We wtorek w Nowym Jorku Prezydent Andrzej Duda będzie przemawiał podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ, gdzie podsumuje swoją działalność na tym forum, poczynając od pierwszego wystąpienia w 2015 r., gdy podczas 70. sesji Zgromadzenia Ogólnego NZ zaproponował ideę zaprowadzania pokoju poprzez prawo, a nie poprzez siłę.

Czas pokazał, jak ważne już wtedy to były apele, zwłaszcza gdy patrzymy na otaczającą nas rzeczywistość, na rosyjską agresję na Ukrainę, czyli stosowanie prawa siły wobec suwerennego państwa – wskazał Andrzej Duda przed wylotem do USA.

Początki pierwszej kadencji Andrzeja Dudy to wysiłki na rzecz zabiegania o poparcie dla polskiej kandydatury jako niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ. Było to wielkie dyplomatyczne osiągnięcie, przy aktywnym udziale Prezydenta RP. Zdobywając poparcie dla Polski, Andrzej Duda odbył dziesiątki spotkań z zagranicznymi partnerami. Jako pierwszy w historii polski Prezydent – odwiedził siedzibę Unii Afrykańskiej w Addis Abebie w Etiopii. Wysiłki przyniosły efekt: w czerwcu 2017 roku Polska została wybrana to Rady Bezpieczeństwa na lata 2018–2019 poparciem 190 państw, nikt nie był przeciw. Jednym z głównych priorytetów Polski w tym gremium było zapewnienie poszanowania prawa międzynarodowego. „Pokój poprzez prawo” – to hasło towarzyszyło Prezydentowi Andrzejowi Dudzie podczas wystąpień przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ i na agendzie Rady Bezpieczeństwa ONZ w trakcie naszego niestałego członkostwa.

W maju 2018 roku Andrzej Duda – jako pierwsza głowa państwa polskiego w historii prowadził posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych. 

Jeśli akt agresji nazywać będziemy „konfliktem”, bez właściwego zdefiniowania ofiary i agresora, jeśli zagrożenie określać będziemy jako „wyzwanie”, bez zdefiniowania jego źródła; i jeśli rozwijanie agresywnych zdolności militarnych określać będziemy mianem „zaburzania równowagi”, bez stwierdzenia kto rozbudowuje swoje ofensywne zdolności militarne – wówczas nie będziemy w stanie wybrać odpowiednich kroków prawnych pozwalających na odpowiedź – przekonywał w tym gremium. 

Naruszenie integralności terytorialnej wraz z nielegalną aneksją i okupacją Krymu oraz separatyści w Donbasie, którzy korzystają z silnego wsparcia ze strony państwa trzeciego, to poważne wyzwania nie tylko dla Ukrainy, ale także dla stabilności całego kontynentu europejskiego – Prezydent RP podczas Debaty Wysokiego Szczebla Rady Bezpieczeństwa ONZ, maj 2018 rok. 

Już podczas pierwszej wizyty jako Prezydent RP w Nowym Jorku, w 2015 roku, Andrzej Duda apelował o działania nad poprawą efektywności funkcjonowania Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych, ciała odpowiedzialnego za ochronę międzynarodowego pokoju. Podkreślał, że w ostatnich latach prawo weta wielokrotnie prowadziło do całkowitego impasu prac Rady, i to w najistotniejszych kwestiach dotyczących właśnie bezpieczeństwa.

W kolejnych latach na agendzie Organizacji Narodów Zjednoczonych konsekwentnie apelował o poszanowanie prymatu prawa międzynarodowego, upominał się o nienaruszalne prawo każdego narodu do suwerenności i wolności i integralności terytorialnej w międzynarodowo uznanych granicach. 

W czasie pandemii Andrzej Duda podkreślał potrzebę solidarności – zwłaszcza z biedniejszymi krajami Globalnego Południa. Prezydent zwracał uwagę na zwiększenie społecznej wrażliwości na światowe kryzysy humanitarne, migracyjne i klimatyczne.

Promował ideę zrównoważonego rozwoju, pozytywnego multilateralizmu i sprawiedliwej transformacji klimatycznej u podstaw której stoi dobro człowieka. 

W 2019 roku podczas głosowania w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ Polska została wybrana do Rady Praw Człowieka ONZ na kadencję obejmującą lata 2020 –2022. Członkostwo w Radzie Praw Człowieka stanowiło kontynuację zaangażowania Polski w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w rozwiązywanie problemów globalnych, w szczególności w zakresie ochrony praw człowieka i podstawowych wolności podstawowych wolności. Przyczyniło się także do umocnienia pozycji Polski na arenie międzynarodowej.

W kwietniu 2023 roku Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję poświęconą budowaniu odporności na zagrożenia poprzez rozwój połączeń infrastrukturalnych. Powstały z inicjatywy Polski dokument był zainspirowany Inicjatywą Trójmorza. – Jestem dumny, że to Polska zainicjowała prace nad przyjętą w środę przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych rezolucją o rozwoju połączeń infrastrukturalnych. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do poparcia tego aktu przez wszystkich członków ONZ – podkreślał Prezydent Andrzej Duda.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

2015 rok. Twórzmy świat oparty na sile prawa, a nie na prawie siły.

Pokój i prawo – dwa słowa klucze, dzięki którym jesteśmy w stanie zrozumieć i docenić rolę Narodów Zjednoczonych w ostatnich 70 latach historii świata. Pokój i prawo – dwa słowa, bez których nie sposób wyobrazić sobie współistnienia narodów, grup etnicznych, wyznawców różnych religii. Pokój i prawo – pojęcia piękne, ważne, aczkolwiek nader kruche, o które musimy dbać, które musimy bez ustanku pielęgnować. My, Polacy, wiemy doskonale, że pokój nie jest dany raz na zawsze – Prezydent Andrzej Duda, sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2015 r. 

Prezydent Rzeczypospolitej, Profesor Lech Kaczyński, występując w tej sali w 2009 roku, zwrócił uwagę, że naruszenie integralności terytorialnej państw jest zawsze przyczyną konfliktów na skalę globalną. Dziś ja również, jako Prezydent Rzeczypospolitej, chciałbym w imieniu Polski wyrazić mój sprzeciw wobec wizji świata zbudowanego na podziale stref wpływów i agresji ze strony tych, którzy dla własnych korzyści i ambicji ignorują zapisy prawa międzynarodowego, niwecząc wspólny 70–letni wysiłek Narodów Zjednoczonych. W naszej części Europy zbyt dobrze znamy koszty, jakie niesie ze sobą taka polityka, zwłaszcza jeżeli brakuje zdecydowanej i solidarnej reakcji innych państw na początkowym etapie agresji. 

2016 rok. Fundamenty zrównoważonego rozwoju, to ODPOWIEDZIALNOŚĆ, SOLIDARNOŚĆ i SPRAWIEDLIWOŚĆ.

Tylko solidarny model rozwoju, jest w stanie stworzyć system, który stawia w swym centrum człowieka – jego potrzeby oraz aspiracje. System, który daje wszystkim równe szanse i potrafi wydobyć potencjał tych, funkcjonujących dotychczas w sferze społecznego wykluczenia. To właśnie koncepcja solidarnego rozwoju leży u podstaw polityki obecnych władz Polski. Zgodnie z jej założeniem, działania rządu powinny poprawiać jakość życia wszystkich obywateli, a nie wyłącznie makroekonomiczne wskaźniki, które tak często nie przekładają się na jego realny poziom. Nie chcemy być więźniami ekonomicznych dogmatów – Prezydent Andrzej Duda, 71. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ. 

Polska z niepokojem i troską patrzy na rosnącą liczbę osób dotkniętych konfliktami wojennymi, w szczególności w Syrii i na Ukrainie. Kierowani poczuciem solidarności zwiększyliśmy naszą pomoc humanitarną i rozwojową w regionie Bliskiego Wschodu oraz w kierunku wschodnim. W działaniach na rzecz budowania pokoju i zrównoważonego rozwoju istotną rolę przypisujemy kształceniu dzieci i młodzieży. Dlatego udzielamy naszego finansowego wsparcia projektom edukacyjnym w krajach afrykańskich. Mój kraj jest i pozostanie, aktywnym rzecznikiem zasady solidarności na arenie międzynarodowej.

2017 rok. Gwarantem naszej skuteczności w zapewnieniu bezpieczeństwa i pokoju międzynarodowego w relacjach pomiędzy państwami jest poszanowanie i bezwzględny prymat prawa międzynarodowego. 

Idziemy do Rady Bezpieczeństwa z wartościami, które są dla mojego narodu szczególnie istotne. Przede wszystkim, chodzi o nasze umiłowanie dla nienaruszalnego prawa każdego narodu do suwerenności i wolności. Idziemy też z przekonaniem, że prawo międzynarodowe jest jedynym skutecznym mechanizmem utrzymania pokojowych relacji między narodami. Wolność jest synonimem pokoju. Zniewolenie zaś jest źródłem wojny – Prezydent Andrzej Duda, 72. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2017 rok. 

Od blisko dziesięciu lat w Gruzji i trzeci rok na Ukrainie jesteśmy świadkami jawnego łamania fundamentalnych zasad Karty Narodów Zjednoczonych, w tym: nienaruszalności granic, poszanowania suwerenności, wyrzeczenia się siły militarnej do rozstrzygania sporów. W naszej ocenie, bezwzględne poszanowanie prawa międzynarodowego jest podstawą stabilnego, przewidywalnego i pokojowego ułożenia stosunków między państwami, a przez to zapewnienia rzeczywiście zrównoważonego rozwoju. 

2018 rok. Multilateralizm i światowy porządek oparty na prawie nie jest tylko dla wybranych. 

 Te same zasady muszą obowiązywać wszystkich i w równym stopniu. Każdy ma równe prawa i proporcjonalne obowiązki. Tak definiuję pozytywny multilateralizm, za którym opowiada się Polska. Multilateralizm równych państw i wolnych narodów, a nie multilateralizm uzurpacji i hierarchii. Zależy nam na takich relacjach, w których każde państwo ma równe prawa. Nie oznacza to jednak naiwnego postrzegania świata, jako pozbawionego różnic między państwami. Oznacza to natomiast, że przewaga w potencjale i sile państw nie powinna pozbawiać innych równego prawa do niepodległości i podmiotowości – Prezydent Andrzej Duda 73. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2018 . 

Ale koncepcja pozytywnego multilateralizmu, którą głosi Polska, idzie jeszcze o krok dalej. Zgodnie z nią tam, gdzie to możliwe kraje słabsze powinny otrzymywać dodatkowe możliwości oddziaływania po to, by uczynić równe prawa państw bardziej realnymi. Takimi możliwościami mogą być dodatkowa siła głosu, czy dodatkowa reprezentacja terytorialna w gremiach decydujących. Jako Prezydentowi RP szczególnie bliskie są mi dwa obszary zastosowania tej zasady:

1) wyczekiwana reforma Rady Bezpieczeństwa, którą popieramy, i w której chcemy uczestniczyć, a której motywem przewodnim powinno być m.in. zwiększenie obszaru równych praw i kompetencji wszystkich członków Rady;

2) reforma Unii Europejskiej poprzez powrót do jej źródeł, które wyrastały z koncepcji pozytywnego multilateralizmu, a dziś są wielokrotnie naruszane.

2019 rok. Dobrobyt poprzez działania na rzecz agendy zrównoważonego rozwoju.

Chcę jeszcze raz wyraźnie podkreślić – każde państwo ma równe prawo do samostanowienia. Polska była i pozostanie orędownikiem niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej zarówno Ukrainy, jak i Gruzji. Granice państw nie mogą być zmieniane siłą – Prezydent Andrzej Duda, 74 sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2019 rok. 

(...)

Punktem wyjścia do naszych działań na rzecz lepszej przyszłości dla kolejnych pokoleń powinna być wspólna odpowiedzialność. Polska jest zdeterminowana, aby kontynuować działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i pokoju, rozwoju, poszanowania praw człowieka i wsparcia grup najbardziej wrażliwych, które potrzebują specjalnej ochrony.

Dlatego chciałbym z tego miejsca wezwać do działań na rzecz pokoju przez prawo, troski o środowisko naturalne przez współodpowiedzialność i działania na rzecz polityki dobrobytu przez zrównoważony rozwój.

2020 rok. Globalna solidarność 

Polska, w imię SOLIDARNOŚCI w najtrudniejszych momentach pandemii wysłała szereg wojskowych misji medycznych, m.in. do Włoch i Stanów Zjednoczonych, aby pomagać, zdobywać i dzielić się wiedzą o tym, jak walczyć z pandemią i lepiej reagować na możliwe przyszłe kryzysy – Prezydent Andrzej Duda, wirtualna 75. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2020 rok. 

W imię SOLIDARNOŚCI powinniśmy wszyscy mówić jednym głosem i upominać się o respektowanie podstawowych praw człowieka tak na Białorusi, jak i innych miejscach na świecie. Nie może być zgody na represjonowanie przeciwników politycznych, masowe aresztowania pokojowych demonstrantów i używanie wobec nich przemocy czy tortur w żadnym państwie. Białorusini, jak każdy wolny naród, mają prawo do suwerennego kształtowania swojej politycznej przyszłości, bez ingerencji zewnętrznej, bez dominacji innych stolic, z prawem do swobodnego uczestniczenia w międzynarodowej współpracy zgodnie z ich narodowymi interesami.

2021 rok. Pandemia nie sprawiła, że inne problemy świata przestały istnieć.

Czy my, bogata Północ okazaliśmy należną solidarność z państwami Południa? Czy mieliśmy równy dostęp do szczepionek i innych środków zapobiegających rozprzestrzenianiu się choroby? – Prezydent Andrzej Duda, 76 sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2021 rok. 

Jaka była reakcja bogatej Północy na ten dramat walczącego o niepodległość, o samostanowienie narodu Ukrainy? Była nią budowa wielkiego gazociągu Nord Stream 2, którym rosyjski gaz popłynie do Europy Zachodniej przynosząc kolejne miliardy agresorowi i kompletna bezradność, a wręcz obojętność wobec faktu, że Ukraina od tego momentu jest w jeszcze większym niebezpieczeństwie.

Uczestniczyłem niedawno w Szczycie Platformy Krymskiej w Kijowie i byłem tam jednym z nielicznych przywódców bogatej Północy. Szukałem tam wzrokiem tych, którzy zbudowali i zaakceptowali budowę gazociągu Nord Stream 2. Nie znalazłem ich.

2022 rok. Nie ma już miejsca na business as usual z Rosją. 

Rosyjska napaść na Ukrainę jest de facto agresją przeciwko całemu światu. A każda agresja wymaga wielowymiarowej odpowiedzi międzynarodowej, z determinacją i bez wahania. (...) Byłem jednym z tych polityków, którzy jeszcze przed wojną wierzyli, że Ukraina skutecznie się obroni. Dziś jestem przekonany, że Ukraina zwycięży. Że uchodźcy wrócą do swoich domów, że Ukraina będzie odbudowana, że jej międzynarodowo uznane granice zostaną przywrócone. Mój kraj, Polska, łącząc siły ze swoimi Sojusznikami zrobi wszystko, by tak się stało – Prezydent Andrzej Duda, 77 sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2022 rok. 

Szacuje się, że z powodu wojny w Ukrainie liczba osób cierpiących chroniczny głód wzrośnie w tym roku na świecie o około 47 mln osób. Znów: szczególnie w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Tam klęska głodu wywołanego przez Rosję na skutek napaści na Ukrainę będzie najbardziej widoczna.

Jeżeli Narody Zjednoczone mają naprawdę być zjednoczone, to każda reakcja na łamanie prawa międzynarodowego powinna być identyczna – zdecydowana i pryncypialna. Bo świat jest systemem naczyń połączonych. Dziś ofiarą jest Ukraina, ale jeżeli rosyjski imperializm wygra, jutro może nią być dowolne państwo świata. Ktoś inny będzie komuś innemu niszczył pola, wypędzał ludność cywilną z jej domów, mordował. Nie wolno nam na to pozwolić!

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

2023 rok. Nie będzie trwałego pokoju bez współpracy.

Europa zbyt często zapomina, że swoje bezpieczeństwo i dobrobyt zawdzięcza obecności i zaangażowaniu Stanów Zjednoczonych. My w Polsce o tym doskonale pamiętamy! (...) Nie będzie trwałego pokoju bez współpracy, bez solidarności między krajami bogatszymi i biedniejszymi, wreszcie bez przestrzegania prawa międzynarodowego – Prezydent Andrzej Duda, 78. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2023 rok. 

Stanowisko Polski w obliczu każdej wojny jest klarowne i jasne: żądamy bezwzględnego poszanowania międzynarodowo uznanych granic państwowych. Nienaruszalność tych granic stanowi fundamentalny element światowego porządku. Dziś ofiarą jest Ukraina. Jutro może nią być ktokolwiek z nas, jeżeli nie będziemy przestrzegali tych żelaznych reguł, jeżeli nie będziemy bezwzględnie egzekwowali przestrzegania prawa międzynarodowego! 

Polska jest dumna z wyboru na członka Rady Gospodarczo Społecznej ONZ na kadencję 2024–2026. Podstawowym priorytetem naszego członkostwa w ECOSOC będzie zwrócenie uwagi społeczności międzynarodowej na wpływ globalnych kryzysów, takich jak konflikty zbrojne, kryzys energetyczny, pandemia Covid–19 i zmiany klimatyczne, na rozwój społeczno–gospodarczy.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

2024 rok. Globalne wyzwania wymagają od nas solidarności, współpracy i determinacji.

Polska jest gotowa do udziału w dyskusji o reformach Rady Bezpieczeństwa, innych kluczowych organów ONZ, a także międzynarodowych instytucji finansowych. Świat podlega zmianom i nasz system również musi się zmienić, aby mógł lepiej służyć globalnej społeczności.

Nasze wspólne zobowiązanie, zapisane w Karcie Narodów Zjednoczonych, brzmi: „uchronić przyszłe pokolenia od klęski wojny”. Polska pozostanie wierna tej misji i będzie wspierać wysiłki na rzecz pokoju, praw człowieka i zrównoważonego rozwoju. 

Nie da się osiągnąć pokoju i bezpieczeństwa na świecie bez poszanowania prawa. Jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej konsekwentnie powtarzam hasło „Pokój przez prawo”, zawsze podkreślając fundamentalną rolę prawa międzynarodowego w utrzymaniu światowego ładu – Prezydent  Andrzej Duda, 79. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2024 rok.