Rada Ministrów: Stan klęski żywiołowej, wprowadzony w związku z powodzią we wrześniu 2024 roku, zostaje zniesiony 16 października 2024 roku.

15.10.2024 r. Rada Ministrów przyjęła dokumenty dotyczące zniesienia stanu klęski żywiołowej wprowadzonego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.: rozporządzenie w sprawie zniesienia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego oraz lubuskiego; rozporządzenie uchylające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego oraz lubuskiego; rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r. oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie.

Stan klęski żywiołowej, wprowadzony w związku z powodzią we wrześniu 2024 roku, zostanie zniesiony 16 października 2024 roku.

„W związku ze wspólnymi działaniami rządu, jednostek samorządu terytorialnego, służb państwowych, organizacji pozarządowych, rzeszy wolontariuszy i samych mieszkańców, a także dzięki uruchomieniu pomocy dla poszkodowanych oraz ustabilizowaniu się sytuacji pogodowej w południowo–zachodniej Polsce, nie ma już konieczności utrzymywania stanu klęski żywiołowej na obszarze dotkniętym przez powódź” – czytamy.
 
https://dziennikustaw.gov.pl/D2024000152801.pdf
https://dziennikustaw.gov.pl/D2024000152701.pdf

_____________________________________________________

Zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM RADY MINISTRÓW z dnia 16 września 2024 r. w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. w południowo–zachodniej części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w celu zapobieżenia jej skutkom oraz w celu ich usunięcia, wprowadzono stan klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego na okres 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia

Obszar obejmował:
1) w województwie dolnośląskim – powiaty kamiennogórski, karkonoski, kłodzki, lwówecki, wałbrzyski i ząbkowicki oraz miasta na prawach powiatu Wałbrzych i Jelenią Górę;
2) w województwie opolskim – powiaty głubczycki, nyski i prudnicki oraz gminę Strzeleczki w powiecie krapkowickim;
3) w województwie śląskim – powiaty bielski, cieszyński, pszczyński i raciborski oraz miasto na prawach powiatu Bielsko–Białą.

[https://monitorpolski.gov.pl/DU/2024/1365]

Zakres ograniczeń praw i wolności człowieka i obywatela polegał na:
1) obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;
2) nakazu ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;
3) nakazu lub zakazu przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
4) nakazu lub zakazu określonego sposobu przemieszczania się.

Było to proporcjonalne ograniczenie.
Nie został wprowadzony obowiązek świadczeń osobistych lub świadczeń rzeczowych.

W dniu 17.09.2024 roku decyzją Premiera Donalda Tuska rozszerzony został zakres terytorium, na którym obowiązuje stan klęski żywiołowej.

Obszar objął nowe powiaty:

1) w województwie dolnośląskim – powiaty dzierżoniowski, lubański i świdnicki,
2) w województwie opolskim – powiaty brzeski, kędzierzyńsko–kozielski, opolski i krapkowicki.

[https://monitorpolski.gov.pl/DU/2024/1380]

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20.09.2024 stan klęski żywiołowej wprowadzono dodatkowo:

1) w województwie dolnośląskim – powiaty bolesławiecki, jaworski, legnicki i złotoryjski.

[https://monitorpolski.gov.pl/DU/2024/1392]

Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21.09.2024 stan klęski żywiołowej rozszerzono o:

1) w województwie dolnośląskim o: powiat zgorzelecki, gminę miejską Oława oraz gminę wiejską Oława w powiecie oławskim, gminę Kąty Wrocławskie oraz gminę Sobótka w powiecie wrocławskim;

2) w województwie lubuskim o: gminę miejsko–wiejską Szprotawa, miasto Żagań, miasto Małomice i gminę wiejską Żagań w powiecie żagańskim.

[https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/1394]

25 września 2024 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów stan klęski żywiołowej poszerzono o

1) w województwie dolnośląskim – miasto na prawach powiatu Legnicę oraz gminę Mietków w powiecie wrocławskim

[https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/1412]

28 września 2024 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów stan klęski żywiołowej poszerzono o:

1) w województwie dolnośląskim – powiat wołowski, gminę miejską Głogów, gminę wiejską Głogów, gminę Kotla, gminę Pęcław oraz gminę Żukowice w powiecie głogowskim, miasto i gminę Ścinawa w powiecie lubińskim;

2) w województwie lubuskim – gminę Dąbie i gminę Krosno Odrzańskie w powiecie krośnieńskim oraz gminę Bytom Odrzański, gminę miejską Nowa Sól, gminę wiejską Nowa Sól, gminę Otyń, gminę Siedlisko i gminę Kolsko w powiecie nowosolskim.

[https://dziennikustaw.gov.pl/D2024000143501.pdf]

2 października 2024 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów stan klęski żywiołowej poszerzono o:

w województwie lubuskim – gminę Szlichtyngowa w powiecie wschowskim, gminę Czerwieńsk, gminę Sulechów,
gminę Zabór, gminę Nowogród Bobrzański, gminę Trzebiechów i gminę Bojadła w powiecie zielonogórskim
oraz gminę Cybinka i gminę Słubice w powiecie słubickim.

[https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/1460]

4 października 2024 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów stan klęski żywiołowej poszerzono o:
w województwie dolnośląskim – powiat średzki oraz gminę Strzelin w powiecie strzelińskim.

[https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/1482]

9 października 2024 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów stan klęski żywiołowej poszerzono o:
w województwie dolnośląskim – gminę Jemielno w powiecie górowskim.

https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/1499

Może Cię zainteresować Dzieci z terenów powodziowych rozpoczęły zieloną szkołę w prezydenckiej rezydencji w Wiśle Prezydent RP podpisał nowelę ustawy powodziowej Prezydent RP: Dziś najważniejsza jest pomoc powodzianom Rada ds. Samorządu Terytorialnego o aktualnej sytuacji powodziowej oraz jej skutkach

TEKST JEDNOLITY ROZPORZĄDZENIA RADY MINISTRÓW
[https://monitorpolski.gov.pl/DU/2024/1395]

Stan klęski żywiołowej jest jednym ze stanów nadzwyczajnych określonych w Rozdziale IX Konstytucji

Zgodnie z art. 232 Konstytucji w celu zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia Rada Ministrów może wprowadzić na czas oznaczony, nie dłuższy niż 30 dni, stan klęski żywiołowej na części albo na całym terytorium państwa. Przedłużenie tego stanu może nastąpić za zgodą Sejmu.

W świetle art. 233 ust. 3 Konstytucji ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolności i prawa określone w art. 22 (wolność działalności gospodarczej), art. 41 ust. 1, 3 i 5 (wolność osobista), art. 50 (nienaruszalność mieszkania), art. 52 ust. 1 (wolność poruszania się i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), art. 59 ust. 3 (prawo do strajku), art. 64 (prawo własności), art. 65 ust. 1 (wolność pracy), art. 66 ust. 1 (prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy) oraz art. 66 ust. 2 (prawo do wypoczynku).

Stan klęski żywiołowej jako jeden ze stanów nadzwyczajnych wskazanych w Konstytucji może być wprowadzony wyłącznie na podstawie ustawy (art. 228 ust. 2 Konstytucji).

Aktualnie tryb wprowadzenia i zniesienia stanu klęski żywiołowej, a także zasady działania organów władzy publicznej oraz zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu klęski żywiołowej określa ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej

Stan klęski żywiołowej może być wprowadzony na obszarze, na którym wystąpiła klęska żywiołowa, a także na obszarze, na którym wystąpiły lub mogą wystąpić skutki tej klęski.

Stan klęski żywiołowej wprowadzany jest w drodze rozporządzenia z własnej inicjatywy Rady Ministrów lub na wniosek właściwego wojewody. Do kategorii katastrof naturalnych, będącej jednym z desygnatów pojęcia klęski żywiołowej w ujęciu prawnym, w tym konstytucyjnym, przedmiotowa ustawa literalnie zalicza również powódź.

Rozdział 2 tej ustawy szczegółowo reguluje zasady działania organów władzy publicznej, w szczególności kompetencje wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty i wojewody oraz prawo do wydawania wiążących poleceń przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej lub inny ministra wskazanego w ustawie.

Zgodnie z art. 16 ustawy o stanie klęski żywiołowej minister właściwy do spraw administracji publicznej lub inny minister, do zakresu działania którego należy zapobieganie skutkom danej klęski żywiołowej lub ich usuwanie jest obowiązany do informowania na bieżąco Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesa Rady Ministrów o skutkach klęski żywiołowej i działaniach podejmowanych w celu zapobieżenia tym skutkom lub ich usunięcia.

Ustawa o stanie klęski żywiołowej przewiduje możliwość przekazania przez Ministra Obrony Narodowej do dyspozycji wojewody, na którego obszarze działania występuje klęska żywiołowa, pododdziały lub oddziały Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wraz ze skierowaniem ich do wykonywania zadań związanych z zapobieżeniem skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięciem. Użycie sił zbrojnych do pomocy zwalczania stanu klęski żywiołowej nie wymaga dodatkowej zgody Prezydenta RP.

Ograniczenia wolności i praw człowiek i obywatel na terenie klęski żywiołowej i w czasie obowiązywania stanu klęski żywiołowej mogą dotyczyć:

1) zawieszenia działalności określonych przedsiębiorców;

2) nakazu lub zakazu prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju;

3) nakazania pracodawcy oddelegowania pracowników do dyspozycji organu kierującego działaniami prowadzonymi w celu zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia;

4) całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;

4a) zakazu okresowego podwyższania cen na towary lub usługi określonego rodzaju;

4b) nakazu stosowania cen ustalonych na towary lub usługi mające podstawowe znaczenie dla kosztów utrzymania konsumentów;

5) obowiązku poddania się badaniom lekarskim, leczeniu, szczepieniom ochronnym oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów, niezbędnych do zwalczania chorób zakaźnych oraz skutków skażeń chemicznych i promieniotwórczych;

6) obowiązku poddania się kwarantannie;

7) obowiązku stosowania środków ochrony roślin lub innych środków zapobiegawczych niezbędnych do zwalczania organizmów szkodliwych dla ludzi, zwierząt lub roślin;

8) obowiązku stosowania określonych środków zapewniających ochronę środowiska;

9) obowiązku stosowania środków lub zabiegów niezbędnych do zwalczania chorób zakaźnych zwierząt;

10) obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;

11) dokonania przymusowych rozbiórek i wyburzeń budynków lub innych obiektów budowlanych albo ich części;

12) nakazu ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;

13) nakazu lub zakazie przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;

14) zakazu organizowania lub przeprowadzania imprez masowych;

15) nakazu lub zakazie określonego sposobu przemieszczania się;

16) wykorzystania, bez zgody właściciela lub innej osoby uprawnionej, nieruchomości i rzeczy ruchomych;

17) zakazu prowadzenia strajku w odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub w określonych dziedzinach;

18) ograniczenia lub odstąpienia od określonych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, jednakże niepowodującym bezpośredniego narażenia życia lub zdrowia pracownika;

19) wykonywania świadczeń osobistych i rzeczowych określonych w art. 22.

Podkreślenia wymaga, że jest katalog ograniczeń i nie wszystkie muszą być wprowadzane. Organ konstytucyjny wprowadzający stan nadzwyczajny musi się kierować zasadą proporcjonalności w ograniczeniu praw i wolności, tj. tylko te które są niezbędne.

Ustawa o stanie klęski żywiołowej przewiduje możliwość wprowadzenia obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych przez obywateli na obszarze obowiązywania stanu klęski żywiołowej, jeżeli siły i środki, którymi dysponuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub wojewoda albo pełnomocnik, są niewystarczające. Świadczenia osobiste i rzeczowe mogą polegać na:

1) udzielaniu pierwszej pomocy osobom, które uległy nieszczęśliwym wypadkom;

2)  czynnym udziale w działaniu ratowniczym lub wykonywaniu innych zadań wyznaczonych przez kierującego akcją ratowniczą;

3)  wykonywaniu określonych prac;

4)  oddaniu do używania posiadanych nieruchomości lub rzeczy ruchomych;

5)  udostępnieniu pomieszczeń osobom ewakuowanym;

6)  użytkowaniu nieruchomości w określony sposób lub w określonym zakresie;

7)  przyjęciu na przechowanie i pilnowaniu mienia osób poszkodowanych lub ewakuowanych;

8)  zabezpieczeniu zagrożonych zwierząt, a w szczególności dostarczaniu paszy i schronienia;

9)  zabezpieczeniu zagrożonych roślin lub nasion;

10) pełnieniu wart;

11) zabezpieczeniu własnych źródeł wody pitnej i środków spożywczych przed ich zanieczyszczeniem, skażeniem lub zakażeniem, a także udostępnianiu ich dla potrzeb osób ewakuowanych lub poszkodowanych, w sposób wskazany przez organ nakładający świadczenie;

12)  zabezpieczeniu zagrożonych dóbr kultury.

Od obowiązku świadczeń osobistych zwolnione są:

1)  osoby do 16 roku życia i powyżej 60 roku życia – w zakresie świadczeń wymienionych w ust. 1 pkt 2, 3, 6 i 10;

2)  osoby chore, niepełnosprawne, kobiety w ciąży i kobiety karmiące – w zakresie świadczeń wymienionych w ust. 1 pkt 1–3, 6, 8 i 10,

3)  osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat 8, nad chorymi lub osobami niepełnosprawnymi – w zakresie świadczeń wymienionych w ust. 1 pkt 1–3, 6 i 10.

Może Cię zainteresować Ważne informacje dla mieszkańców terenów objętych powodzią Andrzej Duda z wizytą na terenach powodziowych [PL/EN] Wolontariusze KPRP i BBN pomagają usuwać skutki powodzi Pracownicy Kancelarii Prezydenta RP pomagają powodzianom