Chciałbym, abyśmy co roku, 17 marca, obchodzili narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości z okazji 75. rocznicy powstania Rady Pomocy Żydom „Żegota” przy Delegaturze Rządu RP na Kraj. Prezydent wręczył Ordery Odrodzenia Polski Polakom ratującym Żydów w czasie II wojny światowej. Może Cię zainteresować Wystąpienie Prezydenta RP z okazji 75. rocznicy powstania Rady Pomocy Żydom „Żegota”
W uroczystościach rocznicowych w Pałacu Prezydenckim uczestniczyli także Pierwsza Dama Agata Kornhauser-Duda, Zastępca Szefa KPRP Paweł Mucha, minister Wojciech Kolarski i Szef BBN Paweł Soloch.
- Chciałbym, abyśmy co roku, 17 marca, obchodzili narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów w czasie II wojny światowej. To wymaga decyzji polskiego parlamentu - Sejmu i Senatu - dlatego zdecydowałem się przygotować projekt ustawy w tej sprawie, który w najbliższym czasie, w najbliższych godzinach trafi do Sejmu i mam nadzieję, że zostanie tam bez zbędnej zwłoki przyjęty – mówił prezydent Andrzej Duda. ENGLISH VERSION>>

Jego zdaniem o wydarzeniach, które miały miejsce podczas II wojny światowej należy mówić „wyraźnie - kto był zbrodniarzem, a kto był bohaterem; kto wykazał się miłosierdziem, a kto był draniem zasługującym na potępienie” – podkreślał prezydent. Może Cię zainteresować „Każdy, kto sieje i podsyca antysemityzm, depcze po grobie rodziny Ulmów”
Andrzej Duda przypomniał, że blisko 10 lat temu ówczesny prezydent Lech Kaczyński odznaczył 53 Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, „podkreślając tak mocno rolę, jaką tysiące Polaków odegrały w tamtym dziele braterstwa, ratowania czegoś, co ja nazywam Rzeczpospolitą przyjaciół; Polski, która istniała przed II wojną światową, w której obok siebie mieszkały różne narodowości, ale przede wszystkim mieszkali między sobą Polacy i Żydzi (...) Cieszę się, że mogę kontynuować dzieło rozpoczęte przez Lecha Kaczyńskiego” – podkreślił prezydent Duda.
Odznaczeni zostali:
za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej, za wybitne zasługi w obronie godności, człowieczeństwa i praw ludzkich
KRZYŻEM KOMANDORSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI
Zofia BARUTOWICZ-WORWA
wraz z rodziną ukrywała Edwarda Lichtmana
Zofia BUBLIK
od grudnia 1941 r. do stycznia 1945 r. ukrywała Ruth Skowrońską
Alicja DRZAŁ
pomagała rodzicom w ukrywaniu Izaaka Elsnera, oraz zaopatrywaniu jego rodziców, przebywających w Gettcie Warszawskim
Janina KISIEL-DMETRECKA
w majątku Wierzbowiec na Podolu ukrywała, wraz z ojcem, Erwina Sindhausa i Ritę Lubliner
Zofia KRZYŻANOWSKA
od października 1940 r. do stycznia 1945 r. ukrywała wraz z rodziną rodziny Bermanów i Jabłkowskich
Lucjanna KUŹNICKA
wraz z rodziną ukrywała, w skrytce pod podłogą swego domu, Mojżesza i Chaima Frymelów
Marianna KWIATKOWSKA
od sierpnia 1942 do stycznia 1945 r. ukrywała, wraz z rodziną Jakuba Rotfelda
Stanisław LESZCZYŃSKI
od listopada 1942 r. do lipca 1944 r. rodzina leszczyńskich ukrywała rodziny Feldmanów i Grodzickich
Wiktor ROGOZIŃSKI
od grudnia 1943 r. do stycznia 1945 r. ukrywał w swoim domu Salomona Szpringera
Zofia SIENIEŃSKA
jej rodzina ukrywała rodzinę Konów i Koberów
Helena SZAREK
udzielała pomocy uciekinierom z brańskiego getta - rodzinie Fimkelsztejnów, czasowo ukrywała Wewko Alperina
Kazimiera TRĘBACZ
od sierpnia 1942 r. ukrywała Pinkusa Jakubowicza
pośmiertnie:
Tadeusz KARCZMARCZYK
wraz z rodziną, w latach 1941-1942 ukrywał w okolicach Treblinki dwie żydowskie rodziny - w sumie czternaście osób
Wincentyna i Stanisław WOLSCY
rodzina Wolskich od 1942 r. ukrywała siostry Bruchę i Rachelę Rubinowicz


Ponadto Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadał Krzyże Orderu Odrodzenia Polski:
Zofii BEREJ
w domu rodzinnym ukrywała podczas okupacji dwie kobiety i dwie dziewczynki narodowości żydowskiej
Stanisławie BOROŃCZYK
w rodzinnym gospodarstwie rolnym ukrywała rodziny Pańskich i Heymarów
Józefowi JAROSZOWI
od stycznia 1943 r. do stycznia 1945 r. ukrywał czternastoosobową rodzinę zbiegłą z getta w Zakliczynie
Wiktorii JURASZEK
wraz z bratem ukrywała zbiega z obozu Auschwitz, obywatela Czechosłowacji, Roberta Wolfa
Stanisławie KAC
wraz z rodzicami opiekowała się żydowską dziewczynką
Annie KOPEĆ
od 1942 r. ukrywała, wraz z mężem w swoim domu dziewięcioosobową rodzinę Krugerów
Jarosławie KOPICZAK
jako pracująca w krakowskim oddziale "Żegoty" wyprowadzała dzieci i rodziny z getta. Ponadto od marca 1943 r. do stycznia 1945 r. ukrywała w swoim mieszkaniu rodzinę Khanów i Felicję Vogler
Dorocie KUC
od stycznia do marca 1945 r. ukrywała w swoim gospodarstwie Josefa i Shloma Lindenbaumów, którzy zbiegli z "marszu śmierci" podczas likwidacji obozu Aushwitz
Tadeuszowi KURCE
od jesieni 1943 r. ukrywał 6 uciekinierów z lwowskiego getta
Zofii LESZCZYŃSKIEJ
od października 1941 r. do stycznia 1943 r. w rodzinnym gospodarstwie rolnym ukrywała rodziny Pańskich i Heymarów
Annie LEWANDOWSKIEJ
od września 1942 r. do lipca 1944 r. ukrywała w swoim domu Abrama Klajmana i Zejlika Ledermana. Bezinteresownie udzielała pomocy Żydom ukrywającym się w kompleksie Stary Las koło Lublina
Bożenie LUTCZYN
w swoim krakowskim mieszkaniu ukrywała rodzinę Wolfów, była łączniczką w Tymczasowym Komitecie Pomocy Żydom "Żegota"
Henrykowi MAŁKIEWICZOWI
od stycznia 1943 r. do stycznia 1945 r. ukrywał, w młynie dzierżawionym przez ojca, pięć osób narodowości żydowskiej, zaopatrywał mieszkańców getta w Ostrowcu Świętokrzyskim
Bolesławie OSTROWSKIEJ
wraz z mężem ukrywała w swoim gospodarstwie Różę Grynbaum
Stefanii PISAREK
od stycznia 1942 r. do maja 1945 r. ukrywała w Łękach Dolnych k. Dębicy Berlema i Annę Sturm
Stefanii REZNER
w styczniu 1945 r. pomagała w ukrywaniu w gospodarstwie rodziców 3 zbiegów pochodzenia żydowskiego z obozu w Auschwitz
Rajmundzie ROZBICKIEJ
od czerwca 1942 r do lipca 1944 r. opiekowała się Noemi Kapel, dziewczynką, która była świadkiem rozstrzelania swoich rodziców
Stanisławie ROZTROPOWICZ-SZKUBEL
jej rodzina przez 9 miesięcy, od lipca 1943 r. ukrywała żydowską dziewczynę, Sabinę Kagan
Walerii SKWARCEWICZ
od listopada 1942 r. , po likwidacji getta w Duniłowiczach, ukrywała, wraz z rodziną, cztery osoby narodowości żydowskiej
Kazimierzowi SZCZĘSNEMU
w rodzinnym gospodarstwie koło Wołomina ukrywał, wraz z rodziną, rodzinę Sztarkierów
Bogdanowi SZYMAŃSKIEMU
wraz z rodziną, od 1940 r. ukrywał w swoim mieszkaniu w warszawie Ewę Zelkowitz
Annie SZYMCZYK
od października 1942 r. jej rodzina ukrywała Halinę Leszczyńską, ocalałą z getta w Rawie Mazowieckiej
Marii ŚNITKO
od marca 1943 r. do maja 1944 r. jej rodzina ukrywała Borisa Kotlera
Hannie TABORSKIEJ
wraz z rodzicami pomagała w czasie okupacji wielu osobom narodowości żydowskiej. m.in. przez kilka miesięcy ukrywała w swoim mieszkaniu Biankę Perlmutter
Irenie WALULEWICZ
od lipca do listopada 1943 r. ukrywała w swoim domu w Święcianach Goldę Fajgel
Stanisławowi WĘGŁOWSKIEMU
po likwidacji getta w Ludwipolu opiekował się Rodziną Wexslerów
PRemigiuszowi WĘGRZYNOWICZOWI
od grudnia 1942 r. do lutego 1943 r. ukrywał w swoim mieszkaniu Szarlottę Katz
Zdzisławowi ZAWADZIE
w swoim gospodarstwie w Osielcu od sierpnia 1942 do lutego 1943 ukrywał , wraz z rodziną, rodzinę Zolmanów
pośmiertnie
Stanisławowi GOLENIOWI
rodzina Goleniów ukrywała Annę Parzyczewską
Ordery zostaną wręczone w późniejszym terminie.
Rada Pomocy Żydom „Żegota” powstała przy Delegaturze Rządu RP na Kraj. Była kontynuacją powstałego pod koniec września 1942 r. Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom. W skład Rady weszli przedstawiciele polskich i żydowskich organizacji politycznych. Działająca do początku 1945 r. „Żegota” była jedyną w okupowanej przez nazistów Europie instytucją państwową ratującą Żydów od zagłady. (MK, BZ/PAP)