Nasze oczekiwanie było, jest i będzie jedno. Nie może być tak, że jednostki ukraińskiej armii noszą imię zbrodniarzy UPA – komentował w „Rozmowie Piaseckiego” w TVN24 rzecznik Prezydenta Rafał Leśkiewicz.

Jak mówił, „równo trzy tygodnie po decyzji prezydenta Zełenskiego, w obliczu kilku prób nawiązania kontaktu ze strony ukraińskiej i zakończenia tych prób kontaktu, wobec braku reakcji ze strony pana prezydenta Wołodymyra Zełenskiego pan Prezydent podjął decyzję, którą zapowiedział trzy tygodnie wcześniej” – decyzję o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu wręczonego w 2023 r. Orderu Orła Białego.

Minister pytany, czy Prezydent podjął tę decyzję ze świadomością, że może ona negatywnie wpłynąć na przebieg zaplanowanej na ten czwartek w Gdańsku Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy, odpowiedział, że „to nie ma żadnego wpływu”. – Pomoc Ukrainie jest czymś innym niż kwestie historyczne – przekonywał. 

– Zastosowaliśmy zasadę wzajemności. Skoro pan prezydent Wołodymyr Zełenski podjął decyzję o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia UPA, pan prezydent Karol Nawrocki odebrał Order Orła Białego i na tym kończymy tę sprawę – wyjaśnił.  

Odnosząc się do niedzielnej wypowiedzi Prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, w której przekazał, że proponował Prezydentowi Karolowi Nawrockiemu spotkanie, Rafał Leśkiewicz doprecyzował:

– Rzeczywiście, była oferta ze strony Ukraińców, aby przeprowadzić rozmowę najpierw telefoniczną, a potem doprowadzić do spotkania obu Prezydentów. Ale to Ukraińcy wycofali się z obu propozycji – mówił.

– Pan Prezydent Zełenski miał przyjechać do Warszawy, spotkać się z panem Prezydentem Karolem Nawrockim, bo to pan Prezydent Zełenski wywołał kryzys, nadając imię bohaterów UPA jednej z jednostek wojskowych. Miało dojść do tego spotkania. Nie doszło, bo strona ukraińska zakończyła uzgodnienia dotyczące organizacji spotkania – mówił.

– To Prezydent Wołodymyr Zełenski wywołał kryzys. To Prezydent Wołodymyr Zełenski powinien wyjaśnić powody swojej decyzji i zrobić wszystko, by tę decyzję zmienić – ocenił.

Jak podkreślił, oczekiwanie Prezydenta i strony polskiej „było, jest i będzie jedno”. Nie może być tak, że jednostki ukraińskiej armii noszą imię zbrodniarzy UPA – podkreślił.

Prezydencki rzecznik został również zapytany o sprawę Piotra Pytla, zwolnionego w poniedziałek przez Ministra Sprawiedliwości z wykonywania kary dożywotniego pozbawienia wolności. Szef MS uruchomił jednocześnie procedurę ułaskawieniową.

– Jak trafi wniosek i dokumenty, to Prezydent zajmie się tą sprawą – oznajmił Rafał Leśkiewicz. – Jeżeli w tej sprawie jest rzeczywiście tak wiele znaków zapytania, jeżeli ten człowiek faktycznie został niesłusznie skazany, to należy się tą sprawą po prostu zająć – dodał.

W programie „Trzy Pytania na Koniec Dnia” na antenie Radia ZET minister Rafał Leśkiewicz odniósł się do kluczowych aspektów polityki zagranicznej i obronnej Prezydenta RP. Podkreślił on konsekwencję w budowaniu strategicznych relacji z USA oraz twarde stanowisko Głowy Państwa Polskiego w obszarze pamięci historycznej.

Polityka historyczna i relacje z Ukrainą

Zapytany o relacje polsko–ukraińskie, minister Leśkiewicz odniósł się do decyzji Prezydenta RP o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Wyjaśnił, że krok ten był bezpośrednią konsekwencją braku reakcji strony ukraińskiej na nadanie jednej z tamtejszych jednostek wojskowych imienia formacji odpowiedzialnej za zbrodnię wołyńską.

Prezydent podjął swoją decyzję bardzo odpowiedzialnie. Polską racją stanu jest pamięć o polskich ofiarach na Wołyniu i w Galicji Wschodniej – zaznaczył, dodając jednocześnie, że Polska nie zaprzestanie wspierania narodu ukraińskiego w walce z rosyjską agresją.

Minister wskazał, że kluczem do trwałej poprawy wzajemnych stosunków pozostaje pełne rozwiązanie bolesnych spraw z przeszłości, w tym przede wszystkim odblokowanie prac ekshumacyjnych.

Ważnym gestem ze strony ukraińskiej na pewno byłoby kontynuowanie procesu wydawania zgód na prace poszukiwawcze i ekshumacyjne. Politycznie ich to nic nie kosztuje, finansowo ich to nic nie kosztuje, a bezpośrednio wpływa na relacje polsko–ukraińskie, na poprawę tych relacji – zaznaczył.

Bezpieczeństwo narodowe i sojusz z USA

W obszarze bezpieczeństwa Rafał Leśkiewicz przypomniał o sukcesach Prezydenta RP w relacjach z USA. W prowadzonych od września 2025 roku rozmowach Karola Nawrockiego z Donaldem Trumpem i przedstawicielami amerykańskiej administracji zapadły kluczowe ustalenia dotyczące utworzenia w Polsce stałej bazy wojsk amerykańskich oraz zwiększenia kontyngentu o 5000 żołnierzy.

Prezydent Karol Nawrocki wypracował te zapewnienia podczas licznych rozmów osobistych i telefonicznych. Nasz sojusznik podchodzi do tych relacji bardzo bezpośrednio, o czym świadczy zaproszenie Głowy Państwa jako jedynego prezydenta na uroczystości w USA – podkreślił.

W tym kontekście rozmówca zapowiedział również rychłe spotkanie Prezydenta RP z wicepremierem i ministrem Obrony Narodowej Władysławem Kosiniakiem–Kamyszem. Tematem planowanej rozmowy będzie m.in. implementacja ustaleń podjętych w Stanach Zjednoczonych oraz koordynacja działań związanych ze zwiększeniem obecności militarnej USA w naszym kraju.

To będzie wymiana informacji na temat stanu przygotowań do utworzenia stałej bazy wojsk amerykańskich w Polsce – oświadczył.

Rzecznik podsumował także dotychczasowe działania dyplomatyczne Prezydenta RP, wskazując na budowanie silnej pozycji Polski jako lidera wschodniej flanki NATO oraz naturalnego łącznika regionu z Waszyngtonem. Przypomniał o strategicznych relacjach z administracją amerykańską oraz aktywnym udziale Polski w formatach regionalnych, takich jak Bukaresztańska Dziewiątka czy Inicjatywa Trójmorza.

Prezydenci krajów Europy Środkowo–Wschodniej w sposób naturalny widzą w Karolu Nawrockim lidera, który jest też naturalnym łącznikiem z naszym najsilniejszym i najważniejszym sojusznikiem w NATO, czyli Stanami Zjednoczonymi. My też budujemy taką mocną odnogę na wschodniej flance NATO właśnie z krajami Europy Środkowo–Wschodniej – podkreślił rzecznik Prezydenta RP.

Finansowanie modernizacji armii (Projekt SAFE 0%)

W trakcie wywiadu minister Leśkiewicz poruszył także kwestię finansowania modernizacji armii. Przypomniał o prezydenckiej inicjatywie ustawodawczej „SAFE 0%”, która zakłada oparcie funduszy na zasobach Narodowego Banku Polskiego. Podtrzymał przy tym krytyczne stanowisko Prezydenta RP wobec mechanizmów kredytowych bazujących na pożyczkach unijnych, z uwagi na konieczność ochrony stabilności finansów publicznych.

Liczymy na to, że Sejm przyjmie prezydencką ustawę, która pozwoli finansować zbrojenia w oparciu o zasoby NBP, bez nadmiernego zadłużania obywateli unijnymi pożyczkami – podsumował Rafał Leśkiewicz.