Organizatorzy i Uczestnicy
akademii poświęconej 90. rocznicy
polsko-ukraińskiego sojuszu
Józefa Piłsudskiego i Semena Petlury
w Centrum Kultury Ukraińskiej UCRAINICUM
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

Szanowni Państwo!

Pragnę przekazać serdeczne pozdrowienia organizatorom i uczestnikom uroczystości upamiętniającej 90. rocznicę sojuszniczego układu między Rzecząpospolitą Polską a Ukraińską Republiką Ludową zawartego 21 kwietnia 1920 roku.

Dla uczczenia rocznicy podpisania tak ważnego w dziejach stosunków polsko-ukraińskich dokumentu kierownictwo Centrum Kultury Ukraińskiej UCRAINICUM Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II wybrało dzień imienin Józefa Piłsudskiego. Ówczesny Naczelnik Państwa, Marszałek Józef Piłsudski, był bowiem w Polsce głównym orędownikiem i twórcą porozumienia między Polakami i Ukraińcami, narodami, które w przeszłości dzieliło wiele konfliktów.

Polsko-ukraińskie porozumienie z 1920 roku, do którego doprowadziły długie i trudne negocjacje i które poprzedzone było – o czym musimy pamiętać – konfliktem zbrojnym, ustanowiło przyjacielskie i sojusznicze relacje między Polską a Ukraińską Republiką Ludową. Sojusz, zrodzony w obliczu bolszewickiego zagrożenia, przynieść miał odbudowę państwowości ukraińskiej. Po początkowych zwycięstwach, okupionych braterską daniną krwi, armie polska i ukraińska zmuszone były do wycofania się. Natarcie sił sowieckich zatrzymano dopiero pod Warszawą, w sierpniowej bitwie, którą uznano później za jedną z najważniejszych batalii świata. Na bitewnych polach pod Lwowem, Radzyminem, nad Niemnem uratowano przed komunistyczną rewoltą Europę, uratowano Polskę. Jednak zwycięstwo to nie przyniosło wolności Ukrainie. Większość ukraińskich ziem na siedemdziesiąt lat znalazła się w posiadaniu totalitarnego mocarstwa: sowieckiej Rosji.

Życie bohaterów polskiego i ukraińskiego narodu potoczyło się odmiennie. Józef Piłsudski umierał w wolnej Polsce, otoczony szacunkiem znaczących grup społecznych. Niemal dziesięć lat wcześniej, zaznawszy goryczy emigracyjnego losu, zginął Semen Petlura, zamordowany przez sowieckiego agenta. Znajdujemy jednak analogię w dziejach pośmiertnych obu mężów. W Polsce komunistycznej i na sowieckiej Ukrainie ukazywano ich jako postacie, które odegrały niesłychanie negatywną rolę w dziejach obu narodów. Ich sukcesy miały zostać zapomniane, przetrwać miała tylko „czarna legenda”.

I Polska, i Ukraina dopiero dzisiaj, po odzyskaniu suwerenności, mogą oddawać należny hołd tym dwóm wielkim ludziom. Dla współczesnych stosunków polsko-ukraińskich jest niezwykle ważne, że Józef Piłsudski i Semen Petlura to nie tylko przywódcy swoich narodów w kluczowych momentach dziejów, ale także twórcy sąsiedzkiego porozumienia, które przeszło do historii pod ich nazwiskami. Uznać ich możemy za patronów przyjacielskich związków między Rzecząpospolitą Polską i Ukrainą obecnej doby.

Pragnę złożyć wyrazy uznania organizatorom dzisiejszej uroczystości za przypomnienie ważnych wydarzeń z 1920 roku. Jestem przekonany, że czyny i zasługi Józefa Piłsudskiego i Semena Petlury jak były w przeszłości, tak i dla współczesnych pokoleń Polaków i Ukraińców pozostaną wzorem patriotyzmu, szacunku dla najwyższych wartości i politycznej roztropności.

Lech Kaczyński

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej