Jego Magnificencja
Profesor Krzysztof Zaremba
Rektor Politechniki Warszawskiej

Uczestnicy gali 200–lecia uczelni
w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej
w Warszawie

Magnificencjo, Panie Rektorze,
Panie i Panowie Profesorowie, Absolwenci, Studenci,
Wszyscy Szanowni Zgromadzeni,

z okazji jubileuszu 200–lecia Politechniki Warszawskiej składam gratulacje i wyrazy uznania wszystkim, którzy zapracowali na sukces i obecną renomę tej niezwykle zasłużonej placówki – czołowej polskiej uczelni technicznej. Dziękuję dawnym i obecnym członkom jej władz oraz kadrze naukowo–dydaktycznej – znakomitym badaczom, innowatorom, organizatorom, mistrzom wielu pokoleń studentów. Dziękuję tysiącom absolwentów – doskonałym specjalistom, którzy wnieśli nieoceniony wkład w rozwój cywilizacyjny naszej Ojczyzny.

W dwóch wiekach Politechniki Warszawskiej znajdują odbicie dramatyczne dzieje Polski i naszej stolicy. Utworzoną w 1826 roku Szkołę Przygotowawczą do Instytutu Politechnicznego rosyjscy zaborcy zamknęli już w roku 1831 w akcie represji za powstanie listopadowe. Dalsze losy tego ośrodka naukowego wiążą się ściśle ze zmiennymi kolejami polskiej historii. Obrazują one tę samą, niezmienną od wieków prawdę, że tylko prawdziwie suwerenny byt państwowy gwarantuje pełne wykorzystanie potencjału narodu, jego nieskrępowany, wszechstronny rozwój, bezpieczeństwo, prestiż i dostatek oraz warunki do kształcenia rodzimych elit. Można tu mówić o pewnego rodzaju sprzężeniu zwrotnym. Naród, który szczyci się godnymi tego miana elitami, ludźmi wykształconymi, o szerokich horyzontach umysłowych, dbającymi zarówno o kulturę duchową, jak i materialną, potrafi skutecznie budować swoją siłę. Naród doceniający rolę nauk technicznych, nieustannej modernizacji, dobrej organizacji i zdrowej gospodarki zyskuje trwałe podstawy wolności oraz niepodległości.

Tak myślał Stanisław Staszic, inicjator powstania i autor pierwszego programu nauczania uczelni, której tradycje kontynuuje Politechnika Warszawska. Sądzę, że sam rdzeń jego przesłania pozostaje wciąż aktualny – a jednocześnie skłania do namysłu nad tym, co różni realia lat 20. XIX wieku od rzeczywistości, w której przyszło nam żyć teraz, w roku 2026, przez Sejm ustanowionym Rokiem Staszica. Ten wszechstronny uczony, polityk, społecznik i publicysta bez wątpienia mierzył się z trudnymi wyzwaniami. Było to przede wszystkim uzależnienie Polski od obcych mocarstw oraz wielopokoleniowe zaniedbania na polu rozwoju nauk, nowoczesnego szkolnictwa, przemysłu i urbanizacji. Ówczesny świat był jednak zdecydowanie bardziej przewidywalny, ramy dociekań naukowych wciąż relatywnie wąskie, a tempo i styl życia bardziej sprzyjające wewnętrznej równowadze i harmonii.

Problemy naszej epoki są radykalnie inne. Polska znów jest niepodległa, jednak bezprecedensowa sieć współzależności między państwami zmusza do poszukiwania nowych sposobów korzystania z daru wolności oraz współtworzenia nowych płaszczyzn międzynarodowej kooperacji naukowej, kulturalnej i gospodarczej. Ponadto ogrom danych, które codziennie przetwarza każdy z nas, oraz intensywność postępu technicznego, szczególnie w dziedzinie sztucznej inteligencji, osiągają niespotykaną wcześniej skalę – ale też tworzą mnóstwo możliwości w zakresie badań naukowych, wynalazczości i wdrożeń. Paradoksalnie to właśnie teraz – 200 lat od powstania zalążków Politechniki Warszawskiej – otwierają się przed Państwem prawdziwie pionierskie perspektywy. Nastał czas wizjonerów przełamujących wszelkie zastane schematy, odkrywców gotowych wyruszyć w niepoznane dotąd rejony wiedzy i ludzkiego doświadczenia. I podobnie jak na początku XIX wieku, jest to również czas odważnych i przedsiębiorczych patriotów – myślących globalnie, lecz działających lokalnie, przekuwających swoje idee i odkrycia w nowatorskie sposoby zapewnienia naszej Ojczyźnie pokoju, bezpieczeństwa, dobrobytu – przede wszystkim poprzez możliwie pełne wykorzystanie olbrzymiego potencjału polskiej młodzieży tu, w kraju.

Jestem przekonany, że jako akademicka universitas – wspólnota nauczycieli i studentów, łącząca nowoczesność i chlubne tradycje, są Państwo znakomicie przygotowani do podjęcia tego wielkiego wyzwania. Wiążę wielkie nadzieje z pracą naukową i dydaktyczną reprezentujących najwyższy światowy poziom uczonych i wykładowców Politechniki Warszawskiej – a także z talentami, ambicją i energią jej studentów i absolwentów. Gaude Mater Polonia, prole fecunda nobili – „raduj się, Matko Polsko, w sławne potomstwo płodna!”.

Raz jeszcze serdecznie gratulując pięknego jubileuszu, życzę Państwu wielu kolejnych dekad i stuleci pełnych wspaniałych osiągnięć. Proszę przyjąć wyrazy szacunku i serdeczne pozdrowienia.

Z poważaniem

Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

______________________________________________

List odczytał doradca Prezydenta RP Alvin Gajadhur.