalnym rozporządzeniu z 2009 r.

Pomimo zakończenia turnieju część z tych inwestycji jest nadal w budowie, a wobec niektórych nie uzyskano decyzji niezbędnych do rozpoczęcia inwestycji. Uchwalona we wrześniu 2007 r. ustawa o przygotowaniu EURO 2012 wprowadziła szeroki katalog zmian proceduralnych ułatwiających przeprowadzanie wywłaszczeń pod inwestycje związane z organizacją mistrzostw. Przepisy te ze względu na wyjątkową rangę organizowanej imprezy w określonych przypadkach ograniczały konstytucyjne prawo własności. Zakończenie turnieju EURO 2012 sprawia, że zniknęła podstawa stosowania szczególnych regulacji wywłaszczeniowych – przedłużenie ich stosowania mogłoby więc naruszać konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa oraz zasadę chroniącą prawo własności.

Wprowadzone po 2007 r. nowe regulacje ustawowe ułatwiają prowadzenie inwestycji o kluczowym znaczeniu dla państwa – takich jak np. lotniska, linie kolejowe czy drogi szybkiego ruchu. Wprowadzono także dla takich inwestycji, o ważnym znaczeniu gospodarczym szczególne zasady wywłaszczania nieruchomości.  Dzięki temu przedsięwzięcia z listy związanej z przygotowaniami do EURO 2012, których realizacja nie została rozpoczęta będą mogły skorzystać z szeregu ułatwień wprowadzonych na mocy innych uchwalonych w międzyczasie ustaw.

Skierowana do Trybunału nowelizacja ustawy została uchwalona w dniu 31 sierpnia 2012 r., a miałaby obowiązywać od dnia 8 czerwca 2012 r. – wzbudza to wątpliwości co do jej zgodności z konstytucyjną zasadą niedziałania prawa wstecz.

Kancelaria Prezydenta RP sygnalizowała Marszałek Sejmu swoje wątpliwości dotyczące tej ustawy.