Z woli wyborców, z woli narodu staję przed Państwem w poczuciu głębokiej odpowiedzialności, ale także pokory. I staję przede wszystkim przed Kapitułami dwóch najznamienitszych polskich odznaczeń cywilnych. Zarówno bowiem Order Orła Białego, jak i Polonia Restituta – Order Odrodzenia Polski – są niejako pomostem biegnącym wzdłuż czerwonej i błękitnej wstęgi; pomostem między I, II i III Rzeczpospolitą.
Ustanowiony 320 lat temu Order Orła Białego przeżywał różne koleje losu wraz z Rzeczpospolitą. Ale narodził się także – i odrodził – w Polsce niepodległej po roku 1918, kiedy pierwszymi Kawalerami zostawali ojcowie naszej niepodległości, wyznaczając już ten kierunek osób uhonorowanych, który powinien być ważny także dla nas: ludzi niepodległości, wolności, ludzi polskiej suwerenności.
Oczywiście po roku 1945 Order ten został skasowany przez komunistów. W kolonialnej, poddanej Polsce ze zniewolonym duchem i ciałem nie mieściły się te insygnia, które mówią o polskiej wielkości i o polskiej niepodległości. Ale odradzał się znowu po roku 1989, zapełniając się znów Damami i Kawalerami, którzy mówili o tych samych wartościach: o polskiej wolności, niepodległości, solidarności i suwerenności.
Wśród wówczas odznaczonych po roku 1989 – już w rodzącej się III Rzeczypospolitej i jeszcze później – byli przecież Pan Premier Jan Olszewski, matka Solidarności Anna Walentynowicz, Jan Józef Lipski, Aleksander Hall, Święty Papież Polak Jan Paweł II, ale także Joanna i Andrzej Gwiazdowie, których mogę nazwać swoimi przyjaciółmi i których chciałem w sposób szczególny z Zamku Królewskiego w Warszawie dzisiaj pozdrowić.
Podobnie Polonia Restituta od 104 lat zapełnia się nazwiskami, ale przede wszystkim – Drodzy Państwo – życiorysami tych, którzy służą Rzeczypospolitej Polskiej niezależnie od tego, gdzie przyszło Polsce im służyć. Wśród wielu wspaniałych Dam i Kawalerów jest też Karolina Lanckorońska, która w wieku 104 lat w jednym z ostatnich swoich wywiadów stworzyła bardzo prostą, ale jedną chyba z najpiękniejszych definicji patriotyzmu. Bo gdy my dziś zastanawiamy się, czym jest patriotyzm, to możemy odpowiedzieć wprost – tak jak 100 lat temu, tak jak 200 lat temu, tak jak tysiąc lat temu: patriotyzm to po prostu umiłowanie ojczyzny, umiłowanie wspólnoty, w której jesteśmy. Zmieniają się tylko jego wyrazy wyrażania.
Natomiast Karolina Lanckorońska poszła jeszcze dalej, pisząc, mówiąc, że patriotyzm to poczucie absolutnej przynależności i pierwszeństwo wykonywania swoich obowiązków wobec wspólnoty narodowej. Tej wspólnoty narodowej, która jest budowana w Polsce od ponad tysiąca lat na wartościach chrześcijańskich, na naszym wspólnym przeżywaniu historii, na naszej narodowej pamięci, na naszych wspólnych planach na przyszłość. I zapisana jest także w naszym pięknym języku polskim. Tak, poczucie absolutnej przynależności do wspólnoty narodowej i pierwszeństwo poczucia obowiązku wobec tej wspólnoty są tym, co łączy Damy i Kawalerów Orderu Orła Białego i Orderu Odrodzenia Polski.
Niezależnie od zmieniających się dewiz, formuł tego honorowego odznaczenia – myślę tu o Orderze Orła Białego – wciąż figuruje w nim i jest dominujący orzeł w koronie. Orzeł w koronie, który wzbijał się do polskiej niepodległości. Orzeł w koronie, który nigdy nie dał sobie zabrać polskiej niepodległości i wolności. Orzeł w koronie, który przywołuje, że jesteśmy narodem silnym, dumnym i narodem, dla którego nasza wielowiekowa, ponadtysiącletnia tożsamość jest bardzo ważna i będziemy ją pielęgnować.
Szanowni Państwo!
Polityka orderowa to część polityki pamięci państwa polskiego, za którą odpowiada także Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Jest prowadzona po to, aby odnawiać poczucie naszej wspólnoty narodowej wokół tożsamości, z których jesteśmy zbudowani. Jest po to, aby młodszemu pokoleniu – także temu mojemu pokoleniu urodzonemu w latach 80. – pokazywać wzory warte naśladowania. Niezależnie od tego, czy jest to środowisko społeczne, środowisko polityczne, środowisko sportowe, artystyczne, kulturalne, to ta absolutna przynależność do państwa polskiego i pierwszeństwo w wykonywaniu obowiązków wobec wspólnoty, o których pisała Karolina Lanckorońska, powinno być zobowiązujące dla wszystkich Dam i Kawalerów Orderu Orła Białego i Orderu Odrodzenia Polski.
Stoję przed Państwem z pokorą i ze świadomością, że nie wszystkich wspaniałych, najpiękniejszych Polaków, którzy służą ojczyźnie, uda się w trakcie mojej kadencji odznaczyć. To rzecz naturalna. Ale staję też w spokoju, spoglądając szczególnie w stronę Ekscelencji, że przecież najpiękniejszą nagrodę za służbę ojczyźnie możemy dostać od Pana Boga już poza naszym ziemskim życiem, jak pisał wielki mistrz Jan Kochanowski w „Pieśni XII”:
„A jeśli komu droga otwarta do nieba –
tym, co służą ojczyźnie”.
Dodawał jednak, że:
„Wątpić nie potrzeba,
że co im zazdrość ujmie, Bóg nagradzać będzie”.
Więc Panu Bogu za służbę ojczyźnie zostawiam – Drodzy Państwo – najpiękniejszą nagrodę. A po ludzku – jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej o to zwracam się do szanownych Kapituł, do Panów Przewodniczących – po ludzku, w poczuciu obowiązku i odpowiedzialności wobec państwa polskiego zróbmy wspólnie wszystko, aby w kolejnych pięciu latach nagrodzić tymi godnościami honorowymi, tak wspaniałymi te osoby, które czują absolutną przynależność do ojczyzny i czują pierwszeństwo w służeniu Rzeczypospolitej Polskiej. To dla mnie wielki zaszczyt i ogromne zobowiązanie.
Dziękuję Państwu. Niech żyje Polska!
______________________________________
Więcej o zaprzysiężeniu Prezydenta RP Karola Nawrockiego:
Najnowsze
