8 października 2008 r. w Belwederze odbyła się uroczystość pośmiertnego przyznania Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski Jadwidze Malkiewicz, zasłużonej dla niepodległości Polski, represjonowanej przez reżim komunistyczny.

W imieniu Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego odznaczenie przekazała Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Ewa Junczyk-Ziomecka. Odebrali je synowie: Krzysztof Malkiewicz - autor filmu „Śledztwo”, nakręconego na podstawie pamiętnika matki więzionej w latach 1947-1955 na Mokotowie, w Fordonie, w Inowrocławiu i w Krakowie, wykładowca California Institute of the Art – School of Film/Video oraz Andrzej Malkiewicz - wieloletni wykładowca na wydziale historycznym Uniwersytetu Edynburskiego w Szkocji.

Zwracając się do zebranych Minister Ewa Junczyk-Ziomecka zwróciła uwagę, że w ten symboliczny sposób należy przypomnieć los matki i kobiety, która doświadczyła aresztowania przez gestapo, więzienia w Krakowie na Montelupich, a po zakończeniu wojny aresztowania przez UB. Pani Minister wyraziła nadzieję, że film „Śledztwo”, nakręcony przez syna Krzysztofa będzie pokazywany również w szkołach, gdyż opowiada o losach Polski, polskich kobiet i ich rodzin. Przypomniała, że w maju 2007 roku Prezydent RP Lech Kaczyński po raz pierwszy spotkał się i odznaczył kobiety, które w trakcie swojego macierzyństwa doświadczyły okrucieństwa więziennych realiów reżimu komunistycznego. Na zakończenie Minister Ewa Junczyk-Ziomecka podziękowała prof. Barbarze Otwinowskiej za jej ogromny wkład w utrwalanie pamięci o losach kobiet – więźniów politycznych oraz wszystkim obecnym na uroczystości.

Krzysztof Malkiewicz przypomniał, iż jego matka, była osobą niezwykle skromną i silną duchem. Jej historia była tragicznym przykładem życia w XX wieku. Jerzy Stępowski nazwał ten czas „historią spuszczoną z łańcucha”. Matka przeżyła dwie wojny światowe, dwa totalitaryzmy. „Jeżeli uważamy, że jej życie to „droga”, to „jej droga” była bardzo kamienista. Dlatego dzisiejszy dzień jest dla mnie i całej mojej rodziny niezwykle ważny – dzień, w którym została nagrodzona, wyróżniona, a przede wszystkim niezapomniana.”

Prof. Barbara Otwinowska, wydawca antologii poezji więziennej „Przeciwko złu”, współautorka wspomnień i biogramów kobiet więzionych w okresie 1944-1958 „Zawołać po imieniu – księga kobiet więźniów politycznych”, przypomniała, że lata PRL-u wymazywały wiedzę na temat tragicznych czasów stalinizmu. Podkreśliła, że działalność Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w dużej mierze przyczyniła się do przywrócenia pamięci o tamtych czasach.

***

Jadwiga Malkiewicz – urodziła się i wychowała w Krakowie. Była starszą siostrą Adama Doboszyńskiego, działacza ruchu narodowego. Już w okresie międzywojennym zaangażowana w działalność patriotyczną. W okresie okupacji niemieckiej aresztowana przez Gestapo i więziona w Krakowie na Montelupich. Po wojnie zaangażowana w działalność niepodległościową. We wrześniu 1947 r. aresztowana przez UB w związku z uwięzieniem jej brata Adama, który w procesie pokazowym w lipcu 1949 r. został skazany na karę śmierci i zamordowany w więzieniu na Mokotowie. Po trzech latach ciężkiego śledztwa w Krakowie oraz w Warszawie na Koszykowej i Rakowieckiej, połączonego z torturami i szykanami, została skazana przez WSR w Warszawie w styczniu 1951 r. na 10 lat więzienia, m.in. pod zarzutem udzielania pomocy bratu. Po blisko 8 latach pobytu w więzieniach komunistycznych w Krakowie na Montelupich, w Warszawie na Rakowieckiej oraz w Fordonie i Inowrocławiu, została zwolniona warunkowo w sierpniu 1955 r. Z powodu wojny, okupacji sowieckiej i wieloletniego więzienia była rozdzielona na kilkanaście lat z mężem i starszym synem Andrzejem, którzy przebywali w Wielkiej Brytanii oraz z młodszym synem Krzysztofem, który w czasie jej uwięzienia przebywał w Polsce. W 1957 r. wraz z nim zdołała wydostać się za „żelazną kurtynę” i po latach rozłąki połączyć z resztą rodziny w Wielkiej Brytanii. Zmarła w styczniu 1986 r. w Londynie, gdzie spędziła ostatnie lata życia. Swoją historię utrwaliła we wspomnieniach wydanych w Warszawie w 1987 r. i w Krakowie w 1994 r., a jej syn Krzysztof na podstawie tych wspomnień nakręcił poruszający film dokumentalny pt.: „Śledztwo”.