13 sierpnia 2008 r. w Rymanowie odbyły się uroczystości upamiętniające dramat społeczności żydowskiej z Rymanowa, wywiezionej w 1942 r. do obozu zagłady w Bełżcu. W uroczystościach wzięli udział: przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP, przedstawiciele ambasady Izraela w Polsce, konsul generalny USA w Krakowie oraz samorządowcy. W imieniu Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego został złożony wieniec na stacji kolejowej Wróblik Szlachecki, z której 12 sierpnia 1942 r. wywieziono rymanowskich Żydów do Bełżca.

Podczas uroczystości został także odczytany list Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ewy Junczyk-Ziomeckiej.

Przekazujemy treść listu:

„Szanowni Państwo, Mieszkańcy i Gospodarze Rymanowa, Dostojni Goście, nie ma już Żydów w Rymanowie, ale czujemy, że są. W murach, w restaurowanych budowlach. W naszej pamięci. Z około dwóch tysięcy osób narodowości żydowskiej, które mieszkały tu przed wojną, nie ocalał nikt. Pozostało dziedzictwo, które pielęgnujemy.

Pierwsze wzmianki, dotyczące obecności osadników żydowskich na tych terenach, sięgają początku XVI w. Dogodne warunki sprawiały, że kwitł handel, rozwijała się żydowska kultura. Ziemia Rymanowska stała się drugą ojczyzną dla wielu Żydów, którzy po latach tułaczki odnaleźli miejsce dla odpoczynku.

Oni sami doszukiwali się w wyrazie „Polska” ukrytego znaczenia. Wedle legendy, przekazanej przez Abrahama J. Heschela, nazwa „Polska” miała być pochodną hebrajskiego zwrotu „po-lin”, to znaczy „tu zamieszkaj”. W Rymanowie urodził się późniejszy laureat Nagrody Nobla – Isidor Isaac Rabi. Na tutejszym kirkucie zostali pochowani wielcy cadykowie: Menachem Mendel oraz Cwi Hirsch. Oba groby są dziś celem pielgrzymek Żydów z wielu krajów.

Świat Rzeczpospolitej wielokulturowej przestał istnieć w 1939 roku. Ostatnia wojna światowa przyniosła zagładę setek tysięcy Żydów z całej Europy. 13 sierpnia 1942 r. Niemcy postanowili zlikwidować rymanowskie getto. Zginęli wówczas niewinni ludzie.

Miała zginąć także pamięć o żydowskich mieszkańcach tych ziem – o ich religii, kulturze i obyczajach. Aby zatrzeć ślady, naziści wysadzali synagogi, niszczyli cmentarze. Tak było i w Rymanowie. Dewastowano pomniki stanowiące ślad kilkusetletniej obecności Żydów w Polsce.

W latach powojennych wspaniała synagoga, kirkut i pałac rabinacki popadały w ruinę. Dziś Rymanów to na szczęście zupełnie inne miejsce. Po wielu latach, jakie minęły od czasu wojny, pamięć o rymanowskich Żydach jest tu żywa. Znów wspomina się współziomków, którzy przez kilka stuleci tworzyli świetność tego miasta. Przybywają tu chasydzi z całego świata, by przy znajdujących się na kirkucie ohelach szukać duchowego wsparcia. Remontowana jest jedna z najwspanialszych synagog, jakie powstały na ziemiach polskich. Dzięki staraniom wielu osób – Żydów i nie-Żydów – pamięć została uratowana. Udało się ocalić od zapomnienia bogatą historię naszych starszych w wierze braci.

W imieniu Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego i własnym przekazuję wszystkim Państwu wyrazy uznania za współpracę, której owocem jest to spotkanie. Dzisiejsza uroczystość w Rymanowie oraz wiele podobnych w różnych miejscach Polski to znak odzyskiwania zerwanych więzi z przeszłością. Dbałość o dziedzictwo sąsiadów i przodków staje się symbolicznym aktem wzajemnego szacunku, niezbędnego do budowania lepszego świata dla nas i następnych pokoleń.”