Menu rozwijane

13 marca 2008
13 marca 2008 roku na waszyngtońskim Kapitolu zostały złożone oświadczenia przed amerykańską Komisją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w sprawie dotacji dla Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie. W posiedzeniu udział wzięła Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ewa Junczyk-Ziomecka.

Przekazujemy treść oświadczenia Pani Minister:

„Szanowni Członkowie Komisji,

Dziękuję przewodniczącemu Alcee Hastings’owi oraz współprzewodniczącemu Benowi Cardinowi za zajęcie się tą ważną sprawą i za zaproszenie mnie na Kapitol. Chciałabym także wyrazić swoją wdzięczność dla kongresmana Chrisa Smitha i senatora Menedeza za wprowadzenie ustawodawstwa wspierającego budowę Muzeum Historii Żydów Polskich. Chcę dodać, że polskie władze doceniają ogromną rolę i zasługi Komisji Helsińskiej dla rozwoju demokracji i poszanowania praw człowieka.

To ogromny przywilej - mieć możliwość reprezentowania nowej, demokratycznej Polski z jednym z jej najważniejszych edukacyjnych projektów - Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie.

Wystarczy przypomnieć jak Warszawa wyglądała w 1945 r., w chwili zakończenia drugiej wojny światowej, żeby zdać sobie sprawę, że żadne inne miasto nie doznało tak ogromnych zniszczeń spowodowanych jego obroną a potem w wyniku celowego burzenia, dom po domu, przez niemieckie siły okupacyjne. Wraz z nadejściem „wyzwolicieli” Polski, niestety nie Amerykanów lecz Sowietów, nastąpił inny typ destrukcji. Mam tu na myśli wymazywanie prawdy z historii, manipulację przeszłością, i narzucanie komunistycznej ideologii pod czujnym okiem cenzury.

Przez prawie 60 lat trzy pokolenia Polaków czekały, kiedy będą mogły odzyskać tożsamość swojego kraju. Kiedy dokonały się polityczne i społeczne zmiany na przełomie 1989 i 1990 r. system komunistyczny upadł, umożliwiając powstanie i rozwój demokratycznych struktur - niemożliwe stało się możliwe. Jedną z takich „niemożliwych” idei było rozpoczęcie prac nad stworzeniem Muzeum Historii Żydów Polskich.

Demokratyczne przemiany w Polsce objęły także społeczność żydowską w Polsce. Jej przedstawiciele prosili mnie, abym przekazała Państwu, że w Polsce są Żydzi. Podczas gdy ich liczba jest niewielka - ok. 15 tysięcy - to świadomość ich istnienia jest w społeczeństwie duża. Holokaust spowodował, że z 3,5-milionowej przedwojennej społeczności żydowskiej pozostała garstka. I to właśnie jest jeden z powodów budowy Muzeum, przedstawiającego historię tak licznej przez wieki społeczności żydowskiej w Polsce.

Budujemy Muzeum Historii Żydów Polskich by przypomnieć, co jest polskim dziedzictwem, rozwijającym się przez wieki przed Holokaustem. A jest to spadek po polskich Żydach, z którymi dzieliliśmy ziemię - nie jak z nieproszonymi gośćmi, lecz jak z partnerami we wspólnej historii.

Część naszych dziejów jest związana z opresjami i niesprawiedliwością - Muzeum udokumentuje również te fakty z przeszłości. Nie możemy przywrócić do życia ofiar, ani cofnąć zła, które zostało im wyrządzone. To, co możemy zrobić, to przypominanie imponującej żydowskiej historii. Prezydent RP Lech Kaczyński podkreślał już przy wielu okazjach, że „nie ma historii Polski bez historii polskich Żydów”.

Muzeum, jako instytucja kultury została powołana w wyniku porozumienia podpisanego 25 stycznia 2005 roku przez polskiego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy Lecha Kaczyńskiego - obecnie Prezydenta RP, a także przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny.

To pierwsza tego typu instytucja w nowej Polsce, oparta na partnerstwie publiczno-prywatnym. Jednostki administracji publicznej wraz z organizacją pozarządową połączył wspólny cel, jakim jest edukacja przyszłych pokoleń w duchu tolerancji, szacunku i zachowania pamięci. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, tak jak i przedstawiciele miasta stołecznego Warszawy, zobowiązali się do wniesienia wkładu finansowego w budowę Muzeum, podczas gdy Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny zaoferowało partycypowanie w przyszłych kosztach funkcjonowania wystaw stałych, a także nowych projektów edukacyjnych.

Od momentu podpisania porozumienia został powołany nowy rząd, wybrany nowy Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej oraz nowa Prezydent miasta stołecznego Warszawy. Wszyscy, poprzedni i obecny Prezydent RP, poprzedni i obecni przedstawiciele polskiego rządu i lokalnych samorządów, popierają projekt.

Jak zadeklarowała Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, Hanna Gronkiewicz-Waltz: „budowa Muzeum Historii Żydów Polskich jest priorytetowym projektem władz Miasta Warszawy”. Publiczni partnerzy: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz władze stolicy potwierdzili udział publicznych pieniędzy w budowie budynku, mimo znacznego wzrostu kosztów. Muzeum jest zobowiązaniem, które łączy ponad podziałami politycznymi. Jednocześnie pragnę zaznaczyć, że władze polskie popierają budowę muzeum, ale nie kontrolują merytorycznej zawartości. Żaden naród poza amerykańskim, nie jest w stanie zrozumieć tego osiągnięcia, które Polska uzyskała w ostatnich 20 latach, po niemal 50 latach bezustannej i wszechobecnej komunistycznej kontroli.

Muzeum jest usytuowane w sercu byłej dzielnicy żydowskiej - od 1940 do 1943 roku będącą również warszawskim gettem, zamienionym po powstaniu w getcie w morze ruin. Te ruiny stanowiły krajobraz Warszawy w okresie mojego wczesnego dzieciństwa i były miejscem zabaw w połowie lat pięćdziesiątych, kiedy odbudowywano pierwsze domy.

Wypełniony światłem budynek będzie położony naprzeciwko istniejącego Pomnika Powstania w Getcie Warszawskim - jednego z dwóch powstań wznieconych podczas II wojny światowej w Warszawie. Znaczenie tego miejsca, jego historyczna waga i moc, z jaką przemawia do odwiedzających i ludzi, którzy tam żyją, jest jedną z podstaw przyszłego muzeum.

Żadna wizyta w Warszawie, a także w Polsce nie będzie kompletna bez odwiedzenia Muzeum Historii Żydów Polskich. Jest to pierwsza i jedyna instytucja, która skupia się na historii polskich Żydów i obok Amerykańskiego Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie, Żydowskiego Muzeum w Berlinie, Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie i Beth Hatefutsoth - Muzeum Diaspory Żydowskiej w Tel Avivie, jest jedną z najważniejszych instytucji koncentrujących się na tematyce żydowskiej. To, co czyni Muzeum Historii Żydów Polskich unikatowym to fakt, że przez prawie tysiąc lat na polskich ziemiach Żydzi pielęgnowali swoją kulturę i religię, kultywowali dziedzictwo, które jest częścią dziedzictwa Polski, Europy i świata.

Panie Przewodniczący, Dostojni członkowie Komisji,

wierzę, że Muzeum będzie łączyło ludzi wokół wspólnej wartości jaką jest poszanowanie innych kultur, dążącej do współistnienia i przezwyciężania rasizmu, antysemityzmu i ksenofobii.

Bardzo Państwu dziękuję”.

Po swoim wystąpieniu Minister Junczyk-Ziomecka przekazała Komisji pisemne oświadczenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego oraz Prezydenta Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz - publicznych partnerów budowy Muzeum Historii Żydów Polskich.

Wygłoszenie oświadczeń uczestników posiedzenia miało na celu uzyskanie poparcia Senatu Stanów Zjednoczonych dla „Aktu wsparcia dla Muzeum Historii Żydów Polskich”, przegłosowanego przez Izbę Reprezentantów w listopadzie 2007 roku. Przyjmując ten akt autorstwa kongresmana Chrisa Smitha, rząd Stanów Zjednoczonych zobowiąże się do pomocy finansowej w wysokości 5 mln dolarów na budowę Muzeum Historii Żydów Polskich z budżetu Stanów Zjednoczonych. Po akceptacji Senatu Stanów Zjednoczonych ustawa zostanie przekazana do podpisu Prezydentowi G.W Bushowi.

Muzeum Historii Żydów Polskich będzie jedynym w skali światowej muzeum opowiadającym historię polskich Żydów od czasów średniowiecza aż po czasy współczesne. Będzie edukacyjnym i kulturalnym centrum poświęconym bogatemu dziedzictwu polskich Żydów. Szacuje się, że corocznie Muzeum odwiedzi około 500 tyś. zwiedzających. Celem Muzeum jest upamiętnienie 1000 lat historii Żydów w Polsce, a także uczczenie 3 mln polskich Żydów, którzy zginęli podczas II wojny światowej.