Uczestnicy i Organizatorzy
uroczystych obchodów
560. rocznicy przyłączenia Warmii do Polski w Braniewie

Szanowni Państwo, Drodzy Rodacy,

z okazji jubileuszu 560–lecia włączenia ziemi warmińskiej do państwa polskiego proszę o przyjęcie najserdeczniejszych życzeń i pozdrowień. Niech bogate, wielowiekowe, chwilami dramatyczne i niezwykle pouczające dzieje Państwa małej ojczyzny będą dla mieszkańców Warmii źródłem dumy oraz zachętą do dalszej owocnej służby i pracy na rzecz dobra wspólnego, dla wywyższenia i pomyślności naszej wielkiej, wspólnej Ojczyzny – Polski. Niech głęboka więź z tym przepięknym regionem skłania Państwa do aktywnego udziału w sztafecie pokoleń, które od stuleci broniły go, zagospodarowywały, dbały o jego skarby kultury i unikalne zasoby przyrodnicze.

Warto przypomnieć, że w tym roku przypada także rocznica innego brzemiennego w skutki wydarzenia: 800 lat temu książę Konrad I, szukający ochrony przed wojowniczym plemieniem Prusów, sprowadził zakon krzyżacki na ziemie chełmińską i michałowską. Krzyżacy już wtedy mieli silne ambicje świeckie. Marzenie o własnym państwie i chciwość sprawiły, że zakonną dewizę „Pomagać, leczyć i bronić” zastąpił anty–etos Raubritterów, rycerzy–rabusiów: zabijać, podbijać i bogacić się – ogniem i mieczem, okrucieństwem i wiarołomstwem. Dlatego cezura historyczna, którą upamiętniają dzisiejsze uroczystości, należy do szczególnie ważnych wydarzeń w dziejach Europy Środkowej. Oto bowiem rok Pański 1466 zapisał się w nich zwycięstwem Królestwa Polskiego nad państwem krzyżackim w wojnie trzynastoletniej i zawarciem II pokoju toruńskiego.

W traktacie tym znalazły się słowa: „Zgodziliśmy się również, że kościół warmiński i jego biskup każdorazowy ze swą czcigodną kapitułą warmińską odtąd i nadal pozostawać będą pod władzą, w poddaństwie i pod protekcją wspomnianego pana Kazimierza króla i następców jego, królów, i Królestwa Polskiego ze wszystkimi swymi grodami, miastami, miasteczkami i twierdzami, mianowicie Lidzbarkiem, Braniewem, Ornetą, Jezioranami, Olsztynem, Dobremmiastem, Melzakiem (Pieniężnem), Fromborkiem, Biskupcami, ze wszystkimi okręgami, szlachtą, wasalami, wsiami, przynależnościami i przyległościami swymi. A my, Ludwik mistrz, i następcy, komturowie i Zakon wyraźnie wyrzekamy się władzy nad nim, jego poddaństwa i protekcji nad nim, a wszelkie prawo, które nam w jakikolwiek sposób przysługiwało dotąd wobec wspomnianego kościoła, biskupstwa i kapituły, w całej pełni przelewamy [i] przenosimy niniejszym na wspomnianego najjaśniejszego króla pana Kazimierza, następców jego, królów, i Królestwo Polskie”.

Tym samym Warmia – odtąd polskie księstwo – została uwolniona od wpływów kultury ukształtowanej pod krzyżackim jarzmem. Braniewo – najstarsze, stołeczne miasto we władztwie biskupów warmińskich – oraz inne miejscowości znalazły się poza sferą kultury i mentalności,
na których gruncie powstało później imperialne Królestwo Pruskie: „państwo – obóz wojskowy”, uczestniczące w rozbiorach I Rzeczypospolitej, przesycające jadem polonofobii całe Niemcy zjednoczone pod berłem pruskiej dynastii Hohenzollernów.

Pycha i agresja wojowników spod znaku czarnego krzyża zostały ukarane w roku 1466. Pruscy dowódcy i żołnierze – także ci odznaczeni nawiązującym do tamtego symbolu Krzyżem Żelaznym – musieli przyjąć do wiadomości odrodzenie niepodległej Rzeczypospolitej w roku 1918. Później zaś państwo ze swastyką w godle, kontynuujące tradycje pruskiego militaryzmu i skrajnego antypolonizmu, w 1945 roku poniosło surową karę za wywołanie największej i najbardziej krwawej wojny w dziejach ludzkości – w tym za zbrodniczą, rabunkową okupację Polski.

Również dzięki bohaterstwu polskiego żołnierza ziemie, na których przed wiekami zrodziła się i rozwinęła pruska idea brutalnego podboju i bezwzględnego, cynicznego wyzysku, już na zawsze znalazły się pod władzą Polski – ojczyzny Pawła Włodkowica, prawnika i myśliciela zasłużonego w zmaganiach z krzyżackim fanatyzmem, Ignacego Krasickiego – biskupa warmińskiego i gnieźnieńskiego, wybitnego przedstawiciela polskiego oświecenia, Adama Ciołkosza, Seweryna Pieniężnego ojca, Seweryna Pieniężnego syna oraz wielu innych polskich działaczy narodowych na Warmii, a także bohatera nad bohaterami – rotmistrza Witolda Pileckiego, oraz Rafała Lemkina – znakomitego prawnika, twórcy pojęcia „ludobójstwo” i międzynarodowej konwencji w sprawie zapobiegania temu zjawisku i karania go. Warmia była, jest i pozostanie częścią Polski, a Warmiacy – dumnymi Polakami.

Drodzy Państwo,

po tragedii I i II wojny światowej, po dekadach zniewolenia komunistycznego, a potem licznych patologiach transformacji ustrojowej – tak mocno odczuwanych tu, na tej ziemi – przyszedł czas na spokojny, organiczny rozwój całego naszego kraju, na spożywanie sprawiedliwie rozdzielanych owoców jego dynamicznego rozwoju. Ufam, że pierwsza i podstawowa cnota rządzących, jaką powinna być pełna, bezwarunkowa lojalność wobec Polski i Polaków, pozwoli zachować bezpieczeństwo oraz dotychczasowe tempo wzrostu gospodarczego i awansu cywilizacyjnego naszej Ojczyzny. Tego życzę Państwu, sobie i wszystkim naszym rodakom.

Z całego serca dziękuję za godne uczczenie wspaniałego jubileuszu. Raz jeszcze gorąco Państwa pozdrawiam.

Z wyrazami szacunku

Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

__________________________________________

List odczytał doradca Prezydenta RP Jan Józef Kasprzyk.