20 maja 2008 roku w Łosicach odbyła się uroczystość wręczenia orderów i odznaczeń Kustoszom Pamięci – osobom zasłużonym za wybitne zasługi w upowszechnianiu wiedzy o wielokulturowym dziedzictwie Polski, za działalność na rzecz ochrony i renowacji zabytków kultury żydowskiej, a w szczególności za zaangażowanie w dzieło odnowy żydowskich cmentarzy.

Postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 16 maja 2008 roku odznaczeni zostali:

Krzyżem Oficerskim
Orderu Odrodzenia Polski
1. Bartnik Ernest Aleksy
2. Brochwicz-Lewiński Wojciech Roman
3. Krawczyk Monika Maria
4. Omasta Stefan Andrzej

Krzyżem Kawalerskim
Orderu Odrodzenia Polski
5. Kobyliński Janusz Stanisław
6. Majcher Marcin Zbigniew
7. Sulińska Stefania
8. ks. Szczerek Stanisław
9. Zatorski Jarosław Jerzy
10. ks. bp Zimowski Zygmunt

Złotym Krzyżem Zasługi
11. Klauzińska Kamila
12. Kulas Tadeusz
13. Szychman-Dziewulska Aleksandra Natalia

obywatel Stanów Zjednoczonych Ameryki

Krzyżem Oficerskim
Orderu Zasługi
Rzeczypospolitej Polskiej
14. Weinberg Norman L.

Podczas obchodów przedstawiciel Biura Inicjatyw Społecznych Kancelarii Prezydenta RP odczytał list Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Ewy Junczyk-Ziomeckiej do uczestników i organizatorów uroczystości rededykacji cmentarza żydowskiego w Łosicach. Przekazujemy treść listu:

„Szanowni Państwo!

W przedwojennej Polsce istniało ponad tysiąc żydowskich cmentarzy. Nekropolie te były śladem kilkusetletniej obecności Żydów w kraju, który stał się dla nich drugą ojczyzną. Położone były nierzadko w sąsiedztwie cmentarzy chrześcijańskich czy muzułmańskich i wspólnie tworzyły obraz Rzeczpospolitej wielokulturowej.

Cmentarze żydowskie, miejsca święte i nienaruszalne, na których kamienne macewy symbolizowały obecność śmierci w życiu człowieka, znajdowały się w całej Polsce, m. in. w Łosicach, Mordach i Sarnakach.

Ostatnia wojna światowa przyniosła nie tylko zagładę Żydów. Miała zginąć także pamięć o ich religii, kulturze i obyczajach. Aby zatrzeć ślady żydowskiej obecności naziści rozpoczęli dewastację nekropolii. Niszczono pomniki, nagrobki, łamano macewy i brukowano nimi drogi. Układano je napisami do ziemi, aby nikt nie wydobył znaczenia słów. W ten sposób naziści chcieli wymazać z pamięci imiona i nazwiska zmarłych. Lata powojenne również nie były łaskawe dla tego miejsca. Nikt nie interesował się zagrzebanymi w ziemi tablicami.

Dzięki staraniom wielu osób – Żydów i nie-Żydów – pamięć została uratowana. Udało się wydrzeć macewy ziemi, nie skazywać na zapomnienie bogatej historii polskich Żydów. Dziś w dowód uznania i wdzięczności za działalność na rzecz odzyskiwania wspólnego polsko-żydowskiego dziedzictwa Prezydent RP Lech Kaczyński postanowił uhonorować odznaczeniami Kustoszy Pamięci.

Chcę w tym miejscu podziękować zespołowi Poland Jewish Cemeteries Restoration Project, a w szczególności Panu Normanowi L. Weinbergowi oraz Panu Stefanowi Omaście. Dziękuję Burmistrzowi Łosic, Panu Januszowi Kobylińskiemu, członkom Ziomkostwa Żydów Łosickich w Ameryce, miejscowym przedsiębiorcom i wolontariuszom.

Cieszy fakt, iż projekt zyskuje coraz więcej sojuszników wśród młodzieży. W imieniu Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego i własnym przekazuję wszystkim Państwu wyrazy szacunku i uznania za współpracę, której owocem jest dzisiejsza uroczystość.

Przedsięwzięcia, mające na celu ocalenie od zapomnienia żydowskich nekropolii, wymagają zrozumienia i mądrości lokalnych władz, organizacji, nauczycieli, a także zwykłych ludzi wrażliwych na prawdę. Głęboko wierzę w to, iż opieka nad żydowskimi cmentarzami jest istotnym elementem odzyskiwania pamięci wspólnej zarówno dla nas obecnych, jak i dla przyszłych pokoleń.”