Sekcja „Ochrona zdrowia” Narodowej Rady Rozwoju przeprowadziła 1 marca 2017 roku debatę na temat polityki senioralnej pt. „Polityka senioralna w Polsce – zagadnienia z obszaru geriatrii oraz wsparcia dla osób niesamodzielnych”.
Wśród zgości znaleźli się eksperci z zakresu geriatrii i demografii oraz przedstawiciele samorządów lokalnych, które w praktyce realizują politykę względem seniorów. W spotkaniu udział wzięli również reprezentanci administracji publicznej: Zbigniew Król, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia, Elżbieta Bojanowska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Andrzej Jacyna, p.o. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Tematem spotkania była organizacja opieki nad osobami w podeszłym wieku w Polsce z uwzględnieniem geriatrii, czyli specjalistycznej dziedziny medycyny, która zajmuje się zdrowiem i chorobami oraz opieką i pomocą osobom w wieku podeszłym. Dyskutowano także na temat systemu wsparcia społecznego dla seniorów w różnych obszarach życia, jak np. pomoc w przypadku niesamodzielności czy niedostatecznych zasobów finansowych.
Potrzeba podjęcia zagadnienia wynika z aktualnych trendów demograficznych. Społeczeństwa Europy, w tym Polska starzeją się i jest to fakt nieunikniony. Prof. Piotr Błędowski ze Szkoły Głównej Handlowej zaprezentował dane, z których wynika, że o ile aktualnie mediana wieku w Polsce jest wciąż poniżej średniej Europejskiej (37 lat versus 40,4 w Europie), to do 2060 roku będzie gwałtownie rosnąć (prognozuje się, że nawet do ponad 50 lat) i przekroczy średnią europejską (która ma wynieść 48 lat).
Cechy charakterystyczne dla współczesnej starości w Polsce to feminizacja, samotność, niesamodzielność i ubóstwo. Polscy seniorzy są również mało aktywni zawodowo, społecznie i towarzysko – co dodatkowo pogarsza ich sytuację oraz sprzyja pogłębianiu biedy i wykluczenia.
Prognozowane zmiany wymuszają przeorganizowanie systemów wsparcia społecznego i ochrony zdrowia. Wiele państw europejskich już podjęło próby ich dostosowania do potrzeb seniorów. Prof. Katarzyna Wieczorowska-Tobis z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu opisała przykłady Belgii i Wielkiej Brytanii. Mimo iż podejścia w tych dwóch krajach różnią się, to funkcjonujące w nich programy opieki geriatrycznej mają na celu jak najdłuższe zachowanie samodzielności wśród osób starszych oraz zapobieganie niepotrzebnym hospitalizacjom.
Polski system wsparcia jest nieadekwatny do obecnego zapotrzebowania i wymaga gruntownych zmian, aby podołać popytowi na usługi zdrowotne i opiekuńcze wśród rosnącej rzeszy seniorów. Z danych przedstawionych przez dr. Piotra Bednarskiego z Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, prof. Tomasza Kostkę z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Łodzi i dr Marię Smereczyńską z Najwyższej Izby Kontroli wynika, że zarówno baza szpitalna, dostępność do usług opiekuńczych, jak również zasoby kadrowe są dalece niewystarczające.
Polskie szpitale dysponują 776 łóżkami geriatrycznymi, co determinuje ograniczoną dostępność do świadczeń i powoduje, że pacjent w wieku starszym jest najczęściej hospitalizowany w oddziale innym niż geriatryczny. Liczba specjalistów w dziedzinie geriatrii jest zdecydowanie za mała – w połowie 2014 r. w Polsce było ich tylko 321, co daje 0,8 geriatrów na 100 tys. mieszkańców. Według prof. Tomasza Grodzickiego z Kliniki Chorób Wewnętrznych i Geriatrii na Uniwersytecie Jagiellońskim niska atrakcyjność finansowa w porównaniu z innymi specjalizacjami lekarskimi, a także brak wystarczającej liczby potencjalnych miejsc pracy (oddziałów geriatrycznych) powodują, że wielu geriatrów nie pracuje w swojej specjalności, a jednocześnie istnieją nie wykorzystane miejsca specjalizacyjne.
O rosnącym zapotrzebowaniu na usługi geriatryczne świadczy wzrost wydatków udokumentowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pomiędzy 2009 r. a 2014 r. wartość umów w zakresie opieki geriatrycznej gwałtownie wzrastała: w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej z 1,76 mln zł do 3,2 mln zł, zaś w zakresie hospitalizacji z 43,6 mln zł do 60,4 mln zł.
Eksperci wskazują, że inwestycja w system wsparcia społecznego i zdrowotnego seniorów wymaga nakładów finansowych, ale w perspektywie czasu opłaca się. Prof. Jarosław Derejczyk ze Szpitala Geriatrycznego w Katowicach pokazał dane NFZ wskazujące na korzyści finansowe wynikające z podjęcia leczenie geriatrycznego w szpitalu zamiast pobytu na oddziale chorób wewnętrznych.
Ponadto, w trakcie spotkania zaprezentowano wiele gotowych do wdrożenia rozwiązań, które mogłyby przyczynić się do usprawnienia usług zdrowotno-opiekuńczych, a przede wszystkim poprawiłyby jakość zdrowia i życia seniorów.
Prof. Barbara Bień, konsultant wojewódzki ds. geriatrii przedstawiła standardy postepowania w opiece geriatrycznej opracowane przez Polskie Towarzystwo Gerontologiczne. Przykładem ciekawego rozwiązania jest również „Program zapobiegania złamaniom osteoporotycznym” opracowany przez prof. Edwarda Czerwińskiego z Europejskiej Fundacji Osteoporozy i Chorób Mięśniowo-Szkieletowych i prof. Ewę Marcinowską-Suchowierską z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie oraz członka Sekcji „Ochrona zdrowia” NRR.
Jedną z najważniejszych rekomendacji po spotkaniu jest konieczność stworzenia przestrzeni dla rozwoju geriatrii w szpitalach i skomunikowanie działań zdrowotnych z opieką w środowisku.
Wystąpienia podczas spotkania:
Wprowadzenie do zagadnienia polityki senioralnej w Polsce
prof. Ewa Marcinowska-Suchowierska, Narodowa Rada Rozwoju
1. Sytuacja osób starszych w Polsce
prof. Piotr Błędowski, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
2. Systemy opieki geriatrycznej w Europie i na świecie
prof. Katarzyna Wieczorowska-Tobis, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
3. Miejsce geriatrii w systemie ochrony zdrowia w Polsce
prof. Tomasz Kostka, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM w Łodzi
4. Standardy postępowania w opiece geriatrycznej jako narzędzie do kierowania polityki senioralnej
prof. Barbara Bień, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
5. Wyniki kontroli NIK jednostek zdrowia z uwzględnieniem geriatrii
dr Maria Smereczyńska, Najwyższa Izba Kontroli
6. Aktualny stan szkolenia przed i podyplomowego w geriatrii w Polsce: analiza problemów i możliwości ich rozwiązań
prof. Tomasz Grodzicki, Uniwersytet Jagielloński - Collegium Medicum
7. Perspektywa map potrzeb zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem geriatrii
dr Barbara Więckowska, Ministerstwo Zdrowia
8. Inwestycja w politykę senioralną opłaca się: perspektywa pacjenta, szpitala, płatnika
dr Jarosław Derejczyk, Szpital Geriatryczny im Jana Pawła II w Katowicach
dr Piotr Bednarski, Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji
dr Andrzej Jacyna, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
9. Zmniejszenie śmiertelności i inwalidztwa osób starszych. Program Zapobiegania Złamaniom Osteoporotycznym jako przykład opieki zintegrowanej nad osobami z już dokonanym złamaniem osteoporotycznym
prof. Edward Czerwiński, Europejska Fundacja Osteoporozy i Chorób Mięśniowo-Szkieletowych
prof. Ewa Marcinowska-Suchowierska, Narodowa Rada Rozwoju
10. Opieka onkogeriatryczna
prof. Łukasz Wicherek, Centrum Onkologii w Bydgoszczy
11. Opieka zintegrowana dla seniorów wspólnym działaniem resortów
Zbigniew Król, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia
Elżbieta Bojanowska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Paweł Zdun, Ministerstwo Rozwoju
Najnowsze
Najpopularniejsze
