4 grudnia 2009 r. Prezydent RP Lech Kaczyński skierował list do uczestników i organizatorów Międzynarodowej Konferencji Naukowej poświęconej 300. rocznicy śmierci hetmana Iwana Mazepy organizowanej przez Centrum Kultury Ukraińskiej „Ucrainicum” Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie. List odczytał Zastępca Dyrektora Biura Spraw Zagranicznych Kazimierz Kuberski. Przekazujemy treść listu:

Organizatorzy i Uczestnicy
Międzynarodowej Konferencji Naukowej
poświęconej 300. rocznicy śmierci
hetmana Iwana Mazepy

Centrum Kultury Ukraińskiej „Ucrainicum”
na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim

Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam organizatorów i uczestników międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej 300. rocznicy śmierci hetmana Iwana Mazepy. Witam gości z zagranicy, w szczególności z Ukrainy, reprezentujących uniwersytety i instytucje naukowe. Obecność tak znakomitych badaczy historii nadaje temu spotkaniu wysoką rangę. Spotykają się Państwo, aby dyskutować o osobie, która odegrała szczególną rolę w dziejach Polski i Ukrainy, wywierając także znaczący wpływ na wydarzenia rozgrywające się w naszej części Europy na przełomie XVII i XVIII wieku.

Konferencja ma przybliżyć nam postać tego wybitnego działacza politycznego i wojskowego, zabiegającego o autonomię i niezależność kozaczyzny. Skomplikowana biografia, dzieje zmiennych koncepcji politycznych, sojuszy i porozumień, trudne wybory, wobec których stawał hetman Iwan Mazepa – wszystko to współtworzy portret polityka wybitnego, znacznie wyprzedzającego swoje czasy. Jego nadrzędnym celem stała się wolność i niezależność ojczystej ziemi. Krainą tą, przez lata wchodzącą w skład wielonarodowej Rzeczypospolitej, były żywo zainteresowane wszystkie ościenne mocarstwa. To tam przenikały się również wpływy kulturalne wielu narodów, czerpiących nawzajem ze swoich tradycji i zwyczajów. Iwan Mazepa był człowiekiem o szerokich horyzontach, wykształconym i otwartym na nowe idee.

Rola, jaką odegrał w polityce i historii ówczesnych państw i narodów została doceniona w kulturze europejskiej. Wybitne utwory poetyckie, muzyczne i malarskie poświęcili mu twórcy z Europy Wschodniej i Zachodniej. Postać Iwana Mazepy znacząco wpływa również na świadomość historyczną współczesnych Ukraińców, czego dowodem jest chociażby powstały niedawno film pod tytułem „Modlitwa za hetmana Mazepę”.

Wydarzenia, w których czynnie brał udział hetman Iwan Mazepa ukazują nam złożony i wieloaspektowy charakter Europy. Mówiąc dzisiaj o zjednoczonej Europie myślimy przede wszystkim o Unii Europejskiej, a tymczasem już przed wiekami między różnymi częściami naszego kontynentu istniały silne więzi polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturalne.

Na konferencji w Lublinie spotykają się badacze z różnych stron Polski, a także z kilku państw europejskich. Świadczy to o znaczeniu tamtego okresu w historiografii europejskiej. Jestem przekonany, że ta ważna i potrzebna konferencja przyczyni się do pogłębienia refleksji nad dziejami Polski, Ukrainy i całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej.

Życzę Państwu owocnych obrad, inspirującej wymiany myśli oraz wielu miłych wspomnień z pobytu w pięknym Lublinie.