Menu rozwijane

23 stycznia 2016
Stefan Elek odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (fot. Karolina Pokwicka) (1)
Stefan Elek odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (fot. Sebastian Dybowski) (2)
Stefan Elek odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (fot. Karolina Pokwicka) (3)
o1330171360.jpg
o975507478.jpg
o1622577535.jpg

Stefan Elek został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w uznaniu wybitnych zasług w umacnianiu przyjaźni polsko-węgierskiej oraz za pomoc udzielaną Polakom w czasie Powstania Warszawskiego.

W imieniu Prezydenta RP order wręczył minister Maciej Łopiński podczas uroczystości zorganizowanej w Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.

Stefan Elek z pochodzenia Węgier w 1944 r. skierowany został do Warszawy, jako żołnierz 4. Pułku Huzarów 1. Dywizji Kawalerii (potem Huzarów). Węgrzy, podczas wybuchu Powstania Warszawskiego odmówili walki z Polakami. Oddział Pana Eleka zgłosił się do Armii Krajowej z chęcią przejścia na polską stroną. Dowództwo AK nie wyraziło na to zgody, lecz wyznaczono im zadanie ochraniania ludności cywilnej.

Przez okres około 2 tygodni Węgrzy ocalili (według różnych szacunków) od kilkuset do maksymalnie 2 tys. mieszkańców stolicy. Po upadku Powstania Stefan Elek zdecydował się pozostać w Polsce. W 1945 r. został aresztowany przez Armię Czerwoną i wywieziony do ZSRR. Zdołał uciec z transportu i dzięki pomocy rybaków, przedostał się do Polski, do Jelitkowa. Nie wrócił na Węgry. Osiadł w Gdańsku. Ożenił się z Polką. Od 1947 r. posiada polskie obywatelstwo. Pracował jako kreślarz. Odpowiadał m.in. za koncepcję odbudowy Parku Oliwskiego oraz współprojektował gdańskie ZOO. Jest jednym z najdłużej czynnych zawodowo emerytów w Polsce. Od 1956 r. jest tłumaczem przysięgłym języka węgierskiego. Jest uhonorowany m.in. medalem „Pro Memoria” nadawanym przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.